Καρδιολογικό Βήμα

Πρόληψη και θεραπεία καρδιοπαθειών

Ασπιρίνη και στατίνες κατά καρκίνου

Ασπιρίνη και στατίνες αποτελούν ασπίδα προστασίας κατά της ανάπτυξης καρκίνου του παχέος εντέρου. Στην ευεργετική τους επίδραση καταλήγουν παλαιότερες και νεότερες διεθνείς μελέτες που δείχνουν ότι η χορήγηση ασπιρίνης σε μικρές ποσότητες σε συνδυασμό με τις στατίνες που καταπολεμούν τη χοληστερίνη, αναστέλλει την ανάπτυξη του καρκίνου του παχέος εντέρου όταν αυτός βρίσκεται σε αρχικό στάδιο. «Γονίδιο είναι εκείνο που προάγει τον καρκίνο του παχέος εντέρου και προκαλεί μεταστάσεις απέδειξε πρόσφατη μελέτη της γαστρεντερολογικλής κλινικής του Θεαγένειου Νοσοκομείου Θεσσαλονίκης», εξήγησε χθες ο καθηγητής παθολογίας-γαστρεντερολογίας στο ΑΠΘ κ. Ιωάννης Κουντουράς

Σύμφωνα με παλαιότερες έρευνες η χρήση μεγάλων δόσεων ασπιρίνης επί 5 έως 6 χρόνια συμβάλλει στην πρόληψη της νόσου. Νεότερες μελέτες ωστόσο που θα ανακοινωθούν στο συνέδριο, αποδεικνύουν ότι η ασπιρίνη σε μικρές δόσεις αλλά σε συνδυασμό με τις στατίνες αναστέλλουν τον καρκίνο. «Η χοληστερίνη μεταβολίζεται στο παχύ έντερο και είναι καρκινογόνος. Για τον λόγο αυτό η δράση των στατινών αποδεικνύεται ευεργετική», διευκρίνισε ο κ. Κουντουράς. «Παράλληλα η ασπιρίνη καταπολεμά τα ογκογονίδια που ευθύνονται για τον καρκίνο του παχέος εντέρου με αποτέλεσμα να αναστέλλει την ανάπτυξή του όταν βρίσκεται σε αρχικό στάδιο».

Η κακοήθης νόσος τόσο στο παχύ έντερο όσο στον οισοφάγο και στο πάγκρεας παρουσιάζει αυξημένη συχνότητα τα τελευταία χρόνια. Αντίθετα ο καρκίνος του στομάχου έχει σημειώσει αισθητή μείωση.

Αυτό οφείλεται κυρίως στην εκρίζωση του καρκινογόνου ελικοβακτηριδίου του πυλωρού, αλλά και στον περιορισμό των καρκινογόνων περιβαλλοντικών παραγόντων (συντήρηση τροφών με ψύξη, αποφυγή παστών και καπνιστών κ.ά.). Ταυτόχρονα σημαντικές είναι οι εξελίξεις τόσο στη διάγνωση όσο και στη θεραπεία των νόσων του πεπτικού συστήματος (έλκος δωδεκαδακτύλου, καρκίνος παγκρέατος και ήπατος, παχέος εντέρου, στομάχου, γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση κ.ά.) ενώ οι εξελίξεις της έρευνας σε μοριακό επίπεδο δίνουν ελπίδες για αποτελεσματική προσέγγιση στην αντιμετώπιση παθήσεων του γαστρεντερικού συστήματος.

To άγχος «τρώει» την καρδιά

Αμεσες βιολογικές συνέπειες στον ανθρώπινο οργανισμό έχει η στρεσογόνος εργασία, με αποτέλεσμα τη σημαντική αύξηση του κινδύνου εμφάνισης καρδιακών νοσημάτων. Η μελέτη, που είναι η μεγαλύτερη μέχρι σήμερα επί του θέματος, κατέγραψε την εξέλιξη της υγείας 10 χιλιάδων Βρετανών εργαζομένων σε δημόσιες υπηρεσίες. Ξεκίνησε τη δεκαετία του 1960 και εξακολούθησε μέχρι το 1985, ενώ ο οριστικός έλεγχος υγείας των συμμετεχόντων έγινε το 2007.

Οπως διαπιστώθηκε, ο κίνδυνος καρδιοπάθειας αυξάνεται έως 70% σε εργαζομένους ηλικίας μικρότερης των πενήντα ετών που δηλώνουν ότι η δουλειά τούς προκαλεί έντονο στρες. Επίσης αυτοί είχαν λιγότερο χρόνο για να ασκηθούν και να φάνε σωστά, ενώ διαπιστώθηκαν στον οργανισμό τους και σημαντικές μεταβολές σε βιοχημικό επίπεδο.

