Καρδιολογικό Βήμα

Πρόληψη και θεραπεία καρδιοπαθειών

Συνθετική HDL χοληστερίνη κατά καρδιοπαθειών

Επιστήμονες της Ιατρικής Σχολής και του Τμήματος Χημείας του πανεπιστημίου Northwestern των ΗΠΑ, υπό τους Σαντ Θάξτον και Τσαντ Μίρκιν αντίστοιχα, ανακοίνωσαν ότι κατόρθωσαν να δημιουργήσουν λιποπρωτεΐνη υψηλής πυκνότητας (HDL), τη λεγόμενη και «καλή» χοληστερόλη. Η ανακάλυψη μπορεί να αποτελέσει σημαντικό όπλο για τη μείωση της υψηλής συνολικής χοληστερίνης και των καρδιακών κινδύνων που τη συνοδεύουν.

Η συνθετική χοληστερόλη βασίζεται σε νανοσωματίδια χρυσού και είναι παρόμοια σε μέγεθος με τη φυσική HDL, μιμούμενη τη σύνθεσή της επιφάνειάς της, σύμφωνα με τη σχετική μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό της Αμερικανικής Χημικής Εταιρίας.

Τα φάρμακα και η κατάλληλη δίαιτα μπορούν να μειώσουν την «κακή» χοληστερόλη (LDL), όμως είναι δύσκολο να αυξηθεί η «καλή» (HDL), καθώς η λήψη φαρμακευτικών ουσιών οδηγεί συχνά σε παρενέργειες, δήλωσαν οι ερευνητές, που εξέφρασαν την ελπίδα ότι μελλοντικά η συνθετική χοληστερόλη τους θα αποτελέσει τη βάση για ακίνδυνα και αποτελεσματικά φάρμακα που θα αυξάνουν την ΗDL.

Στον πυρήνα της συνθετικής HDL βρίσκεται ένα μη τοξικό νανοσωματίδιο χρυσού, το οποίο στη συνέχεια επικαλύπτεται με ένα λιπίδιο που προσδένεται στην επιφάνεια του χρυσού και από πάνω προστίθεται ένα ακόμα λιπίδιο και τελικά η πρωτεΐνη ΑΡΟΑ1, το βασικό συστατικό της φυσικής HDL. Τα τελικά νανοσωματίδια λιποπρωτεϊνης υψηλής πυκνότητας έχουν διάμετρο 18 νανόμετρων (18 δισεκατομμυριοστών του μέτρου), όσο περίπου και η φυσική HDL.

Ύπνος κατά καρδιοπαθειών

Ασπίδα εναντίον των πρώιμων συμπτωμάτων των καρδιαγγειακών νοσημάτων αποτελεί η αύξηση κατά μία ώρα του ύπνου τις βραδινές ώρες, σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επίσημο περιοδικό της Αμερικανικής Ιατρικής. Η μία επιπλέον ώρα ύπνου ισοδυναμεί με πτώση 17 χιλιοστών του υδραργύρου στην ένταση της συστολικής πίεσης, τονίζουν οι συντάκτες της έρευνας του Ιατρικού Κέντρου του Πανεπιστημίου του Σικάγου.

Σύμφωνα με τους επιστήμονες, το 12% των 495 ανθρώπων που συμμετείχαν στην έρευνα και οι οποίοι ήταν ηλικίας σαράντα ετών και υγιείς, παρουσίασαν αρτηριοσκλήρυνση κατά την διάρκεια της πενταετούς παρακολούθησης τους από την ερευνητική ομάδα του Σικάγου. Συγκεκριμένα, η αρτηριοσκλήρυνση εμφανίστηκε στο 27% των συμμετεχόντων που κατά την διάρκεια της νύχτας κοιμόντουσαν λιγότερο από πέντε ώρες. Το ίδιο ποσοστό έπεσε στο 11% για όσους κοιμόντουσαν από πέντε έως επτά ώρες τη νύχτα, ενώ μόνο το 6% από όσους κοιμόντουσαν περισσότερες από επτά ώρες παρουσίασε αρτηριοσκλήρυνση. Όπως έδειξε η έρευνα, ο ύπνος ήταν πιο ωφέλιμος για τις γυναίκες παρά για τους άνδρες. Πρόσφατες έρευνες έχουν δείξει ότι η χρόνια έλλειψη ύπνου μπορεί να προκαλέσει διάφορα ιατρικά προβλήματα όπως αύξηση του σωματικού βάρους, διαβήτη και υπέρταση.

Το ελαιόλαδο και ουσίες του

Το καλής ποιότητας έξτρα-παρθένο ελαιόλαδο περιέχει φυτοχημικά συστατικά σημαντικά για την υγεία, καθώς μπορούν να προκαλέσουν το θάνατο των καρκινικών κυττάρων.
Η νέα έρευνα από Ισπανούς επιστήμονες του Καταλανικού Ινστιτούτου Ογκολογίας και του Πανεπιστημίου της Γρανάδας, που δημοσιεύτηκε στο ιατρικό περιοδικό ανοικτής πρόσβασης "BMC Cancer", ρίχνει νέο φως στην ήδη γνωστή ευεργετική επίδραση της πλούσιας σε λάδι μεσογειακής δίαιτας για τη μείωση του κινδύνου του καρκίνου του μαστού.
Η έρευνα αναζήτησε ποια είδη ελαιολάδου είναι πιο ενεργά στην καταπολέμηση του καρκίνου και διαπίστωσε, για πρώτη φορά, όπως δήλωσε ο υπεύθυνος της έρευνας Χαβιέ Μενέντεζ, ότι όλα τα μεγάλα συμπλέγματα από φαινόλες που βρίσκονται στο έξτρα-παρθένο ελαιόλαδο, "καταπιέζουν" την ανεξέλεγκτη έκφραση του γονιδίου HER2, το οποίο εμπλέκεται άμεσα στην ανάπτυξη των καρκινικών κυττάρων σε περιπτώσεις όγκων του μαστού.
Το έξτρα-παρθένο ελαιόλαδο, όπως επισήμαναν οι ερευνητές, είναι το ελαιόλαδο που προκύπτει από την επεξεργασία των ελιών χωρίς τη χρήση θερμότητας ή χημικών ουσιών και έτσι περιέχει φυτοχημικά που αλλιώς θα χάνονταν κατά την φάση της επεξεργασίας. Οι εργαστηριακοί έλεγχοι σε καρκινικά κύτταρα έδειξαν ότι αυτές οι φυτοχημικές πολυφαινόλες περιορίζουν αποτελεσματικά την ενεργοποίηση του γονιδίου HER2.
Από την άλλη όμως, οι ερευνητές σημείωσαν ότι οι αντικαρκινικές ιδιότητες των φυτοχημικών παρατηρήθηκαν σε συγκεντρώσεις τέτοιες που είναι μάλλον απίθανο να επιτευχθούν στην πραγματική ζωή, με την κατανάλωση ελαιόλαδου. Παρόλα αυτά, οι Ισπανοί επιστήμονες υποστήριξαν ότι αυτές οι πολυφαινόλες του έξτρα-παρθένου ελαιόλαδου μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως ασφαλής βάση για το σχεδιασμό νέων αντικαρκινικών φαρμάκων.

Μητέρες καπνίστριες

Από διάφορες μορφές καρκίνου απειλούνται τα παιδιά που γεννιούνται από μητέρες καπνίστριες υποστηρίζουν Αυστραλοί ερευνητές.
Προηγούμενες έρευνες είχαν ελαχιστοποιήσει τους κινδύνους και σε ορισμένες περιπτώσεις, μάλιστα, είχαν αποφανθεί ότι κινδυνεύουν λιγότερο τα παιδιά των γυναικών που καπνίζουν.
Η νέα έρευνα δείχνει ότι τα παιδιά των καπνιστριών γεννιούνται με λιγότερο βάρος, πρόωρα και συχνά στέλνονται στην εντατική για παρακολούθηση, σε σχέση με τα νεογέννητα από μη καπνίστριες μητέρες.
Στη Βικτώρια, το 20% των γυναικών που μένουν έγκυες είναι καπνίστριες, ενώ το 10% από αυτές συνεχίζουν να καπνίζουν και κατά την εγκυμοσύνη.
Οι ερευνητές ανέλυσαν τις περιπτώσεις ενός εκατομμυρίου νεογέννητων παιδιών και 900 περιπτώσεις παιδιών με διάφορες μορφές καρκίνων.

Νέα γενιά βηματοδοτών

Επανάσταση στη διαγνωστική προσέγγιση των ασθενών με καρδιοπάθειες φέρνει μια νέα γενιά βηματοδοτών. Οι νέοι βηματοδότες που έχουν έρθει στη χώρα μας εδώ και 20 μέρες, σε αντίθεση με τους παλαιότερους, επιτρέπουν τη διενέργεια μαγνητικής τομογραφίας στους ασθενείς στους οποίους εμφυτεύονται.

Οι επιστήμονες κάνουν λόγο για μεγάλη εξέλιξη στους βηματοδότες, καθώς πολλοί γιατροί σήμερα προβληματίζονται με περιπτώσεις ασθενών με βηματοδότη που είναι ανάγκη να υποβληθούν σε μαγνητική τομογραφία. Συνήθως οι γιατροί καταφεύγουν σε άλλες λύσεις, όπως να υποβάλλουν τους ασθενείς σε αξονική τομογραφία αντί για μαγνητική ή να τους υποβάλλουν τελικά σε μαγνητική αλλά με την κινητοποίηση ολόκληρου ιατρικού επιτελείου που είναι έτοιμο να επέμβει ανά πάσα στιγμή αν κατά τη διάρκεια της μαγνητικής η ζωή του ασθενούς τεθεί σε κίνδυνο, ενδεχόμενο πολύ πιθανό.

Με τους βηματοδότες νέας τεχνολογίας όλα αυτά τα προβλήματα λύνονται, όπως αναφέραν σε συνέντευξη τύπου ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Αρρυθμιών και καθηγητής καρδιολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης, Π. Βάρδας και ο διευθυντής της Καρδιολογικής Κλινικής του Νοσοκομείου "Ερρίκος Ντυνάν" Γ. Θεοδωρουλάκης.

Πάντως, οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι δεν χρειάζεται οι βηματοδότες που έχουν εμφυτευθεί μέχρι σήμερα να αντικατασταθούν, αφενός επειδή οι κλασικοί βηματοδότες δεν είναι επικίνδυνοι (απλά η εμφύτευσή τους καθιστά επικίνδυνη τη μαγνητική τομογραφία, η οποία όμως στις περισσότερες περιπτώσεις υπάρχουν τρόποι να αποφευχθεί) και αφετέρου γιατί η επέμβαση που απαιτείται για την αντικατάσταση του βηματοδότη δεν είναι ρουτίνας.

Ορσαλία Φυτά - 29/01/2009 ΣΚΑΙ.GR

Νόσος Νάξου

Στα ορεινά χωριά της Νάξου, στο Φιλώτι, την Απείρανθο, τον Κόρωνο και τη Μονή, εκεί όπου οι περισσότεροι κάτοικοι είναι μεταξύ τους συγγενείς μια σπάνια ασθένεια της καρδιάς, που είναι κληρονομική, χτυπά τους νέους. Αγόρια και κοπέλες πριν προλάβουν να φτάσουν στα 30 πεθαίνουν ξαφνικά. Η ασθένεια αυτή ονομάζεται Νόσος Νάξος, πρόκειται για κληρονομική μυοκαρδιοπάθεια της δεξιάς κοιλίας.