Οι ερευνητές κατέγραψαν τόσο το πώς ένιωθαν για τη δουλειά τους οι εργαζόμενοι, όσο και τις μεταβολές του καρδιακού ρυθμού, της πίεσης του αίματος, καθώς και των επιπέδων κορτιζόλης - της ορμόνης του στρες. Επίσης συνυπολογίστηκαν παράγοντες όπως η διατροφή, η σωματική άσκηση, το κάπνισμα και η κατανάλωση οινοπνευματωδών. Στη συνέχεια καταγράφηκε πόσοι εμφάνισαν στεφανιαία νόσο ή έπαθαν καρδιακή προσβολή, καθώς και πόσοι απεβίωσαν εξαιτίας τέτοιων συμβάντων.

Οπως διαπιστώθηκε, όσοι ανέφεραν ότι απασχολούνταν σε περισσότερο στρεσογόνες εργασίες δεν κατανάλωναν τις αναγκαίες ποσότητες φρούτων και λαχανικών ούτε γυμνάζονταν. Ομως, δεν παρατηρήθηκε αύξηση κατανάλωσης αλκοόλ.

Επίδραση στην καρδιά

Οι ερευνητές ανακάλυψαν ότι το στρες επιδρούσε στο τμήμα του νευρικού συστήματος που ελέγχει την καρδιά, ρυθμίζοντας τη λειτουργία της και τον ρυθμό της. Οι μηχανισμοί αυτοί είναι εντελώς άσχετοι του τρόπου ζωής. Οσοι δήλωσαν ότι η δουλειά τούς προκαλούσε στρες είχαν χειρότερη ρύθμιση των καρδιακών τους παλμών.

Επίσης, από το στρες επηρεάζεται μεγάλο τμήμα του ενδοκρινούς συστήματος -το οποίο ευθύνεται για την έκκριση ορμονών- γεγονός που αποδεικνύεται από τα υψηλά επίπεδα κορτιζόλης που ανιχνεύεται στους στρεσαρισμένους εργαζομένους. Οι νεαρότεροι, πάντως, διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο ασχέτως της θέσης εργασίας τους.BBC

Η χοληστερόλη ευνοεί τη συσσώρευση λιπιδίων

Σε άτομα χωρίς συμπτώματα, στα οποία παρατηρείται πάχυνση των τοιχωμάτων των καρωτιδικών αρτηριών, δηλαδή των δύο κύριων αρτηριών, που βρίσκονται σε κάθε μια πλευρά του λαιμού και οι οποίες τροφοδοτούν με αίμα και οξυγόνο τον εγκέφαλο, τα επίπεδα της ολικής χοληστερόλης στο αίμα έχουν σοβαρή σχέση με την παρουσία λιπιδίων στον πυρήνα της πλάκας, η οποία είναι ευάλωτη σε ρήξη, ανακοίνωσαν ερευνητές. «Γνωρίζαμε ότι ο πυρήνας λιπιδίων, ο οποίος έχει σχηματισθεί από αποθέσεις λιπούχων νεκρών ιστών, εντός της αθηροσκληρωτικής πλάκας εγκυμονεί κίνδυνο να προκαλέσει δυσμενές κλινικό συμβάν, όπως εγκεφαλικό επεισόδιο εάν η πλάκα είναι σε καρωτιδική αρτηρία ή καρδιακή προσβολή, εάν η πλάκα είναι σε στεφανιαία αρτηρία», είπε ο επικεφαλής ερευνητής Dr Bruce A. Wasserman στο Reuters Health.

Για να ταυτοποιηθούν οι παράγοντες κινδύνου που έχουν σχέση με τον λιπούχο πυρήνα, ο Wasserman από την Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Johns Hopkins στη Βαλτιμόρη και οι συνεργάτες του, εξέτασαν άτομα τα οποία συμμετείχαν σε μελέτη αθηροσκλήρυνσης που αναφέρεται επίσης ως σκλήρυνση των αρτηριών.

Λιπούχος πυρήνας

Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν Απεικόνιση Μαγνητικού Συντονισμού, MRI και υπολογιστική ανάλυση για να αξιολογήσουν τη σύσταση 214 πλακών με πάχος τουλάχιστον 1,5 χιλιοστών και βρήκαν λιπούχο πυρήνα σε 151 από αυτές τις πλάκες, σύμφωνα με ανακοίνωση που δημοσιεύθηκε στο ιατρικό περιοδικό Stroke. Συγκρινόμενοι με ασθενείς με χαμηλότερα επίπεδα ολικής χοληστερόλης στο αίμα, αυτοί με μέτρια επίπεδα είχαν αυξημένο κίνδυνο κατά 2,8 φορές να έχουν λιπούχο πυρήνα, αφού αξιολογήθηκαν και οι παράγοντες ηλικίας, φύλου, υψηλής πίεσης αίματος και διαβήτη. Οι συμμετέχοντες στη μελέτη με τα πιο υψηλά επίπεδα χοληστερόλης είχαν αυξημένο κίνδυνο κατά 4,6 φορές να έχουν πλάκα με λιπούχο πυρήνα.

Ουδείς από τους καρδιαγγειακούς παράγοντες κινδύνου, εκτός από την υψηλή χοληστερόλη είχε σχέση με την ύπαρξη λιπούχου πυρήνα. «Η μελέτη μας δείχνει ότι το επίπεδο χοληστερόλης ενός ατόμου είναι ο σoβαρότερος παράγοντας κινδύνου για την ανάπτυξη αυτού του επικίνδυνου χαρακτηριστικού της πλάκας», συμπέρανε ο Wasserman. «Αυτό επιβεβαιώνει κάτι που μας είναι ήδη γνωστό, ότι δηλαδή η ελάττωση της χοληστερόλης ενός ατόμου εμποδίζει το σχηματισμό της πλάκας και περιορίζει τον κίνδυνο για ένα δυσάρεστο κλινικό συμβάν».

Η παχυσαρκία οδηγεί και σε αναπηρία

Τα αναπτυγμένα κράτη με έντονο δημογραφικό πρόβλημα, δηλαδή έναν όλο και πιο γερασμένο πληθυσμό, υφίστανται πλέον τις συνέπειες της παχυσαρκίας, που είναι από αναπηρίες μέχρι χρόνιες νεφρικές νόσους, επισήμαναν πρόσφατα ερευνητές. «Η παχυσαρκία είναι περισσότερο επικίνδυνη για την υγεία των γεροντότερων από ό,τι υποπτευόμαστε στο παρελθόν», είπε η Dawn Alley της Iατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου της Πενσυλβανίας, της οποίας η μελέτη παρουσιάζεται στη Journal of the American Medical Association.

«Ενα ηλικιωμένο άτομο, που υποφέρει από παχυσαρκία σημαίνει ότι έχει πολύ μικρότερη πιθανότητα να μπορέσει να περπατήσει μέχρι την κύρια είσοδο ή να μεταφέρει μια σακούλα του σούπερ μάρκετ», είπε. Μια άλλη ανακοίνωση από το Πανεπιστήμιο Johns Hopkins, στο ίδιο περιοδικό, αναφέρει ότι η χρόνια νεφρική νόσος βαίνει αυξανόμενη στις ΗΠΑ, εξαιτίας αυξήσεως της παχυσαρκίας, της υψηλής πίεσης του αίματος και του διαβήτη, που οδηγούν σε μεγαλύτερη ζήτηση νεφρικής διάλυσης και μεταμοσχεύσεων οργάνων.

Η έρευνα

Η μελέτη από την Πενσυλβανία που συνέκρινε στοιχεία από κυβερνητική ανασκόπηση της υγείας, η οποία περιέλαβε 10.000 άτομα ηλικίας 60 ετών ή μεγαλύτερα, βρήκε την παχυσαρκία σε άνοδο μαζί με έλλειψη ικανότητας για βάδισμα λίγων τετραγώνων ή ακόμα αδυναμία να κάνουν 10 βήματα, ή ακόμα να σκύψουν ή να σηκώσουν βάρος μετρίου μεγέθους, να περπατήσουν μεταξύ δωματίων ή να σταθούν όρθια από πολυθρόνα χωρίς χέρια.

Τέτοια λειτουργική αδυναμία δεν άλλαξε σημαντικά μεταξύ ατόμων κανονικού βάρους, αλλά αυξήθηκε μεταξύ παχύσαρκων ατόμων κατά 5,4%, με αύξηση μέχρι 42,2% για άτομα που μελετήθηκαν μεταξύ του 1999 μέχρι το 2004, συγκριτικά προς 36,8% σε δείγμα πριν από πέντε χρόνια.

«Πιστεύουμε ότι δύο παράγοντες έχουν πιθανότητα να συμβάλουν στην αύξηση της έλλειψης ικανότητας μεταξύ ηλικιωμένων, παχύσαρκων ατόμων», είπε η δρ Virginia Chang, η οποία εργάστηκε επίσης στη μελέτη. «Κατ’ αρχήν, κάποιοι ενδεχομένως ζουν περισσότερο μαζί με την παχυσαρκία τους εξαιτίας καλύτερης ιατρικής φροντίδας και δεύτερον κάποιοι γίνονται παχύσαρκοι σε μικρότερες ηλικίες σε σύγκριση προς το παρελθόν. Και στα δύο παραδείγματα, τα άτομα ζουν με παχυσαρκία περισσότερο. Κατάσταση που αυξάνει την πιθανότητα για αναπηρίες», ανέφερε η δρ Chang.