Ανακαλύφθηκε το 1985 από τον καρδιολόγο Νίκο Πρωτονοτάριο. Τη χρονιά εκείνη δύο αιφνίδιοι θάνατοι συγκλόνισαν το νησί. Είναι τα πρώτα καταγεγραμμένα κρούσματα της νόσου. Δύο νεαροί άντρες ηλικίας 20 και 25 χρόνων πεθαίνουν την ώρα που δουλεύουν. Και από τότε τα περιστατικά όλο και πληθαίνουν.

Η οικογένεια του κυρίου Δημήτρη Φρ……. είναι μία από τις οικογένειες που χτυπήθηκε αλύπητα από τη Νόσο Νάξος. Από τα εννέα παιδιά του, ο 72χρονος άντρας έχασε τα τρία. Ένα κορίτσι 18 ετών και δυο αγόρια 27 και 32 ετών.

Τα συμπτώματα της νόσου διαφέρουν από άνθρωπο σε άνθρωπο. Συνήθως οι ασθενείς παρουσιάζουν μεγάλη αρρυθμία, ενώ κάποιοι άλλοι γεννιούνται με ατροφικά μέλη και στο εσωτερικό των χεριών τους εμφανίζουν δερματολογικά προβλήματα. Φορείς της ασθένειας είναι οι ίδιοι οι γονείς που μπορούν να ζήσουν σαν φυσιολογικοί άνθρωποι και ασθενείς τα παιδιά τους. Το σίγουρο πάντως είναι ότι αν δεν γίνει έγκαιρα διάγνωση της νόσου από κάποιον καρδιολόγο τότε - δυστυχώς - η πορεία του ασθενή είναι προδιαγεγραμμένη.

Τοπική εφημερίδα


Η νόσος της Νάξου είναι μια παραλλαγή της αρρυθμιογόνου μυοκαρδιοπάθειας της δεξιάς κοιλίας, που για πρώτη φορά περιγράφηκε το 1986 από τον N. Πρωτονοτάριο. Αναφέρεται σε ένα οικογενές σύνδρομο που συνδυάζει παλαμοπελματιαία κεράτωση και καρδιακές διαταραχές. Έχει περιγραφεί σε οικογένειες που κατάγονται από το νησί της Νάξου αλλά και σε άλλα νησιά του Αιγαίου. Ο τρόπος κληρονομικής μεταβίβασης είναι αυτός του αυτοσωματικού υπολειπόμενου χαρακτήρα.

Χαρακτηρίζεται από κακοήθη πορεία κυρίως σε νεαρές ηλικίες, όπου μπορεί να εμφανισθεί με αιφνίδιο θάνατο, εμμένουσα κοιλιακή ταχυκαρδία ή καρδιακή ανεπάρκεια.

Η νόσος χαρακτηρίζεται από εστιακή ή ολοκληρωτική αντικατάσταση του ελεύθερου τοιχώματος της δεξιάς κοιλίας, από λιπώδη ιστό. Ο μυοκαρδιακός ιστός που απομένει δημιουργεί με τον λιπώδη ιστό ένα υπόστρωμα κατάλληλο για την εμφάνιση κοιλιακών αρρυθμιών, οι οποίες μπορεί να είναι από έκτακτες κοιλιακές συστολές, μέχρι επεισόδια κοιλιακής ταχυκαρδίας. Το τραγικότερο συμβάν της νόσου μπορεί να είναι ο αιφνίδιος θάνατος, που μπορεί να αποτελέσει την πρώτη εκδήλωση της νόσου. Η αριστερά κοιλία συνήθως δεν πάσχει αλλά ενδέχεται σε μερικές περιπτώσεις να είναι ελαφρά προσβεβλημένη.

Η κοιλιακή ταχυκαρδία που εμφανίζεται έχει την μορφολογία του αποκλεισμού του αριστερού σκέλους του δεματίου του His (δίκην LBBB). Οι συμπτωματικές κοιλιακές αρρυθμίες που περιλαμβάνουν ακόμα και αιφνίδιο καρδιακό θάνατο, συμβαίνουν συχνά κατά τη διάρκεια της άσκησης.

Η διάγνωση γίνεται από την κλινική εξέταση, τα ηλεκτροκαρδιογραφικά ευρήματα, το υπερηχοκαρδιογράφημα καρδιάς και τον δεξιό καρδιακό καθετηριασμό.

Υπερηχοκαρδιογράφημα καρδιάς: Απεικόνιση της διάτασης και συστολικής δυσλειτουργίας της δεξιάς κοιλίας με την φυσιολογική σε μέγεθος και λειτουργικότητα αριστερά κοιλία.

Δεξιός καρδιακός καθετηριασμός: Ευρήματα ανάλογα των υπερήχων. Ταυτόχρονα μπορεί να γίνει βιοψία της δεξιάς κοιλίας.

Το επιστημονικό «μυθιστόρημα» της νόσου από τη Νάξο

Τι είναι η κληρονομική μυοκαρδιοπάθεια, η οποία απαντάται με μεγαλύτερη συχνότητα στο κυκλαδίτικο νησί

Η Νάξος, το μικρό αιγαιοπελαγίτικο νησί, ετοιμάζεται να κάνει ένα μεγάλο δώρο στον κόσμο: το γονίδιο της νόσου Νάξος. Η οποία μπορεί μεν να είναι συχνότερη στο νησί, αλλά η σχέση της με άλλες μυοκαρδιοπάθειες της δεξιάς κοιλίας ανοίγει τον δρόμο για τη ριζική αντιμετώπιση των ασθενειών αυτών, οι οποίες σκοτώνουν επιλεκτικά αθλούμενους νέους...

Όλα άρχισαν το 1985, όταν ο κ. Νίκος Πρωτονοτάριος επέστρεψε στην ιδιαίτερη πατρίδα του, τη Νάξο, για να υπηρετήσει τη θητεία του ως αγροτικός γιατρός. Σύντομα δύο περιστατικά μυοκαρδιοπαθειών της δεξιάς κοιλίας τα οποία δεν ενέπιπταν σε καμιά καταγεγραμμένη νόσο έφθασαν στο αγροτικό ιατρείο που είχε στήσει στο Φιλώτι.

Τα περιστατικά αυτά, αποτέλεσαν για τον νεαρό γιατρό και την επίσης γιατρό σύζυγό του κυρία Ανταλένα Τσατσοπούλου την αρχή ενός ταξιδιού επιστημονικού, ιστορικού και πάνω απ' όλα ανθρώπινου. Το ζευγάρι περιέγραψε τη νόσο στην επιθεώρηση «British Heart Journal».

Το γεγονός αυτό έγινε αφορμή για να αρχίσει ένα διεθνές ενδιαφέρον από Βρετανούς, Γάλλους και Ιταλούς επιστήμονες.

Βλέπετε, αν και η νόσος Νάξος δεν είναι παρά μία από τις επτά κληρονομικές μυοκαρδιοπάθειες της δεξιάς κοιλίας, οι ασθένειες αυτές ευθύνονται για πολλούς από τους αιφνιδίους θανάτους των νέων κάτω των 35 ετών.

Σύντομα μια άλλη μυοκαρδιοπάθεια της δεξιάς κοιλίας, η οποία εμφανίζεται με μεγάλη συχνότητα στην περιοχή του Βένετο, περιγράφτηκε από Ιταλούς γιατρούς του Πανεπιστημίου της Πάδοβας.

Εν τω μεταξύ, στη Νάξο, το ζευγάρι των Ελλήνων ερευνητών παρακολουθούσε τα περιστατικά που αυξάνονταν και μελετώντας τις οικογένειες στις οποίες αυτά εμφανίζονταν κατέδειξε ότι η νόσος ήταν κληρονομική.

Σήμερα, χάρη στις εμπεριστατωμένες γενετικές μελέτες τους, γνωρίζουμε ότι η νόσος κληρονομείται με τον ίδιο τρόπο που κληρονομείται και η μεσογειακή αναιμία. Με άλλα λόγια, δύο υγιείς, αλλά φορείς του προβληματικού γονιδίου γονείς, έχουν 25% πιθανότητες να αποκτήσουν ένα άρρωστο παιδί. Ένα παιδί το οποίο θα φέρει μια σιωπηλή αλλά επικίνδυνη μυοκαρδιοπάθεια.

Η παρουσίαση της νόσου Νάξος σε ένα διεθνές συνέδριο για τις μυοκαρδιοπάθειες από τον κ. Νίκο Πρωτονοτάριο έθεσε τέρμα στην απομόνωση στην οποία είχε επιλέξει να εργάζεται το ζευγάρι των Ελλήνων γιατρών. Ένα δίκτυο διεθνών συνεργασιών αναπτύχθηκε, ενώ ταυτόχρονα άρχισε και η συνεργασία τους με την Καρδιολογική Κλινική του Ιπποκράτειου Νοσοκομείου και τον καθηγητή κ. Παύλο Τούτουζα στο πλαίσιο του προγράμματος «Φειδιππίδης».

Τελευταίος καρπός της συντονισμένης προσπάθειας αποτελεί η ταυτοποίηση του γονιδίου, στη δυσλειτουργία του οποίου οφείλεται η νόσος Νάξος. Σύμφωνα με τον κ. Πρωτονοτάριο: «Το γονίδιο κωδικοποιεί μια πρωτεΐνη η οποία αποτελεί μέρος των δεσμοσωμάτων, των σχηματισμών εκείνων οι οποίοι συνδέουν τα κύτταρα μεταξύ τους».

Η λειτουργία της πρωτεΐνης δίνει μια αρχική εξήγηση της αιτιολογίας της νόσου, καθώς μπορεί κανείς να υποθέσει βάσιμα ότι μια καρδιά της οποίας τα κύτταρα δεν συνδέονται όπως θα όφειλαν δεν αντέχει στο αυξημένο μηχανικό στρες της άσκησης. Ωστόσο, και παρά το γεγονός ότι ο Έλληνας γιατρός διαθέτει ένα λεπτομερές θεωρητικό μοντέλο για την αιτιολογία της νόσου, αυτό που πραγματικά τον συνεπαίρνει είναι οι ορίζοντες που ανοίγει η ταυτοποίηση του γονιδίου στην κλινική καρδιολογία.

«Η ανακάλυψη του γονιδίου θα συμβάλλει κατ' αρχάς στη διάγνωση» λέει ο κ. Πρωτονοτάριος και εξηγεί: «Γνωρίζουμε τώρα ότι το γονίδιο στο οποίο οφείλεται η νόσος Νάξος φέρει μια έλλειψη δύο νουκλεοτιδίων (δομικών μορίων του DNA) σε σχέση με το κανονικό. Η έλλειψη αυτή καθίσταται φανερή με κλασικές μοριακές τεχνικές, πράγμα που σημαίνει ότι μπορεί κανείς εύκολα να έχει μια ξεκάθαρη απάντηση σχετικά με το αν κάποιος είναι φορέας του γονιδίου ή πάσχων. Η βεβαιότητα της διάγνωσης, ειδικά για μια νόσο η οποία προκαλεί μη ειδικές αλλοιώσεις στην καρδιά, είναι υψίστης σημασίας για τους πάσχοντες τους οποίους μπορούμε να προφυλάξουμε. Αν οι πάσχοντες υποβάλλονται συχνά σε καρδιολογικό έλεγχο και δεν υποβάλλουν την καρδιά τους σε μεγάλο μηχανικό στρες, το οποίο φαίνεται ότι προάγει τη νόσο, η πρόβλεψη γι' αυτούς μπορεί να είναι πολύ καλή. Πρέπει να σας πω ότι ο μεγαλύτερος ασθενής με νόσο Νάξος διανύει την όγδοη δεκαετία της ζωής του».