Η μελέτη νεφρικής νόσου, βασισμένη σε ανασκόπηση της αμερικανικής κυβέρνησης για την υγεία που συμπεριέλαβε περισσότερα από 28.000 άτομα, βρήκε ότι η επικράτηση της χρόνιας νεφρικής νόσου αυξήθηκε στο 13% ατόμων που μελετήθηκαν από το 1999 μέχρι το 2004, σε σύγκριση με το 10% ατόμων που μελετήθηκαν από το 1988 μέχρι το 1994. Αλλά η ενημέρωση για το πρόβλημα παραμένει περιορισμένη στο κοινό. Οι ερευνητές αποδίδουν την αύξηση στη γήρανση του αμερικανικού πληθυσμού και στην άνοδο της συχνότητας της παχυσαρκίας, η οποία μπορεί να οδηγήσει σε διαβήτη και σε αυξημένη πίεση του αίματος.

Η χρόνια νεφρική νόσος προσδιορίζεται με μέτρηση επιμένουσας περίσσειας πρωτεΐνης στα ούρα και της ποσότητας των υγρών που διηθούνται από τα νεφρά.

Η παρακολούθηση αυτών που οδηγούν σε τελικό στάδιο είναι κρίσιμη «ιδιαιτέρως δεδομένης της αύξησης της επικράτησης της παχυσαρκίας, του διαβήτη και της υπέρτασης, τους κύριους παράγοντες κινδύνου για χρόνια νεφροπάθεια», έγραψαν οι ερευνητές.

Η διακοπή του καπνίσματος δεν σημαίνει απαραίτητα επιπλέον κιλά

Οι ειδικοί ανατρέπουν το μύθο και υποστηρίζουν ότι αν κανείς μπει σε πρόγραμμα με διάθεση να κερδίσει τη μάχη, τότε μπορεί να αποτοξινώσει τον οργανισμό του χωρίς να φορτώσει τη ζυγαριά του.
Διατηρηθείτε κομψοί: Η νικοτίνη καίει θερμίδες και κόβει την όρεξη. Γι� αυτό όταν ξεκινήσετε την προσπάθεια, χρησιμοποιήστε αυτοκόλλητα νικοτίνης. Καλύπτουν την έλλειψη της ουσίας, ενώ παράλληλα δίνουν πίστωση χρόνου μέχρι να αλλάξετε διατροφικές συνήθειες. «Ναι» στα φρούτα, τα λαχανικά, το κρέας, το ψάρι και τα αβγά. Αντί για γλυκό προτιμήστε αποξηραμένα φρούτα.
Περιορίστε την επιρροή των παρορμήσεων: Μην πέφτετε με τα μούτρα σε ό,τι βρείτε στο ψυγείο. Προτιμήστε «κάτι μικρό», π.χ. ένα φρέσκο φρούτο, δυο-τρία αποξηραμένα φρούτα, ένα γιαούρτι με λίγο μέλι. Ή ικανοποιήστε την πείνα σας με light προϊόντα. Ισως σας βοηθήσουν κάποια συμπληρώματα διατροφής.
Μην ξεχάσετε τη βιταμίνη C: Οι καπνιστές έχουν έλλειψη βιταμίνης C. Για να καλύψουν το κενό πρέπει να καταναλώνουν φρούτα και λαχανικά. Η αύξηση της βιταμίνης βοηθά στη διαδικασία απεξάρτησης από το κάπνισμα.
Οργάνωση γευμάτων: Το πρωινό, ασπίδα κατά της σωματικής κόπωσης, μπορείτε να το πάρετε την ώρα που συνήθως ανάβατε το πρώτο τσιγάρο στη δουλειά. Για το μεσημεριανό επιλέξτε κρέας, λαχανικά, γαλακτοκομικά προϊόντα και φρούτα. Οσο για το βραδινό, πρέπει να αποτελείται από τροφές πλούσιες σε βιταμίνες και αντιοξειδωτικά. Ιδανικό γεύμα θεωρείται η σαλάτα και η σούπα.
Βρείτε μη διατροφικές «επιβραβεύσεις»: Το τσιγάρο είναι το βραβείο των ενήλικων καπνιστών σχεδόν για όλα. Ετσι, όταν κόβεται, συνήθως αντικαθίσταται με παχυντικές λιχουδιές, με τα γνωστά ανεπιθύμητα αποτελέσματα. Είναι πιο έξυπνο τη στιγμή που καταλαβαίνετε ότι σας λείπει να παίζετε με μαλακές, αντιστρεσογόνες μπαλίτσες ή το στυλό που κρατάτε στα χέρια σας.
Ασκηθείτε: Η διακοπή του καπνίσματος προκαλεί ψυχολογικό και σωματικό στρες, γεγονός που εξηγεί και την επιθετικότητα των πρώην καπνιστών. Για να εκτονωθείτε κάντε σπορ.