Αλλά και η διάγνωση των φορέων, τον ατόμων που φέρουν ένα μόνο αντίγραφο του προβληματικού γονιδίου, έχει μεγάλη σημασία. Σύμφωνα με τον κ. Πρωτονοτάριο: «Η εφαρμογή μιας πολιτικής όμοιας με αυτή που ακολουθείται για τη μεσογειακή αναιμία θα εμποδίσει τις γεννήσεις παιδιών με νόσο Νάξος και τελικά θα την αφανίσει, πράγμα που είναι το ζητούμενο».

Ο αντίκτυπος όμως της ταυτοποίησης του γονιδίου της νόσου Νάξος δεν σταματά στους ασθενείς και στους φορείς του. Καθώς πρόκειται για το πρώτο γονίδιο κληρονομικών μυοκαρδιοπαθειών που εντοπίζεται, επιταχύνονται οι προσπάθειες για την ανεύρεση των υπολοίπων. Για να είμαστε ακριβείς, ο κ. Πρωτονοτάριος και η ομάδα επιστημόνων του προγράμματος «Φειδιππίδης» έκοψαν πρώτοι το νήμα σε έναν διεθνή αγώνα δρόμου για την ανακάλυψη αυτών των γονιδίων. Η πρόκληση τώρα είναι το κατά πόσο θα αξιοποιηθεί το πλεονέκτημα που εμφανίζει ο ελληνικός επιστημονικός χώρος.

Το βέβαιο είναι ότι υπάρχει αυξημένο ενδιαφέρον ευρωπαίων και Αμερικανών επιστημόνων για συνεργασία με τους Έλληνες επιστήμονες. Της οποίας συνεργασίας η καρδιά, περιττό να ειπωθεί, θα χτυπά στη Νάξο.

Διατατική μυοκαρδιοπάθεια

Η φυσιολογική καρδιά
Η φυσιολογική καρδιά είναι μια ισχυρή αντλία που αποτελείται κυρίως από μυϊκό ιστό που ονομάζεται μυοκάρδιο. Χωρίζεται σε τέσσερα διαμερίσματα που ονομάζονται καρδιακές κοιλότητες. Τα δύο ανώτερα λέγονται κόλποι και αποτελούν τα διαμερίσματα υποδοχής του αίματος και τα δύο κατώτερα ονομάζονται κοιλίες και λειτουργούν ως αντλίες. Οι δεξιές κοιλότητες της καρδιάς δέχονται αίμα που είναι χαμηλής περιεκτικότητας σε οξυγόνο και το αποστέλλουν στους πνεύμονες με σκοπό να οξυγονωθεί και να αποβληθεί το διοξείδιο του άνθρακα, ένα άχρηστο προϊόν για τον οργανισμό μας. Οι αριστερές κοιλότητες της καρδιάς δέχονται το οξυγονωμένο αίμα από τους πνεύμονες και το στέλνουν διαμέσου των αρτηριών σ' ολόκληρο το σώμα. Υπάρχουν τέσσερις βαλβίδες μέσα στην καρδιά που εξασφαλίζουν τη ροή του αίματος προς μια κατεύθυνση και όχι αντίστροφα.

Tί σημαίνει "Διατατική μυοκαρδιοπάθεια''
Οι μυοκαρδιοπάθειες είναι παθήσεις του μυοκαρδίου στις οποίες η αιτία δεν έχει εξακριβωθεί. Η αιτία δηλαδή της πάθησης αυτής δεν είναι μια από τις γνωστές αιτίες που προκαλούν νόσο του μυοκαρδίου όπως είναι η υπέρταση, η στεφανιαία νόσος, κ.λ.π. Οι δυο πιο συχνοί τύποι μυοκαρδιοπάθειας είναι η υπερτροφική και η διατατική μυοκαρδιοπάθεια. Είναι διαφορετικές παθήσεις, αλλά ταυτόχρονα ξεχωρίζουν εύκολα και πολύ καλά μεταξύ τους. Η διατατική μυοκαρδιοπάθεια προσβάλλει κυρίως το μυοκάρδιο της αριστερής κοιλίας. Η πάθηση είναι κληρονομική σε ποσοστό 20 - 25% και αφορά ανθρώπους κυρίως μέσης ηλικίας, αν και μπορεί να εμφανισθεί σε οποιαδήποτε ηλικία. Ο μυς της καρδιάς ασθενεί και αυτό προκαλεί τη λέπτυνση των τοιχωμάτων, ενώ διογκώνονται οι κοιλότητες της καρδιάς με αποτέλεσμα να μην μπορεί να προωθεί ικανοποιητικά το αίμα στο σώμα. Αυτό οδηγεί σε συμφόρηση των πνευμόνων και σε δύσπνοια (Αριστερή καρδιακή ανεπάρκεια). Ορισμένες φορές και οι δεξιές κοιλότητες της καρδιάς μπορεί να προσβάλλονται προκαλώντας συσσώρευση υγρών στους ιστούς του σώματος, ιδιαίτερα στα πόδια (οίδημα των σφυρών) (Δεξιά καρδιακή ανεπάρκεια). Αυτό το σύνολο των συμπτωμάτων ονομάζεται "καρδιακή ανεπάρκεια". Μερικές φορές το ηλεκτρικό σύστημα της καρδιάς προσβάλλεται με αποτέλεσμα ο ασθενής να αισθάνεται ζάλη, "ταχυκαρδίες", "φτερουγίσματα της καρδιάς" ή "αίσθημα παλμών".

Τι Προκαλεί τη διατατική μυοκαρδιοπάθεια
Στις περισσότερες περιπτώσεις η αιτία είναι άγνωστη. H κατάσταση αυτή ονομάζεται ιδιοπαθής διατατική μυοκαρδιοπάθεια.
Η Διατατική Μυοκαρδιοπάθεια (Δ. Μ.) είναι δυνατόν να έχει πολλές αιτίες. Αυτές περιλαμβάνουν:
Αυτοάνοσος Πάθηση
Το σώμα είναι ικανό να δημιουργήσει τον αμυντικό του στρατό για να καταπολεμήσει μολύνσεις και ονομάζεται ανοσοποιητικά σύστημα. Περιστασιακά όμως και για λόγους οι οποίοι παραμένουν όχι καλά διευκρινισμένοι, το ανοσοποιητικά σύστημα μπορεί να ενεργοποιηθεί και να επιτεθεί λανθασμένα στον ίδιο του τον εαυτό. Αυτό έχει παρατηρηθεί σε αρκετές αυτοάνοσες παθήσεις, συμπεριλαμβάνοντας τη ρευματοειδή αθρίτιδα, όπου οι αρθρώσεις καταστρέφονται, το νεανικό σακχαρώδη διαβήτη, άπου έχει προσβληθεί το πάγκρεας και τη θυρεοειδίτιδα, όπου ο θυροειδής αδένας νοσεί. Σ' αυτές τις αυτοάνοσες παθήσεις, αντισώματα αναπτύσσονται ενάντια στον ιστό του οργάνου το οποίο έχει προσβληθεί. Αντισώματα κατά της καρδιάς βρίσκονται περίπου στο 30% των ασθενών με διατατική μυοκαρδιοπάθεια και στην ίδια αναλογία στους συγγενείς των ασθενών. Κάτι τέτοιο προϋποθέτει ότι η Διατατική Μυοκαρδιοπάθεία μπορεί να είναι μια αυτοάνοση ασθένεια και ότι η παρουσία αυτού του αντισώματος μπορεί να προσδιορίσει τους συγγενείς που αντιμετωπίζουν τον κίνδυνο να αναπτύξουν αυτήν την πάθηση μέσα στην οικογένεια.
Ιογενής λοίμωξη
Κανονικά η ιογενής λοίμωξη ελέγχεται από το αμυντικά σύστημα του ανθρώπου, το οποίο είναι ικανό να σκοτώσει τον ιό. Μια ομάδα ιών (οι ιοί coxsackie Β) είναι συνηθισμένες αιτίες για βήχα και κρυολογήματα. Η μόλυνση από τον ιό Coxsackie μπορεί να προσβάλλει την καρδιά, αλλά συνήθως δεν προκαλεί καμία μόνιμη βλάβη. Ωστόσο πιστεύεται ότι σε μερικούς ανθρώπους ο ιός μπορεί να παραμείνει μέσα στην καρδιά ή να προκαλέσει βλάβη και αποδιοργάνωση του αμυντικού συστήματος που θα καταλήξει στη διατατική μυοκαρδιοπάθεια.
Άλλες αιτίες
Κληρονομικότητα: Πρόσφατα έχει διαπιστωθεί ότι η διατατική μυοκαρδιοπάθεια μπορεί να είναι κληρονομική περίπου στο 20% των περιπτώσεων. Η εξέταση της οικογένειας έχει τη δυνατότητα να διευκρινίσει αν υπάρχει κληρονομικότητα ή όχι.
Υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ: Το αλκοόλ που καταναλώνεται σε υπερβολικές δόσεις και για μεγάλα χρονικά διαστήματα έχει αρνητική κατασταλτική επίδραση στο μυ της καρδιάς. Η αποχή από το αλκοόλ ευτυχώς παρεμποδίζει την οποιαδήποτε παραπέρα βλάβη στο μυοκάρδιο και επιτρέπει στην καρδιά να συνέλθει.
Εγκυμοσύνη: Υπάρχει μια μορφή της διατατικής μυοκαρδιοπάθειας η οποία συμβαίνει κατά τη διάρκεια των τελευταίων μηνών της εγκυμοσύνης ή μετά τη γέννηση του παιδιού. Πιστεύεται ότι οι επιπρόσθετες απαιτήσεις στην καρδιά μπορεί να διεγείρουν ένα παράγοντα
που είναι υπεύθυνος για την ανάπτυξη αυτής της πάθησης τη συγκεκριμένη χρονική στιγμή.
Το κάπνισμα δεν συνδέεται με την ανάπτυξη της διατατικής μυοκαρδιοπάθειας. Ωστόσο, αρκετές μελέτες έχουν αποδείξει ότι ασθενείς με διατατική μυοκαρδιοπάθεια που συνεχίζουν να καπνίζουν δεν πηγαίνουν τόσο καλά όσο εκείνοι που καταφέρνουν να σταματήσουν το
κάπνισμα.