Οι χρήση των βιταμινών

Ολοι μας μεγαλώσαμε πιστεύοντας ότι οι βιταμίνες είναι καλές για την υγεία μας. Υστερα από μια πρόσφατη έρευνα που έδειξε ότι οι μεγάλες δόσεις κάποιων συμπληρωμάτων διατροφής μπορεί να προκαλέσουν τοξικότητα, πολλοί από μας αισθανόμαστε μπερδεμένοι σχετικά με το τι είναι καλό να παίρνουμε και τι όχι ανάλογα με την ηλικία μας. Οι ειδικοί υποστηρίζουν ότι ο οργανισμός ανάλογα με την ηλικία έχει ανάγκη από διαφορετικές βιταμίνες.
Ηλικία 1-6 ετών: οι βιταμίνες Α, Β, C και D, καθώς επίσης το ασβέστιο, ο σίδηρος και τα λιπαρά οξέα Ω-3 είναι απαραίτητα για την ανάπτυξη της όρασης, του νευρικού συστήματος, των οστών και του εγκεφάλου. Τα παραπάνω θρεπτικά συστατικά λαμβάνονται μέσα από την ισορροπημένη διατροφή που υποδεικνύουν οι παιδίατροι.
Ηλικία 7-10 ετών: η βιταμίνη Α παραμένει απαραίτητη για την όραση των παιδιών, καθώς επίσης και η βιταμίνη Β, αφού συμβάλλει στη μετατροπή των τροφών σε ενέργεια. Η βιταμίνη C είναι απαραίτητη για την καλύτερη απορρόφηση του σιδήρου μέσω των λαχανικών, όπως άλλωστε και το ασβέστιο, δεδομένου ότι τα οστά αναπτύσσονται με ταχείς ρυθμούς σε αυτή την ηλικία. Τα αβγά που είναι εμπλουτισμένα με Ω-3 βελτιώνουν την πνευματική ευστροφία. 
Ηλικία 11-18 ετών: η βιταμίνη Α είναι σημαντική και σε αυτή την ηλικία, αυτή τη φορά για το δέρμα. Για την ανάπτυξη των μυών οι ειδικοί συνιστούν τη λήψη σιδήρου, ενώ για την επανόρθωσή τους, τη λήψη βιταμίνης Β6. Ακόμα, το φολικό οξύ συμβάλλει στον έλεγχο της κυκλοθυμίας, που είναι χαρακτηριστικό της εφηβείας. 
Ηλικία 19-50 ετών: η βιταμίνη Α βοηθάει στην προστασία του δέρματος από την ηλιακή ακτινοβολία, ενώ το φολικό οξύ και τα λιπαρά οξέα Ω-3 είναι απαραίτητα για την καλή υγεία της καρδιάς. Επιπλέον, ο σίδηρος καταπολεμά το αίσθημα της ατονίας.
Ηλικία 50 ετών και άνω: η βιταμίνη Α που υπάρχει άφθονη στο συκώτι και τα κρεμμύδια μειώνει τον κίνδυνο εμφάνισης καταρράκτη, ενώ η βιταμίνη C είναι απαραίτητη για το δέρμα και την καρδιά. Η βιταμίνη D συμβάλλει στη διατήρηση της υγείας των οστών και τα Ω-3 προστατεύουν από τη δημιουργία θρόμβων.

Αιφνίδιοι θάνατοι αθλητών

Τα περισσότερα περιστατικά οφείλονται σε μη διαγνωσθείσες υπερτροφικές καρδιομυοπάθειες

Πολλοί ικανοί ακόμα και νέοι αθλητές διάφορων ομαδικών ή μη αθλημάτων οδηγούνται σε αιφνίδιο θάνατο παρόλο ότι είναι καλά γυμνασμένοι και προπονούνται κανονικά με την επίβλεψη ικανών και καλώς εκπαιδευμένων προπονητών, επειδή υποφέρουν από καρδιοπάθεια χωρίς να το γνωρίζουν.

Αν και συνηθέστερα ο αιφνίδιος θάνατος προκαλείται από εκγύμναση κατά την προπόνηση ή κατά την ανταγωνιστική άθληση και αφορά συνηθέστερα σε αθλητές μεγαλύτερους των 35 ετών, οι καρδιολόγοι συνειδητοποιούν ότι σήμερα περισσότερα νέα άτομα χάνουν τη ζωή τους από καρδιακή ανεπάρκεια, απ’ ό,τι πιστεύαμε. Ο διευθυντής του Κέντρου Υπερτροφικής Καρδιομυοπάθειας (hypertrophic cardiomyopathy, HCM)) του Ινστιτούτου Καρδιάς της Μινεάπολης, Barry Maron, διαπίστωσε έναν θάνατο κάθε τρεις ημέρες στις ΗΠΑ. Ωστόσο, ο αριθμός αυτός είναι μάλλον μικρότερος του πραγματικού.

Η συχνότητα περιστατικών είναι ανησυχητική και ήδη το ΝΒΑ έχει αρχίσει να ζητάει ηχοκαρδιογραφήματα (υπερηχογραφήματα της καρδιάς) για όλους τους παίκτες μαζί με ηλεκτροκαρδιογραφήματα (ΗΚΓ).

Η Διεθνής Ολυμπιακή Επιτροπή άρχισε προσφάτως να συνιστά ηλεκτροκαρδιογράφημα για τους αθλητές, συμπεριλαμβανομένων και αυτών ηλικίας κάτω των 20 ετών. Επιβάλλει να έχουν κάνει ΗΚΓ προτού τους επιτρέψουν να παίξουν. Επειδή κάθε τεστ παρέχει διαφορετικές πληροφορίες, μερικοί οργανισμοί αθλημάτων πιστεύουν ότι είναι απαραίτητα αμφότερα.

Η Αμερικανική Ενωση Καρδιάς εξέδωσε τις πρώτες νέες οδηγίες σε μια δεκαετία για την εξέταση της καρδιάς των ανταγωνιζόμενων αθλητών. Η ανακοπή καρδιάς σε άτομα κάτω των 35 ετών προέρχεται τυπικώς από μη διαγνωσμένη καρδιακή ανωμαλία.

Οι συνηθέστεροι αιφνίδιοι θάνατοι –οι οποίοι υπολογίζονται ότι είναι περίπου το ένα τρίτο όλων των αιφνίδιων θανάτων από καρδιακές παθήσεις σε νέους αγωνιζόμενους αθλητές στις ΗΠΑ– είναι εξαιτίας υπερτροφικών καρδιομυοπαθειών (ΥΚ), στις οποίες ο καρδιακός μυς παχαίνει οδηγώντας σε πιθανή αποδιοργάνωση τον σφυγμό της καρδιάς. Μπορεί να υπάρχει οικογενειακό ιστορικό ή όχι. Μπορεί να συνοδεύεται από συμπτώματα, όπως πόνο στο στέρνο ή λαχάνιασμα, αλλά όχι πάντα. Ακόμα και σε καταφατική περίπτωση ένας αθλητής μπορεί να μην αναγνωρίζει τα συμπτώματα.

Αλλά συχνά αίτια αιφνίδιων θανάτων οφειλομένων σε ανεπάρκεια καρδιάς συμπεριλαμβάνουν το σύνδρομο Marfan, μια ανωμαλία, η οποία επηρεάζει τον συνδετικό ιστό του σώματος (το Μarfan απαντάται συνήθως μεταξύ των ψηλών και ψηλόλιγνων ατόμων – μερικοί πιστεύουν ότι το είχε ο Abraham Lincoln) καθώς και το επίμηκες QT σύνδρομο, στο οποίο ο καρδιακός ρυθμός μπορεί αιφνιδίως να γίνει ανώμαλος. Επίσης αυτές οι καταστάσεις ενδεχομένως μπορούν ή δεν μπορούν να προκαλούν προφανή καρδιακά συμπτώματα.

Αρρυθμίες

Οι γιατροί δεν είναι απολύτως βέβαιοι γιατί η έντονη εκγύμναση προκαλεί αρρυθμίες σε άτομα με αυτές τις καταστάσεις, αλλά τις προκαλεί. «Ενα παιδί με ΥΚ θα μπορούσε, φυσικά, να πεθάνει στη βιβλιοθήκη» λέει ο Paul D. Thompson, διευθυντής καρδιολογίας στο νοσοκομείο του Hartford στο Connecticut και ένας από τους συγγραφείς των νέων οδηγιών της Αμερικανικής Ενώσεως Καρδιάς, «αλλά έχουν την τάση να πεθαίνουν στα γήπεδα. Οπως λένε οι ποιητές, η καρδιά είναι μυστηριώδης». Μερικές από αυτές τις καρδιακές ανωμαλίες, ιδιαιτέρως η ΥΚ, μπορεί να μη διακρίνεται από το ηλεκτροκαρδιογράφημα ή το ηχοκαρδιογράφημα. Στην ΥΚ τα τοιχώματα της αριστεράς κοιλίας γίνονται παχύτερα. Το ίδιο μπορεί να συμβεί σε έναν εξαιρετικώς φορμαρισμένο αθλητή. Αυτό μπορεί να είναι μέρος μιας καλοήθους καταστάσεως που είναι γνωστή σαν «καρδιά αθλητή», η οποία συχνά απεικονίζεται από αύξηση του συνολικού μεγέθους των διαμερισμάτων της καρδιάς και της επιβράδυνσης του καρδιακού σφυγμού, μερικές φορές σε 40 σφυγμούς το λεπτό.