Ποια είναι τα συμπτώματα:
Η διατατική μυοκαρδιοπάθεια μπορεί να εμφανιστεί με πολλά συμπτώματα που μπορεί να αναπτυχθούν κατά τη διάρκεια ενός μεγάλου χρονικού διαστήματος.
Δύσπνοια
Αυτό είναι ένα κοινό σύμπτωμα που γίνεται ιδιαίτερα χειρότερο κατά τη διάρκεια άσκησης. Προκαλείται από συγκέντρωση υγρού στους πνεύμονες. Τα περισσότερα άτομα υποφέρουν μόνο από ήπιο περιορισμό, ενώ άλλοι μπορεί να προσβληθούν σοβαρά και να "κόβεται" η αναπνοή τους, ακόμα κι όταν ξεκουράζονται.
Έλλειψη ενέργειας
Αν το σώμα δεν είναι ικανό να πάρει αρκετά αίμα από την καρδιά και οι μύες δεν είναι ικανοί να συστέλλονται κανονικά με αποτέλεσμα να κουράζονται εύκολα.
Οίδημα ("πρήξιμο") στα πόδια
Καθώς η καρδιά γίνεται ασθενέστερη δεν μπορεί να αποβάλλει όλο το αίμα που δέχεται και το υγρό έτσι συγκεντρώνεται στους ιστούς του σώματος. Αυτό καλείται οίδημα και παρατηρείται περισσότερο στους αστραγάλους και στα πόδια.
Πόνος στο στήθος
Αυτό είναι ένα κοινό παράπονο και μπορεί να συμβεί κατά τη διάρκεια άσκησης ή ανάπαυσης: το τι ακριβώς προκαλεί τον πόνο δεν είναι φανερό. Είναι σημαντικό να τονίσουμε ότι ο πόνος δεν οφείλεται στη στεφανιαία νόσο (οι στεφανιαίες αρτηρίες είναι φυσιολογικές στη διατατική μυοκαρδιοπάθεια) και ο πόνος δεν προκαλεί βλάβη στην καρδιά.
Αρρυθμίες
Η αρρυθμία είναι μια ανωμαλία στο ρυθμικό χτύπημα της καρδιάς.
Η καρδιά μπορεί να χτυπάει πολύ γρήγορα (ταχυκαρδία), πολύ αργά (βραδυκαρδία) ή να χάνει χτύπους. Οι αλλαγές αυτές δεν είναι αντιληπτές από όλους αλλά κάποιοι ασθενείς έχουν μια δυσάρεστη αίσθηση από τους χτύπους της καρδιάς ("αίσθημα παλμών'') που συνοδεύεται από ζάλη και λιποθυμία.

Πώs γίνεται η διάγνωση:
H διατατική μυοκαρδιοπάθεια μπορεί να εκδηλωθεί με τα συμπτώματα που περιγράφτηκαν προηγουμένως, αλλά επειδή αυτά τα συμπτώματα μπορεί να προκληθούν και από άλλες ασθένειες, πρέπει να προηγηθεί ένας αριθμός εξετάσεων για να γίνει η διάγνωση.
1. Ηλεκτροκαρδιογράφημα (ΗΚΓ)
Το ΗΚΓ καταγράφει το ρυθμό της καρδιάς και δείχνει πως το φυσιολογικό ηλεκτρικό σήμα μεταφέρεται μέσα στην καρδιά. Πραγματοποιείται τοποθετώντας ηλεκτρόδια στο στήθος, στα πόδια και στους καρπούς. Το ΗΚΓ δείχνει τις αλλαγές που προκαλούνται από την
καρδιακή αυτή πάθηση, αλλά όχι τις αιτίες της πάθησης.
2. Ακτινογραφία Θώρακος
Αυτή Θα δείξει αν υπάρχει κάποια διόγκωση της καρδιάς ή συγκέντρωση υγρού στο θώρακα.
3. Υπερηχοκαρδιογράφημα
Αυτό είναι μια εξέταση υπερήχων στην καρδιά. Είναι μια απλή εξέταση κατά την οποία υψηλής συχνότητας ηχητικά κύματα (που γι' αυτό το λόγο δεν τα ακούμε) μεταδίδονται μέσω του δέρματος τοποθετώντας πάνω στο στήθος ένα μικρό όργανο. Έτσι βλέπουμε την εικόνα της καρδιάς μέσα απο μια οθόνη και μ' αυτά τον τρόπο μπορούν να γίνουν μετρήσεις του μεγέθους των κοιλοτήτων της καρδιάς αλλά και της συσταλτικότητας της. Ένας επιπρόσθετος εξοπλισμός που ονομάζεται Doppler μπορεί να παράγει μια χρωματιστή εικόνα της καρδιάς, όπως επίσης μπορεί να ακουστεί και η ροή του αίματος μέσα στην καρδιά κατά τη διάρκεια τη εξέτασης.
4. Έλεγχος Αιματολογικός
Με τον αιματολογικό έλεγχο έχουμε στην αρχή μια βασική εικόνα των αιματολογικών παραμέτρων του ασθενούς. Με την άδεια του ασθενούς ένα μικρό δείγμα από αυτό το αίμα θα φυλαχτεί για να γίνουν γενετικές μελέτες στα πλαίσια της προσπάθειας να αποσαφηνίσουμε το γενετικό υπόστρωμα της νόσου. Τα αποτελέσματα αυτά ο ασθενής δεν θα τα πάρει γρήγορα γιατί οι γενετικές μελέτες χρειάζονται πάρα πολύ χρόνο για να έχουμε ένα αποτέλεσμα. Σημαντικά επίσης για τις μελέτες αυτές είναι να έχουμε αίμα από όσο γίνεται μεγαλύτερο αριθμό μελών της οικογένειας του ασθενούς.
ΑΛΛΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΠΙΘΑΝΟΝ ΝΑ ΧΡΕΙΑΣΤΟΥΝ
1. 24ωρο ηλεκτροκαρδιογράφημα (Holter)
Με την εξέταση αυτή καταγράφεται συνεχώς σε κασέτα μαγνητοφώνου το ηλεκτροκαρδιογράφημα του ασθενούς. Ο ασθενής συνδέεται μέσω ηλεκτροδίων με μικρή φορητή συσκευή και μπορεί να κινείται ελεύθερα. Είναι πολύ χρήσιμη μέθοδος για την ανακάλυψη διαταραχών του καρδιακού ρυθμού.
2. Τεστ καρδιοαναπνευστικής κόπωσης
Για να εκτιμήσεις πολύ καλά το βαθμό στον οποίο η καρδιά έχει προσβληθεί μπορεί να κάνεις ένα τεστ κοπώσεως (καρδιοναπνευστική κόπωση) χρησιμοποιώντας ένα ποδήλατο ή ένα διάδρομο που κινείται (κυλιόμενο τάπητα). Αυτά το τεστ είναι χρήσιμο γιατί ενώ κατά τη διάρκεια της ξεκούρασης τα συμπτώματα μπορεί να μην εμφανίζονται καθαρά, κάνουν την παρουσία τους φανερή κατά τη διάρκεια της άσκησης. Το τεστ κοπώσεως που χρησιμοποιούμε για την αντικειμενική εκτίμηση της βαρύτητας της πάθησης ονομάζεται καρδιοναπνευστική κόπωση, γιατί ταυτόχρονα μετράει και την επιβάρυνση της λειτουργίας της αναπνοής.
3. Ηλεκτροκαρδιογράφημα Συγκερασμού (Signal Average ECG)
Είναι ένα ειδικό ηλεκτροκαρδιογράφημα που ελέγχει ένα ειδικό τμήμα των ηλεκτρικών σημάτων που παράγει η καρδιά.
4. Ραδιοϊσοτοπικές εξετάσεις
Μ' αυτές τις εξετάσεις πολύ μικρές ποσότητες ουσιών που ακτινοβολούν χορηγούνται με ένεση ενώ το άτομο ασκείται σ' ένα ποδήλατο ή σ' ένα διάδρομο. Στη συνέχεια μεγάλες κάμερες με computer εξετάζουν την καρδιά και εκτιμούν την ικανότητά της να συστέλλεται καθώς και τις διαστάσεις της.
5. Καρδιακός καθετηριασμός
Σ' αυτή την εξέταση ένα πλαστικό σωληνάκι περνάει μέσα από τη μηριαία αρτηρία στην καρδιά υπό τον έλεγχο των ακτινών. Έπειτα στην αριστερή κοιλία (και στις στεφανιαίες αρτηρίες ρίχνεται ειδικό σκιαστικό υγρό για να βοηθήσει στη διάγνωση της πάθησης και αποκλείει τη στεφανιαία νόσο (Στη διατατική μυοκαρδιοπάθεια οι στεφανιαίες είναι φυσιολογικές, ενώ η αριστερή κοιλία είναι μεγάλη και η σύσπασή της είναι μειωμένη). Κατά τον καρδιακά καθετηριασμό μετρώνται και οι πιέσεις στις κοιλότητες της καρδιάς.
6. Ενδομυοκαρδιακή βιοψία
Αν η διάγνωση της διατατικής μυοκαρδιοπάθειας επιβεβαιωθεί, τότε σε μερικά νοσοκομεία παίρνουν ένα μικρά κομμάτι ιστού απά τομυ της καρδιάς (καρδιακή βιοψία) και στέλνεται για μικροσκοπική εξέταση για το ενδεχόμενο προσβολής του μυοκαρδίου από κάποιο ιό. Αυτό γίνεται κατά τη διάρκεια του καρδιακού καθετηριασμού και δεν προκαλεί πόνο.
7. Ηλεκτροφυσιολογικος έλεγχος (ΗΦΕ)
Είναι ένας ειδικός καρδιακός καθετηριασμός που γίνεται για να μελετηθεί με λεπτομέρεια η ηλεκτρική δραστηριότητα της καρδιάς.
Χρειάζεται όταν υπάρχει υποψία για δυνητικά πιο σοβαρές ανωμαλίες του καρδιακού ρυθμού και γίνεται με τοπική αναισθησία.