«Είναι κανονική φυσιολογική προσαρμογή σε παρατεινόμενη έντονη εκγύμναση», λέει ο Adolph M. Hutter Jr, καθηγητής καρδιολογίας στην ιατρική σχολή του Χάρβαρντ και καρδιολόγος των ομάδων Boston Bruins και New England Patriots. O Hutter επισημαίνει ότι περίπου τα μισά ηλεκτροκαρδιογραφήματα καλώς γυμνασμένων αθλητών φαίνονται παράξενα, όταν στην πραγματικότητα δεν υπάρχει κάτι το ανώμαλο. Ακόμα και συνήθης καρδιακή νόσος όπως η αθηροσκλήρωση –σκλήρωση των αρτηριών– μπορεί να είναι δύσκολο να διαγνωστεί σε γυμνασμένο αθλητή. Η αθηροσκλήρωση είναι η κατά πολύ κύρια αιτία θανάτου μεγαλύτερων σε ηλικία αθλητών.

Η έντονη άσκηση μπορεί να προκαλέσει την αποκόλληση λιπούχων αποθέσεων και στον σχηματισμό θρόμβων που φράζουν τις στεφανιαίες αρτηρίες και οδηγούν στη διακοπή ή στον περιορισμό της ροής του αίματος.

Οκτώ κρίσιμα τεστ

Η Αμερικανική Ενωση Καρδιάς έχει έναν ευκολότερο και φθηνότερο τρόπο να διακρίνει άτομα με προβλήματα καρδιάς. Παρέχουν σε κάθε αθλητή τη δυνατότητα για καλή φυσική εξέταση. Συνίσταται από οκτώ ερωτήσεις για ιατρικό ιστορικό και τέσσερα τεστ συμπεριλαμβανόμενων των ελέγχων για υψηλή πίεση του αίματος και καρδιακών μουρμουρισμάτων. Θετική απάντηση σε οποιαδήποτε από τις ερωτήσεις ή νύξη για ιατρική ανωμαλία στη φυσική εξέταση πρέπει να οδηγήσει σε νέο κύκλο τεστ, αρχίζοντας με ηλεκτροκαρδιογραφήματα ή ηχοκαρδιογράφημα. Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να επισκεφτείτε την ιστοσελίδα www.americanheart.org

Περιφερική αρτηριοπάθεια

Μελέτη δείχνει ότι λίγα άτομα γνωρίζουν για την περιφερειακή αρτηριακή πάθηση (peripheral artery disease, PAD), μια επικίνδυνη αγγειακή κατάσταση (οι αρτηρίες των σκελών παθαίνουν στένωση ή φράσσονται από λιπούχες αποθέσεις μειώνοντας τη ροή του αίματος προς τα σκέλη) από την οποία πάσχουν οκτώ εκατομμύρια Αμερικανών.

Η ασθένεια αυτή μπορεί να προκαλέσει πόνο στα σκέλη κατά το βάδισμα, αναπηρία και κακή ποιότητα ζωής. Φραγμένες αρτηρίες των σκελών, οι οποίες μπορoύν να οδηγήσουν σε ακρωτηριασμό, μπορούν να είναι προειδοποίηση για το ότι και άλλες αρτηρίες, συμπεριλαμβανομένων αυτών της καρδιάς και του εγκεφάλου, μπορούν να είναι επίσης φραγμένες, πράγμα που αυξάνει τον κίνδυνο καρδιακής προσβολής ή εγκεφαλικού επεισοδίου.

Μελέτη σε ΗΠΑ

Σε μελέτη 2.501 ενήλικων ατόμων μεγαλύτερων από την ηλικία των 50 ετών, οι ερευνητές βρήκαν ότι μόνο 25% γνώριζαν για την ασθένεια. Συγκριτικά, 74% ήξεραν για το εγκεφαλικό επεισόδιο και 67% γνώριζαν για την καρδιακή νόσο και για την καρδιακή ανεπάρκεια. Οι ενήλικες στη μελέτη ήταν περισσότερο ενήμεροι για σχετικώς σπάνιες ασθένειες που επηρεάζουν πολύ λιγότερα άτομα παρά για την PAD, όπως η νόσος του Lou Gehring, η κυστική ίνωση και η σκλήρυνση κατά πλάκας.

Ακόμα και μεταξύ ατόμων, τα οποία ήταν ενήμερα για την ασθένεια, η γνώση για τα συμπτώματα και τους κινδύνους ήταν φτωχή. Τα μισά από αυτά τα άτομα δεν ήξεραν ότι ο διαβήτης και το κάπνισμα αυξάνουν τον κίνδυνο για την PAD και λιγότερα από 1 στα 4 άτομα ήξεραν ότι η PAD έχει σχέση με κίνδυνο για καρδιακή προσβολή και εγκεφαλικό επεισόδιο. Μόνο 1 στα 7 άτομα ήξερε ότι η PAD μπορούσε να οδηγήσει σε ακρωτηριασμό σκέλους. Τα αποτελέσματα της μελέτης δημοσιεύτηκαν στο περιοδικό Circulation της Journal of the American Heart Association.