Θεραπεία
Η θεραπεία περιλαμβάνει φάρμακα και έχει ως σκοπό τη βελτίωση των συμπτωμcττων και την παρεμπόδιση τυχόν επιπλοκών που μπορεί να εμφανιστούν. Το χειρουργείο μπορεί να είναι απαραίτητο για μια μειοψηφία ασθενών.
1. Φαρμακευτική Θεραπεία
Διουρητικά χρησιμοποιούνται με σκοπό το σώμα να αποβάλλει το υπερβολικό υγρό που συγκεντρώνει. Φάρμακα κατά της αρρυθμίας μπορεί να χρησιμοποιηθούν αν ένας ασθενής παρουσιάζει αρρυθμίες. Υπάρχουν συγκεκριμένα είδη φαρμάκων για διαφορετικούς τύπους αρρυθμιών. Το αποτελεσματικότερο και ευρέως χρησιμοποιούμενο είναι η αμιωδαρόνη. Σε μερικές σπάνιες περιπτώσεις μπορεί η χορήγηση φαρμάκων να μην ρυθμίζει σωστά τους σφυγμούς ή να υπάρχει σοβαρή διαταραχή στο ηλεκτρικά σύστημα της καρδιάς και να
απαιτείται ένας ειδικός βηματοδότης. Τα αντιπηκτικά είναι φάρμακα τα οποία κάνουν το αίμα λεπτόρρευστο και μειώνουν τον κίνδυνο ανάπτυξης θρομβώσεων (πηγμάτων αίματος) στην καρδιά και στα αιμοφόρα αγγεία. Τα φάρμακα που χρησιμοποιούνται συχνά είναι τα
κουμαρινικά παράγωγα (Sintrom, Panwarfin) και για τους ασθενείς που τα παίρνουν αυτά, απαιτείται συνεχής ανά τακτικά διαστήματα έλεγχος της πηκτικότητας στο αίμα τους.
Οι αναστολείς ΜΕΑ (μετατρεπτικού ενζύμου της αγγειοτασίνης) είναι ισχυρά φάρμακα τα οποία μειώνουν το ποσό του έργου που πρέπει να κάνει η καρδιά. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα το άτομο να αναπνέει καλύτερα και να μπορεί να ασκηθεί περισσότερο. Εξ άλλου έχει
αποδειχθεί άτι τα φάρμακα αυτά εμποδίζουν την προοδευτική διάταση της καρδιάς. Κανονικά αυτό το φάρμακο χορηγείται σταδιακά, γιατί η πρώτη δάση μπορεί περιστασιακά να χαμηλώσει πάρα πολύ την πίεση αίματος.
Οι β-αναστολείς φαίνεται ότι ωφελούν σε μακροχρόνια χορήγηση, η οποία όμως πρέπει να γίνεται με την τακτική επίβλεψη του καρδιολόγου.
Η δακτυλίτιδα αυξάνει την ικανότητα του μυοκαρδίου να συσπάται, αλλά χρησιμοποιείται και για έλεγχο της καρδιακής συχνότητας όταν υπάρχει αρρυθμία των κόλπων (κολπική μαρμαρυγή).
2. Χειρουργείο
Μεταμοσχευση καρδιάς. Ένας μικρός αριθμός ασθενών με διατατική μυοκαρδιοπάθεια δεν θεραπεύεται με την χορήγηση φαρμάκων και χειροτερεύεί σε τέτοιο βαθμό που η ποιότητα ζωής του να είναι πολύ άσχημη. Σ' αυτό το στάδιο, το άτομο μπορεί να απευθυνθεί σ'
ένα ειδικά νοσοκομείο, όπου εκτιμάται αν η καρδιακή μεταμάσχευση είναι απαραίτητη. Πρόσφατα εμφανίστηκαν και άλλες τεχνικές οπως η μυοκαρδιοπλαστική και η εκτομή τμήματος του τοιχώματος της αριστερής κοιλίας που όμως βρίσκονται στο ερευνητικά στάδιο.
3. Άλλες Θεραπείες
Ηλεκτρική καρδιοανάταξη: αποτελεί τρόπο διόρθωσης ορισμένων αρρυθμιών με εφαρμογή ελεγχόμενου ηλεκτρικού shock στο στήθος. Γίνεται επειγόντως (σε πολύ σοβαρά ασθενείς) ή κατόπιν προγραμματισμού, με γενική αναισθησία.
Βηματοδότης: Οι ασθενείς με διατατική μυοκαρδιοπάθεια αναπτύσσουν μερικές φορές
διαταραχές του καρδιακού ρυθμού, οι οποίες εκδηλώνονται με βραδυκαρδία. Ο βηματοδότης είναι μια μικρή συσκευή σε μέγεθος σπιρτόκουτου που εισάγεται κάτω από το δέρμα. Η επέμβαση γίνεται με τοπική αναισθησία. Ο βηματοδότης συνδέεται με την καρδιά με ειδικά λεπτά σύρματα, τα οποία φτάνουν σε αυτήν μέσα από μια φλέβα. Ο ασθενής που έχει βηματοδότη δεν τον αισθάνεται ούτε ενοχλείται από αυτόν. Ο βηματοδότης αισθάνεται την ηλεκτρική δραστηριότητα της καρδιάς και αναλαμβάνει να παρέχει το ρυθμό όταν ο φυσιολογικός ρυθμός της καρδιάς παρουσιάζει κάποιο πρόβλημα. Οι ασθενείς με βηματοδότη πρέπει να γνωρίζουν άτι o βηματοδότης χρειάζεται τακτικά έλεγχο ανάλογα με τις οδηγίες του γιατρού τους. Επίσης θα πρέπει να αποφεύγουν τα μαγνητικά πεδία,
π.χ. μαγνητική τομογραφία.
Αυτόματος εμφυτεύσιμος απινιδωτής: Ορισμένοι ασθενείς έχουν σοβαρές αρρυθμίες που δεν ελέγχονται με φάρμακα, αλλά αντιμετωπίζονται αποτελεσματικά με μικρά ηλεκτρικά shock. Ο αυτόματος εμφυτεύσιμος απινιδωτής είναι μια συσκευή παρόμοια με βηματοδότη που μπορεί να δίνει μικρό εσωτερικό shock όταν συμβεί μια τέτοια σοβαρή αρρυθμία. Μπορεί να προφυλάξει ασθενείς υψηλού κινδύνου από αιφνίδιο θάνατο.

Συνεχήs παρακολούθηση.
Αφού θα έχει γίνει η αρχική διάγνωση, όλοι οι ασθενείς θα πρέπει να κάνουν τακτικά τσεκάπ. Κάτι τέτοιο είναι απαραίτητο για να ελέγχεται η πρόοδος του ατόμου και να προσαρμόζεται η θεραπεία όπου αυτά είναι απαραίτητο. Η συνεχής παρακολούθηση είναι σημαντική γιατί οποιεσδήποτε επιπλοκές και αν εμφανιστούν μπορούν να αναγνωριστούν και να ξεκινήσει η θεραπεία, όταν θα είναι πραγματικά ωφέλιμη. Η πρόγνωση διαφέρει από ασθενή σε ασθενή. Κάποιοι ασθενείς βελτιώνονται αμέσως με τη θεραπεία και άλλων η κατάσταση της υγείας τους παραμένει σταθερή με μερικές προσαρμογές στον τρόπο ζωής τους. Ωστόσο ένα μικρό ποσοστό ασθενών συνεχίζουν να χειροτερεύουν παρά τη θεραπεία και γι' αυτό μπορεί να είναι απαραίτητη η καρδιακή μεταμόσχευση.

'Ελεχχοs τηs οικογένειας.
Σε ορισμένες περιπτώσεις η ΔΜ είναι οικογενής, δηλαδή εμφανίζεται σε περισσότερα μέλη μιας οικογένειας. Αυτό δείχνει μια πιθανή γενετική αιτία της νόσου, χωρίς όμως όλα τα μέλη
της οικογένειας να πάσχουν υποχρεωτικά. Ορισμένα από τα άτομα της οικογένειας μπορεί να μην έχουν συμπτώματα, αλλά απλά να έχουν το ανώμαλο γονίδιο που καθορίζει τη νόσο.
Επομένως, όλοι οι συγγενείς 1 ου βαθμού ενός ασθενούς με ΔΜ πρέπει να εξετάζονται για τη νόσο. Η εξέταση συνήθως περιλαμβάνει έλεγχο από ειδικό καρδιολόγο, καθώς και ηλεκτροκαρδιογράφημα και υπερηχοκαρδιογράφημα.

Επιπλοκές Διατατικής Μυοκαρδιοπάθειας
1. Κολποκοιλιακοί αποκλεισμοί
Αν το φυσικό ηλεκτρικό σύστημα αγωγής μέσα στην καρδιά αποτυγχάνει να λειτουργήσει κανονικά τότε ο χτύπος της καρδιάς μπορεί να γίνει πολύ αργός. Ζάλες ή συγκοπές μπορούν να συμβούν. Αν γίνει κάτι τέτοιο τότε ο βηματοδότης είναι απαραίτητος.
2. Σχηματισμός θρόμβων
Στη διατατική μυοκαρδιοπάθεια το αίμα έχει την τάση να ρέει μέσω της καρδιάς πολύ πιο αργά από ότι πρέπει. Αυτό μπορεί να βοηθάει στη δημιουργία θρόμβων μέσα στην καρδιά ή στις φλέβες στα πόδια (θρόμβωση) και να χρειάζεται φαρμακευτική αγωγή με αντιπηκτικά.
3. Κολπική Μαρμαρυγή
Κολπική μαρμαρυγή είναι ένας ειδικός τύπος αρρυθμίας της καρδιάς που συμβαίνει στο 20% των ασθενών με Διατατική Μυοκαρδιοπάθεια. Αν αυτός ο ρυθμός αναπτυχθεί, μπορεί να συνδεθεί με μια σημαντική επιδείνωση των συμπτωμάτων ή την ανάπτυξη των θρόμβων. Σε μερικές περιπτώσεις ο κανονικός ρυθμός μπορεί να επανέλθει με φάρμακα κατά της αρρυθμίας ή με ένα ηλεκτρικό σοκ που γίνεται στην καρδιά. Αυτό είναι γνωστό ως ηλεκτρική ανάταξη και γίνεται κάτω από γενική αναισθησία.
4. Αιφνίδιος θάνατος
Ο κίνδυνος να συμβεί κάτι τέτοιο είναι μικρός, αλλά μπορεί να συμβεί με μικρή ή και χωρίς καμιά προειδοποίηση. Πιστεύεται ότι κάτι τέτοιο μπορεί να προκληθεί από μια σοβαρή αρρυθμία ή ανάπτυξη μεγάλων θρόμβων στο αίμα.
Οδηγίεs
Διαιτολόγιο
Αν ένα άτομο είναι υπέρβαρο τότε η καρδιά κουράζεται περισσότερο. Συστήνεται να λαμβάνονται λογικές ποσότητες τροφής για να διατηρηθεί το βάρος σε φυσιολογική αναλογία με το ύψος και την ηλικία. Οποιαδήποτε γρήγορη αύξηση του βάρους είναι πιθανόν να οφείλεται σε κατακράτηση υγρών και ο γιατρός θα πρέπει να ενημερωθεί.
Αλκοόλ
Γενικά η κατανάλωση αλκοόλ δεν συνιστάται σε ασθενείς με διατατική μυοκαρδιοπάθεια αφού βλάπτει το μυ της καρδιάς. Για τα υγιή άτομα ο επιτρεπτά ακίνδυνος αριθμός μονάδων ανά εβδομάδα, για άνδρες είναι 21 και για γυναίκες 14. Μία μονάδα είναι ισοδύναμη με
ένα ποτήρι ξανθιάς μπύρας ή ένα μικρό ποτήρι κρασί ή μία μεζούρα ποτού. Αν έχεις διατατική Μυοκαρδιοπάθεια και επιθυμείς να πίνεις αλκοόλ, συμβουλεύεται να μοιράζεις την ποσότητα στο διάστημα μιας εβδομάδας και να διατηρείς τον επιτρεπτό αριθμό μονάδων.
Τα χαμηλής ή καθόλου περιεκτικότητας σε αλκοόλ ποτά, όπως κρασί, μπύρα και ξανθιά μπύρα είναι καλά υποκατάστατα.
Άσκηση
Η φυσική άσκηση μπορεί να γίνεται για όσο διάστημα δεν προκαλεί τα ανεπιθύμητα συμπτώματα. Η μέτρια άσκηση με τη μορφή τακτικών, μικρών και γρήγορων περιπάτων είναι ευεργετική στους ασθενείς με καρδιακή ανεπάρκεια. Ιατρικές συμβουλές θα πρέπει να ζητούνται πριν τη συμμετοχή σε ανταγωνισrικίι αθλήματα ή πριν από μία έντονη φυσική άσκηση.
Αντιγριπικός εμβολιασμός
Κάτι τέτοιο μπορεί να συσταθεί από το γιατρό σας για να εμποδιστεί μια σοβαρή προσβολή γρίπης.
Διακοπές και ταξίδια
Θα ήταν καλό να δείτε τον γιατρό σας για ιατρική έγκριση πριν ταξιδέψετε. Αν ταξιδέψετε στο εξωτερικά θα ήταν ωφέλιμο να πάρετε πληροφορίες από το ταξιδιωτικά σας γραφείο σχετικά με την ασφάλεια και τον τομέα υγείας της χώρας που επισκέπτεστε. Η φόρμα
Ε 1 1 1 παρέχει συμβουλές για την προστασία της υγείας στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) και είναι διαθέσιμη στο Υπουργείο Υγείας.
Οδήγηση
Δεν υπάρχουν συνήθως περιορισμοί για τους οδηγούς αυτοκινήτων.
Μελλονrικη Πρόοδοs
Οι αναστολείς ΜΕΑ (μετατρεπτικού ενζύμου) έχουν φέρει την επανάσταση στη θεραπευτική αγωγή της καρδιακής ανεπάρκειας τα τελευταία χρόνια. Τα φάρμακα αυτά είναι πολύ αποτελεσματικά στο να απαλύνουν πολλά από τα ενοχλητικά συμπτώματα της πάθησης αυτής. Η έγκαιρη αναγνώριση της ασθένειας θα επιτρέψει τη χρησιμοποίηση των φαρμάκων αυτών όταν θα είναι πιο αποτελεσματικά στην πρόληψη της επιδείνωσης της ασθένειας. Αν περισσότερες έρευνες αποδείξουν ότι με καρδιακά αντισώματα αναγνωρίζονται ποιοι συγγενείς ασθενών κινδυνεύουν να εκδηλώσουν συμπτώματα Διατατικής Μυοκαρδιοπάθειας, τότε θα μπορούσε στο μέλλον να δοθεί προληπτική φαρμακευτική αγωγή. Γι' αυτό το λόγο, το πρόγραμμα Φειδιππίδης προσφέρει διευκολύνσεις ελέγχου στα μέλη της οικογένειας που έχουν προσβληθεί. Η έρευνα στον τομέα αυτό ξεκίνησε πρόσφατα να διεξάγεται.