«Πιστεύουμε ότι αυτά τα στοιχεία μπορούν να ευαισθητοποιήσουν το κοινό, όπως και κάθε επαγγελματία υγείας και σύστημα φροντίδας υγείας σ’ αυτή τη χώρα», είπε ο δρ Alan T. Hirsch στο Reuters Health. «H απόδειξη της κακής ενημέρωσης του κοινού για την ασθένεια –μιας, από τις συνηθέστερες καρδιαγγειακές νόσους, οι οποίες έχουν σχέση με υψηλό βραχυπρόθεσμο κίνδυνο για τη ζωή και τα σκέλη– είναι εντυπωσιακή», πρόσθεσε ο επιστήμονας, ο οποίος είναι πρόεδρος της Αμερικανικής Εθνικής Ενωσης για την PAD και διευθυντής του προγράμματος της ιατρικής αγγείων στο Ινστιτούτο Καρδιάς της Μινεάπολης στη Μινεσότα. «Η άγνοια για την αρτηριακή νόσο, είναι σαν να αγνοείται το καρδιαγγειακό ισοδύναμο όλων των καρκίνων εκτός αυτού του εγκεφάλου». Ευτυχώς το κοινό μπορεί τώρα να μάθει πώς να προλάβει την PAD.

Δόντια και καρδιά

Γερά ούλα σημαίνει και γερή καρδιά; Ισχύει σε πολλές περιπτώσεις, απαντούν οι ειδικοί επιστήμονες, επισημαίνοντας ότι η χρόνια νόσος των ούλων μπορεί να αξιολογηθεί ως προγνωστικός δείκτης για την εμφάνιση καρδιαγγειακών προβλημάτων! Διεθνείς μελέτες τόσο σε επιδημιολογικό όσο και σε πειραματικό επίπεδο καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι υπάρχει συσχέτιση περιοδοντίτιδας και καρδιαγγειακών νοσημάτων, αλλά υπό διερεύνηση παραμένει αν η σχέση αυτή είναι αιτιολογική. Το πρόβλημα που απασχολεί όλο και περισσότερο την οδοντιατρική και την καρδιολογική επιστήμη αποτέλεσε χθες θέμα συμποσίου στο 42ο Πανευρωπαϊκό Συνέδριο Οδοντιατρικής Ερευνας, της Διεθνούς Ομοσπονδίας για την Οδοντιατρική Ερευνα (Ευρωπαϊκό τμήμα) που διεξάγεται στη Θεσσαλονίκη.

Τα μικρόβια του στόματος

Σύμφωνα με τα στοιχεία των μελετών, μικρόβια της στοματικής κοιλότητας έχουν εντοπιστεί ήδη σε αθηρωματικές πλάκες ασθενών. Οι έρευνες όμως δεν κατέληξαν στο συμπέρασμα αν τα μικρόβια αυτά συμβάλλουν στη δημιουργία των αθηρωματικών πλακών. «Η περιοδοντίτιδα -μια λοίμωξη της στοματικής κοιλότητας, από την οποία πάσχει το 15% - 20% του γενικού πληθυσμού και αυξάνεται σε ηλικία άνω των 50 ετών- συνδράμει στη δημιουργία των καρδιαγγειακών νοσημάτων και ειδικά στην αρτηριοσκλήρωση», ανέφερε στην «Κ» ο κ. Φοίβος Μαδιανός, αναπληρωτής καθηγητής περιοδοντολογίας της Οδοντιατρικής Σχολής Αθηνών.

«Τα μικρόβια που υπάρχουν στους ουλικούς θυλάκους με καθημερινές διαδικασίες (βούρτσισμα, μάσηση κ.ά.) μπορούν να δημιουργήσουν παροδικές -μικρού βαθμού-μικροβιαιμίες και να διέλθουν στην κυκλοφορία», εξήγησε. Επιπλέον, πρόσθεσε, έχει διαπιστωθεί ότι ασθενείς που πάσχουν από περιοδοντίτιδα παρουσιάζουν αυξημένα επίπεδα συστηματικής φλεγμονής. Αυτοί οι παράγοντες της στοματικής φλεγμονής έχουν επίσης ενοχοποιηθεί ως παράγοντες κινδύνου για καρδιαγγειακά επεισόδια όπως η C-Αντιδρώσα πρωτεΐνη (CRP) που αποτελεί τον προγνωστικό δείκτη καρδιαγγειακών επεισοδίων».

Παράγοντες υψηλού κινδύνου για την εμφάνιση της περιοδοντίτιδας αποτελούν η ελλιπής στοματική υγιεινή, η κληρονομικότητα, το κάπνισμα, ο διαβήτης αλλά και το έντονο στρες.

Αρχείο Αναρτήσεων