Γλωσσάρι
Αίσθημα παλμών:
Είναι δυσάρεστο αίσθημα του καρδιακού ρυθμού. Το αίσθημα παλμών μπορεί να οφείλεται σε φυσιολογικό χτύπημα καρδιάς που γίνεται περισσότερο έντονο από το άγχος ή την άσκηση, ή μπορεί να προκαλείται από αρρυθμία.
Αντιπηκτικά φάρμακα:
Είναι φάρμακα (π.χ. Sintrom ή Panwarfin ) που έχουν σκοπό να μειώσουν την ικανότητα του αίματος να δημιουργεί θρόμβους (μικρά πήγματα του αίματος). Χρησιμοποιούνται όταν υπάρχει κίνδυνος σχηματισμού θρόμβων στην καρδιά π.χ. σε κολπική μαρμαρυγή ή σε φλεβική θρόμβωση.
Αντίσωμα:
Πρωτεΐνη που είναι μέρος του ανοσοποιητικού συστήματος του οργανισμού μας. Παράγονται μέσα στο σώμα όταν ξένο υλικό εισέλθει στον οργανισμό και βοηθούν στην άμυνα του σώματος.
Ανοσοκατασταλτικά φάρμακα:
Τα φάρμακα που καταστέλλουν το ανοσοποιητικό σύστημα π.χ. κορτικοστεροειδή.
Ανοσολογικό σύστημα:
Η φυσική άμυνα του σώματος εναντίον "ξένων" ουσιών και φλεγμονωδών μορίων π.χ. ιών.
Αρρυθμία:
Ένας μη φυσιολογικός ρυθμός ή ανωμαλία στον χτύπο της καρδιάς. Ο ρυθμός της καρδιάς μπορεί να είναι πολύ γρήγορος (ταχυκαρδία) ή πολύ αργός (βραδυκαρδία). Οι αρρυθμίες μπορεί να προκαλέσουν συμπτώματα όπως αίσθημα παλμών, "φτερουγίσματα" ή ζάλη.
Αυτόματος εμφυτεύσιμος απινιδωτής:
Ειδικός τύπος βηματοδότη, ο οποίος αναγνωρίζει πότε o καρδιακός ρυθμός είναι υπερβολικά γρήγορος και είτε βηματοδοτεί την καρδιά, είτε παρέχει ένα μικρό ηλεκτρικό σοκ με σκοπό να αποκαταστήσει το φυσιολογικό καρδιακό ρυθμό.
Βηματοδότης:
Όπως περιγράφηκε νωρίτερα, το φυσιολογικό ηλεκτρικό σήμα μπορεί να αποτύχει να μεταδοθεί στις κοιλίες και σ'αυτήν την κατάσταση εμφυτεύεται βηματοδότης. Πρόκειται για ένα μικρά κουτί, σαν σπιρτόκουτο που περιέχει μπαταρία και τοποθετείται κάτω από το δέρμα του στήθους, συνδέεται με ένα λεπτά σύρμα διαμέσου των φλεβών με την καρδιά, όπου απελευθερώνονται αναγκαία ερεθίσματα. Δε φαίνεται και δεν ενοχλεί.
Βιοψία μυοκαρδίου:
Αυτή είναι μια ειδική εξέταση στην οποία ένα μικρά τμήμα του μυ της καρδιάς αποσπάται τη στιγμή του καρδιακού καθετηριασμού χρησιμοποιώντας ένα ειδικό όργανο.
Διουρητικά:
Συνήθως οι ασθενείς αναπτύσσουν κατακράτηση υγρών. Χορηγούνται λοιπόν χάπια που αυξάνουν την παραγωγή των ούρων από τους νεφρούς και ονομάζονται διουρητικά. Όταν κάποιος πάρει διουρητικά, μετά από λίγο αρχίζει η διούρηση.
Ηλεκτροκαρδιογράφημα ή Καρδιογράφημα (ΗΚΓ) : Μία πολύ κοινή εξέταση για όλες τις μορφές καρδιακών παθήσεων. Τοποθετούνται καλώδια στο στήθος, στους καρπούς και στα πόδια για να ανιχνεύσουν τα ηλεκτρικά σήματα από την καρδιά.
Ηλεκτρική καρδιοανάταξη : Μία αρρυθμία, π.χ., η κολπική μαρμαρυγή (όπως περιγράφηκε παραπάνω) μπορεί να αναταχθεί (δηλαδή να σταματήσει) από την εφαρμογή ηλεκτρικού σοκ στο στήθος. Αν είναι απαραίτητη αυτή η διαδικασία, πραγματοποιείται μετά από γενική αναισθησία.
Ηλεκτροφυσιολογικός έλεγχος (ΗΦΕ): Στην εξέταση αυτή εισέρχονται καθετήρες στην καρδιά, οι οποίοι καταγράφουν και ελέγχουν την ηλεκτρική δραστηριότητα της καρδιάς.
Καρδιακή ανεπάρκεια:
Ο όρος χρησιμοποιείται για να περιγράψει μια πάθηση κατά την οποία η καρδιά αδυνατεί να αποστείλει επαρκή ποσότητα αίματος στους ιστούς, με αποτέλεσμα τη συσσώρευση υγρών στους πνεύμονες και στα πόδια (οίδημα). H καρδιακή ανεπάρκεια μπορεί να αντιμετωπισθεί με φάρμακα όπως τα διουρητικά και οι αναστολείς ΜΕΑ.
Καρδιακός καθετηριασμός:
Αυτή είναι μια ειδική εξέταση που χρησιμοποιείται σε
διάφορες μορφές καρδιακών παθήσεων και η οποία εκτελείται και στη Διατατική Μυοκαρδιοπάθεια: Στον καρδιακό καθετηριασμό ένα πολύ λεπτό πλαστικό σωληνάκι περνάει μέσα από τη μηριαία αρτηρία μέσα στις καρδιακές κοιλότητες χρησιμοποιώντας ως οδηγό ακτίνες. Έτσι, μπορεί να δούμε τη δομή και τη λειτουργία της καρδιάς και να μετρήσουμε τις πιέσεις στο εσωτερικό της.
Κοιλίες:
Τα κύρια διαμερίσματα - αντλίες της καρδιάς. Η μια βρίσκεται δεξιά και η άλλη στην αριστερή πλευρά. Η αριστερή κοιλία είναι η κοιλότητα της καρδιάς που περισσότερο προσβάλλεται από τη Διατατική Μυοκαρδιοπάθεια.
Κολπική μαρμαρυγή:
Αυτός είναι πολύ συνηθισμένος τύπος αρρυθμίας. Μπορεί να είναι παροδικός ή χρόνιος (επίμονος). Οι χτύποι της καρδιάς βρίσκονται σε πλήρη αρρυθμία.
Κόλποι:
Οι κοιλότητες της καρδιάς που υποδέχονται το αίμα. Η μια βρίσκεται στη δεξιά και η άλλη στην αριστερή πλευρά. Το αίμα συγκεντρώνεται στους κόλπους καθώς οι κοιλίες συστέλλονται. Το αίμα αυτό απελευθερώνεται μετά στις κοιλίες όταν είναι έτοιμες να γεμίσουν.
Κολποκοιλιακός αποκλεισμός: Ενίοτε το φυσιολογικό ηλεκτρικό σήμα δεν κατεβαίνει προς τις κοιλίες καταλήγοντας σε χαμηλή καρδιακή συχνότητα ή "καρδιακό block". Αυτή η πάθηση μπορεί να διαγνωσθεί με ΗΚΓ. Εάν αυτά συμβαίνει, εμφυτεύεται βηματοδότης.(βλέπε βηματοδότη)
Μυυοκαρδιοπάθεια: Κάθε ασθένεια του μυοκαρδίου, δηλαδή του μυ της καρδιάς.
Ραδιοϊσοτοπικές μελέτες: Σ' αυτές τις δοκιμασίες γίνεται ένεση με ουσίες που περιέχουν ραδιοϊσότοπα σε πολύ μικρές και ασφαλείς ποσότητες. Μπορεί να χρησιμοποιούνται για να εκτιμηθεί η δομή και η λειτουργία της καρδιάς.
Υπέρηχος Doppler:
Αυτή η εξέταση συνδυάζεται συνήθως με το υπερηχοκαρδιογράφημα. Το Doppler μπορεί να παράγει μια έγχρωμη κωδικοποιημένη εικόνα της ροής του αίματος μέσα στην καρδιά και ανιχνεύει οποιεσδήποτε διαταραχές της ροής του αίματος. Με τη μελέτη της μορφολογίας της ροής του αίματος μπορεί να βγουν χρήσιμα συμπεράσματα για τη λειτουργία της καρδιάς.
Στηθάγχη:
Πόνοι στο στήθος ή ταλαιπωρία που προκαλείται συνήθως από άσκηση και ανακουφίζεται με την ξεκούραση. Η στηθάγχη προέρχεται από ανεπαρκή εφοδιασμό οξυγονου στο μυ της καρδιάς.
Υπερηχοκαρδιογράφημα (κοινώς Echo):
Είναι μια εξέταση υπερήχων της καρδιάς πανομοιότυπη με αυτή που πραγματοποιείται κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Με το echo λαμβάνεται μια απεικόνιση της καρδιάς.
Φύσημα:
Το φύσημα προκαλείται από στροβιλώδη ροή του αίματος μέσα στην καρδιά.
Holter:
Είναι μια συνεχόμενη καταγραφή του καρδιακού ρυθμού επί 24 ώρες ή 48 ώρες. Τα ηλεκτρόδια τοποθετούνται στο στήθος και συνδέονται με μια ειδική μικρή συσκευή που έχει κασέτα. Η συσκευή φέρεται από τον ασθενή με μια ζώνη. Το Hσlter καταγράφει ανωμαλίες του καρδιακού ρυθμού, δηλαδή αρρυθμίες.
1. Είναι σημαντικό όλοι οι ασθενείς με Διατατική Μυοκαρδιοπάθεια να κατανοούν την πάθησή τους. Ο οικογενειακός γιατρός σας και ο ειδικός καρδιολόγος είναι πρόθυμοι να συζητούν διεξοδικά όλες τις ερωτήσεις για την πάθηση αυτή με τον ασθενή και την οικογένειά του.
2. Ένας σημαντικός αριθμός ασθενών με Διατατική Μυοκαρδιοπάθεια παρουσιάζει βελτίωση με την κατάλληλη αγωγή και είναι ικανός να ζει μια φυσιολογική ζωή. Μερικοί ασθενείς μπορεί να παρουσιάζουν χειροτέρευση και να απαιτείται επιπρόσθετη θεραπεία. Είναι σημαντικό οι ασθενείς να παρακολουθούνται από έναν εξειδικευμένο καρδιολόγο.
3. Είναι απαραίτητο να συμβουλεύεσθε τον καρδιολόγο σας ή τον οικογενειακά γιατρό σας σχετικά με το πόση άσκηση πρέπει να κάνετε. Υπερβολική φυσική άσκηση πρέπει να αποφεύγεται.
4. Είναι χρήσιμο να αποφεύγετε την οξεία και σοβαρή απώλεια αίματος ή υγρών π.χ. αιμοδοσία, αιμορραγία, διάρροια, έμετοι.
5. Παρατεταμένη ορθοστασία σε υψηλή θερμοκρασία μπορεί να προδιαθέσει σε ζάλη
που μπορεί να είναι επικίνδυνη. Να ζητείται ιατρική έγκριση πριν από σάουνα, κ.λ.π.
ΠΡΟΕΙΔΟΠΟΙΗΤΙΚΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ:
Ξαφνική ζάλη/λιποθυμία ή τάση για λιποθυμία.
Ξαφνική ανεξήγητη πρόσληψη βάρους.
Επιδείνωση της αναπνοής.
Αν υπάρχει κληρονομικό ιστορικό στην οικογένεια διατατικής μυοκαρδιοπάθειας
ή αιφνιδίου θανάτου νέων μελών απευθυνθείτε στο πρόγραμμα Φειδιππίδης.
Αν κάποιο από αυτά τα συμπτώματα εμφανιστεί ο ασθενής πρέπει να δει το γιατρό το συντομότερο δυνατό.


Δρ. Νικόλαος Γ. Γιαννόπουλος

Μυοκαρδιοπάθειες, γενετική και αιφνίδιος θάνατος στους νέους

Οι μυοκαρδιοπάθειες είναι νοσήματα που αφορούν την αρχιτεκτονική της καρδιάς και τα περισσότερα είναι κληρονομικά. Σήμερα, με τις νέες τεχνολογίες και τη γενετική διαμορφώνουμε κλινικογενετικές συσχετίσεις που βοηθούν στη διάγνωση των υποκλινικών μορφών, διεισδύουμε σταδιακά στην περιοχή της παθοφυσιολογίας και παθογένειας των νοσημάτων αυτών με θετικές συνέπειες στην ακριβέστερη διάγνωση, αντιμετώπιση και θεραπεία τους.

Οι μυοκαρδιοπάθειες αφορούν όλες τις ηλικίες. Η αύξηση του μέσου όρου ζωής που επετεύχθη εντυπωσιακά τον 20ό αιώνα έδωσε έδαφος ώστε να αναδυθούν παθολογίες γονιδίων που εκδηλώνονται σε μεγάλες ηλικίες, αλλάζοντας σταδιακά το νοσολογικό φάσμα της ζωής των ανθρώπων.

Τα συμπτώματα που εμφανίζουν οι μυοκαρδιοπάθειες είναι τα συνήθη στα καρδιολογικά νοσήματα, όπως ο προκάρδιος συσφιγκτικός πόνος, η δύσπνοια, το αίσθημα παλμών, τα επεισόδια απώλειας συνείδησης, η μειωμένη αντοχή. Συχνά όμως και ιδιαίτερα στους νέους το πρώτο σύμπτωμα μπορεί να είναι ο αιφνίδιος θάνατος.

Οι μυοκαρδιοπάθειες είναι η κύρια αιτία αιφνίδιου καρδιακού θανάτου των νέων και μια σημαντική αιτία καρδιακής ανεπάρκειας σε κάθε ηλικία.

Η υπερτροφική μυοκαρδιοπάθεια χαρακτηρίζεται από ανεξήγητη υπερτροφία της αριστερής ή/και της δεξιάς κοιλίας και αποτελεί την πιο συχνή αιτία αιφνίδιου καρδιακού θανάτου σε νέους ιδιαίτερα αθλητές.

Η αρρυθμιογόνος μυοκαρδιοπάθεια της δεξιάς κοιλίας είναι μια μυοκαρδιοπάθεια που εκδηλώνεται κλινικά με κοιλιακές αρρυθμίες προερχόμενες από μια διατεταμένη δεξιά κοιλία και αιφνίδιο θάνατο. Πρόκειται για μια εξελικτική μυοκαρδιοπάθεια της οποίας το κλινικό φάσμα εκτείνεται μεταξύ μιας «σιωπηλής» μυοκαρδιοπάθειας της δεξιάς κοιλίας που αποκαλύπτεται στη νεκροτομή ενός ασυπτωματικού νεαρού που πέθανε αιφνίδια και μιας βαριάς μυοκαρδιοπάθειας που αφορά και τις δύο κοιλίες, με εικόνα βαριάς καρδιακής ανεπάρκειας.

Στην Ελλάδα έχει ανακαλυφθεί μια ειδική μορφή της νόσου που χαρακτηρίζεται από υπολειπόμενο τύπο κληρονομικότητας, πελματοπαλαμιαίες υπερκερατώσεις και βοστρυχοειδή τύπο τριχωτού της κεφαλής.

Η διατατική μυοκαρδιοπάθεια είναι μια χρόνια νόσος του μυοκαρδίου που χαρακτηρίζεται από διάταση της αριστερής κοιλίας και μειωμένη συσταλτικότητα. Αποτελεί κύρια αιτία καρδιακής ανεπάρκειας στους νέους και σημαντική αιτία αιφνίδιου καρδιακού θανάτου.

Η περιοριστική μυοκαρδιοπάθεια χαρακτηρίζεται από μείωση της ελαστικότητας της καρδιάς.

Σήμερα, αν και δεν έχουμε ακόμα στη διάθεσή μας αιτιολογικές θεραπείες των νοσημάτων αυτών, μπορούμε να αντιμετωπίσουμε αποτελεσματικά τα συμπτώματα και να αποτρέψουμε τον αιφνίδιο θάνατο.

Στο εγγύς μέλλον οι συγκεκριμένες μεταλλάξεις θα καθορίζουν το γενετικό τύπο της νόσου που θα σχετίζεται με ιδιαίτερα κλινικά χαρακτηριστικά και ιδιαίτερη θεραπευτική αντιμετώπιση.

Οι εξελίξεις στη μοριακή καρδιολογία και οι νέες τεχνολογίες

μας οπλίζουν με τον μίτο της Αριάδνης. Η έξοδος από τον λαβύρινθο των γενετικών νοσημάτων είναι πλέον θέμα χρόνου.

Του ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ ΣΤΕΦΑΝΑΔΗ, καθηγητή Καρδιολογίας, διευθυντή Α' Καρδιολογικής Κλινικής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών, «Ιπποκράτειο» ΓΝΑ.

ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ - 26/08/2008

Το έμφραγμα του μυοκαρδίου και η θεραπεία του

Στον επόμενο χτύπο της καρδιάς. πόνος. Ένας πόνος δυνατός, άγνωστος, που καρφώνεται στο πίσω μέρος του στέρνου προς τα αριστερά και απλώνεται πίσω στην ωμοπλάτη - και που συχνά έρχεται χωρίς προειδοποίηση, σαν απρόσκλητος επισκέπτης

Η καρδιά αρρωσταίνει από τις "κραιπάλες"

Έτσι, σαν λογαριασμός που ζητά να πληρωθεί, έρχεται το έμφραγμα. Η καρδιά μας επαναστατεί και μας λέει ότι δεν μπορούμε να την «χορεύουμε» στη δική μας μουσική. Με έναν οξύ πόνο αρχίζει να μας λέει αντίο - αρχίζει, δηλαδή, να νεκρώνεται, αφού «βουλώνει» μία από τις στεφανιαίες αρτηρίες που μεταφέρουν το αίμα σε αυτήν και την κάνουν να χτυπάει.

Από αυτό το λεπτό και μετά, ο χρόνος αρχίζει να μετρά αντίστροφα, απαιτώντας να μη χάσουμε λεπτό, να καλέσουμε εμείς ή οι γύρω μας ασθενοφόρο, διότι από την άμεση βοήθεια σε νοσοκομείο κρέμεται η ζωή μας.

Ομάδες υψηλού κινδύνου

Το έμφραγμα του μυοκαρδίου δεν έρχεται εν αιθρία, αρχίζει σιγά- σιγά και τρυπώνει στις συνήθειες της ζωής μας.

Παχυσαρκία, κάπνισμα, υψηλή χοληστερίνη και αρτηριακή πίεση, καθιστική ζωή, παθήσεις όπως ο σακχαρώδης διαβήτης, κληρονομικότητα και άγχος - μεμονωμένα αλλά κυρίως σε συνδυασμό μεταξύ τους - δημιουργούν ένα «ναρκοπέδιο» πάνω στο οποίο περπατά εν αγνοία του, κυρίως ο ανδρικός πληθυσμός ηλικίας 45 έως 55 ετών, που ανήκει στην κατηγορία υψηλού κινδύνου (οι γυναίκες συνήθως προφυλάσσονται αρκετά μέχρι την εμμηνόπαυση από τις ορμόνες του φύλου τους). Βέβαια, αυτή η ηλικιακή δεκαετία δεν είναι η μόνη που πλήττεται. Κινδυνεύουν και οι νεότεροι αλλά κυρίως οι άνω των 55 ετών όπου, επιπροσθέτως, εξομοιώνεται ο κίνδυνος για άνδρες και γυναίκες, επειδή μετά την εμμηνόπαυση οι γυναίκες χάνουν την προστατευτική ασπίδα των οιστρογόνων.

Το έμφραγμα πλήττει στην συντριπτική πλειονότητα των περιπτώσεων κατοίκους των ανεπτυγμένων χωρών και των πόλεων. Στην Ελλάδα, καταγράφονται κάθε χρόνο 25.000 νέα κρούσματα.

Οι κακές συνήθειες σε πρώτο στάδιο δημιουργούν την αρτηριοσκλήρυνση. Η αρτηριοσκλήρυνση είναι η σταδιακή εναπόθεση λιπαρών ουσιών (λέγονται λιπώδη ιζήματα) στο εσωτερικό τοίχωμα των στεφανιαίων αρτηριών, η οποία σχηματίζει μία πλάκα (λέγεται αθηρωματική πλάκα) που στενεύει τη διάμετρό τους.

Το έμφραγμα αναπτύσσεται όταν κάποιο σημείο μιας στενεμένης αρτηρίας αποφραχθεί πλήρως από έναν θρόμβο αίματος, με συνέπεια να σταματήσει η τροφοδότηση του τμήματος της καρδιάς που εξαρτάται από αυτή την αρτηρία - και να αρχίσει η νέκρωσή του.

Συμπτώματα

Το έμφραγμα του μυοκαρδίου εκδηλώνεται συνήθως με πόνο στην περιοχή της καρδιάς. Από την ένταση και κυρίως τη διάρκεια του πόνου κρίνεται σε πρώτη φάση το μέγεθος και η σοβαρότητα της κατάστασης.

Στην πιο τυπική περίπτωση, ο ασθενής νοιώθει έναν δυνατό πόνο πίσω από το στέρνο, ο οποίος διαχέεται στην πλάτη, στον αυχένα και στο αριστερό χέρι. Είναι ένας πόνος έντονος, ο οποίος συνοδεύεται πολλές φορές από ζάλη, εφίδρωση και τάση προς έμετο, ενώ συχνά αναπτύσσεται και δύσπνοια. Ο πόνος μπορεί να διαρκέσει από μισή ώρα μέχρι και δύο ή περισσότερες, εάν δεν υπάρξει θεραπευτική παρέμβαση. Ο πόνος αυτός συχνά εμφανίζεται τις πρώτες πρωινές ώρες και δεν φεύγει με την ανάπαυση.

Δυστυχώς, κυρίως στους ηλικιωμένους και τους πάσχοντες από διαβήτη, το έμφραγμα μπορεί να εκδηλωθεί ύπουλα με βασικό σύμπτωμα την δύσπνοια και την δυσφορία στο στήθος. Σε τέτοια περίπτωση μπορεί να ερμηνευθεί ως δυσπεψία και να ανακαλυφθεί στη συνέχεια από ένα καρδιογράφημα, το οποίο καταγράφει την βλάβη που αυτό άφησε στην καρδιά.

Πρώτες βοήθειες

Μόνο αν είναι συναισθηματικής φύσης ο πόνος στην καρδιά μπορεί κανείς να τον υπομείνει μόνος και καρτερικά.

Η υποψία και μόνο ενός εμφράγματος δεν αφήνει περιθώρια για παράτολμους ελιγμούς, για πρόχειρες επί τόπου διαγνώσεις χωρίς νοσοκομείο, ούτε για ηρωισμούς. Στην προκειμένη περίπτωση, η υπομονή είναι από επιζήμια μέχρι θανατηφόρα. Εάν το έμφραγμα που δίνει τα πρώτα σημάδια του είναι σοβαρό- πράγμα που δεν μπορεί να εκτιμήσει παρά μόνο ένας γιατρός και, μάλιστα, με τη βοήθεια ειδικών μηχανημάτων- η σωτηρία βρίσκεται στην έγκαιρη διακομιδή σε νοσοκομείο.

Οι πρώτες κινήσεις, λοιπόν, είναι άμεση κλήση ασθενοφόρου, χαλάρωση των ρούχων και απόλυτη ακινησία, ώστε να μην κουράζεται καθόλου η καρδιά. Αν δεν υπάρχουν τα γνωστά υπογλώσσια χαπάκια που μπορούν να βοηθήσουν τα άτομα που ήδη πάσχουν από κάποιας μορφής καρδιοπάθεια, ένα χεράκι βοηθείας δίνει η κοινή ασπιρίνη η οποία έχει αντιθρομβωτικές ιδιότητες. Μασήστε την, λοιπόν, τοποθετώντας την κάτω από τη γλώσσα, ώστε να απορροφηθεί πιο γρήγορα από τον οργανισμό. Προσοχή, όμως: η ασπιρίνη μπορεί να είναι σωτήρια μόνο για όσους δεν αντιμετωπίζουν πεπτικά προβλήματα, δεν είναι αλλεργικοί σε αυτήν ή δεν έχουν άλλες παθήσεις στις οποίες απαγορεύεται η χρήση της.

Σε περίπτωση, βέβαια, που το οξύ έμφραγμα κάνει καρδιακή ανακοπή και ο ασθενής χάσει τις αισθήσεις του ή σταματήσει ο χτύπος της καρδιάς του, τότε επιβάλλεται να του δοθούν από τους γύρω του οι πρώτες βοήθειες: μιλάμε για την καρδιοαναπνευστική ανάνηψη, κατά την οποία γίνονται μαλάξεις στο στέρνο και τεχνητή αναπνοή έως ότου έρθει το ασθενοφόρο ή μεταφερθεί ο πάσχων στο νοσοκομείο.

Διάγνωση

Η διάγνωση αρχίζει με την λήψη του ιστορικού και συνεχίζεται με εξετάσεις. Πρώτα γίνεται καρδιογράφημα και αναλύσεις αίματος, και στη συνεχεία ο γιατρός κρίνει αν πρέπει να κάνει υπερηχογράφημα καρδιάς, σπινθηρογράφημα μυοκαρδίου, καρδιακό καθετηριασμό ή ακόμα και στεφανιογραφία. Οι βασικότερες αρχικές εξετάσεις, όμως, είναι το καρδιογράφημα και οι αναλύσεις αίματος.

Το καρδιογράφημα χρησιμοποιεί ηλεκτρομαγνητικά κύματα για να διερευνήσει τις διάφορες «ζώνες» του μυοκαρδίου και να επιβεβαιώσει κατ' αρχήν την ύπαρξη ή όχι του εμφράγματος, το σημείο όπου αυτό «χτύπησε», αλλά και την εξέλιξή του. Έμφραγμα σημαίνει «ανεξίτηλη βλάβη στην καρδιά», η οποία αφήνει το σημάδι της τόσο σε επίπεδο πληγής (δηλαδή στο συγκεκριμένο σημείο που επλήγη) όσο και σε επίπεδο μεγέθους της νέκρωσης που προκαλεί. Την νέκρωση αυτή «διαβάζει» σε όλη της την έκταση το καρδιογράφημα, στις πρώτες κρίσιμες στιγμές από τη διακομιδή στο νοσοκομείο. Και τις αμέσως επόμενες εβδομάδες, όμως, είναι πολύτιμο, καθώς καταγράφει την σταδιακή βελτίωση αλλά και τις μόνιμες βλάβες ή επιπλοκές που μπορεί να προκύψουν από το έμφραγμα (λ.χ. την καρδιακή ισχαιμία και τις αρρυθμίες).

Οι εξετάσεις αίματος είναι πολύ σημαντικές διότι, στη διάρκεια του εμφράγματος, τα κύτταρα του μυοκαρδίου απελευθερώνουν ορισμένα ένζυμα στο αίμα. Από τα επίπεδα αυτών των ενζύμων μπορεί να αποσαφηνιστεί η εικόνα για το πόσο μεγάλη είναι η βλάβη που υπέστη η καρδιά.

Το σπινθηρογράφημα μυοκαρδίου είναι μία εξέταση που «φωτογραφίζει» τον βαθμό αιμάτωσης των μυών της καρδιάς. Βασικά εργαλεία για την εξέταση αυτή είναι μία κάμερα και το θάλλιο.

Η κάμερα είναι ένα ειδικό φωτογραφικό μηχάνημα με μία ή τρεις κεφαλές που περιστρέφονται γύρω από τον θώρακα του ασθενούς βγάζοντας φωτογραφίες του μυοκαρδίου σε διάφορες φάσεις κοπώσεως και ηρεμίας. Το θάλλιο-201 είναι μία ελαχίστως ραδιενεργός ουσία, απόλυτα ασφαλής σύμφωνα με τους επιστήμονες, η οποία εισάγεται με ενδοφλέβια ένεση στο αίμα του εξεταζόμενου και όταν φθάνει με αυτό στην καρδιά μπαίνει στα μυϊκά της κύτταρα και τα «φωτίζει».

Μια καρδιά λειτουργεί καλά όταν είναι καλά αιματωμένη. Αν είναι καλά αιματωμένη απορροφά και περισσότερο θάλλιο, επομένως αποτυπώνεται «φωτεινή». Στην αντίθετη περίπτωση όταν μία περιοχή της καρδιάς δεν αιματώνεται καλά, απορροφά λιγότερο θάλλιο και απεικονίζεται στη φωτογραφία «σκοτεινή».

Έτσι μέσα από το παιχνίδι των φωτοσκιάσεων στις διάφορες φωτογραφίες της καρδιάς οι γιατροί μπορούν να έχουν μία αναλυτική κλινική εικόνα της, από το σημείο όπου μπορεί να πάσχει μέχρι το μέγεθος των ελλειμμάτων αίματος. Με αυτά τα στοιχεία μπορούν να εκτιμήσουν την σοβαρότητα της στεφανιαίας νόσου, την αποτελεσματικότητα της θεραπείας μετά από έμφραγμα αλλά και άλλες πτυχές διαφόρων άλλων καρδιακών δυσλειτουργιών και παθήσεων.

Αντιμετώπιση-Θεραπεία

Σε περίπτωση σοβαρού εμφράγματος, και μόνη η έγκαιρη άφιξη στο νοσοκομείο ισοδυναμεί κατά 90% και πλέον με σωτηρία. Όσοι προλαβαίνουν να φθάσουν, λοιπόν, είναι οι τυχεροί αφού εκεί μόνο κατά ένα 7-8% το έμφραγμα αποβαίνει μοιραίο, ενώ έξω από το νοσοκομείο το 50% των σοβαρών περιστατικών δεν καταφέρνουν να επιβιώσουν.

Όταν ο ασθενής μπει στο νοσοκομείο και επιβεβαιωθεί το έμφραγμα, θα οδηγηθεί στην Μονάδα Εμφραγμάτων. Εκεί οι γιατροί είτε θα του χορηγήσουν θρομβολυτικά φάρμακα για να «ανοίξουν» την αρτηρία και να διαλύσουν τον θρόμβο που την «έφραξε», είτε θα κάνουν μία μικρή επέμβαση με καθετήρα με την οποία θα «ανοίξουν» την αρτηρία και θα σπάσουν τον θρόμβο, σταματώντας έτσι την επέκταση της νέκρωσης.

Ο συνήθης χρόνος νοσηλείας στη Μονάδα Εμφραγμάτων δεν ξεπερνά τις 3-4 μέρες. Στη διάρκειά τους, ο ασθενής θα υποβάλλεται συνεχώς σε εξετάσεις για να αποτυπωθεί η πλήρης εικόνα της κατάστασής του, ενώ θα υποβληθεί και σε καρδιακό καθετηριασμό.

Ο καρδιακός καθετηριασμός είναι μια απλή επέμβαση ρουτίνας (δεν απαιτεί καν ολική αναισθησία) με την οποία εντοπίζουν οι γιατροί την αρτηρία που έχει πληγεί και την επισκευάζουν.

Από την πορεία της υγείας του ασθενούς θα εξαρτηθεί αν στη συνέχεια χρειάζεται κάποια χειρουργική επέμβαση (μπάι-πας, αγγειοπλαστική με μπαλονάκι κ.τ.λ.) ή αν αρκεί μια απλή φαρμακευτική αγωγή και, βεβαίως, κάποιες αλλαγές στον τρόπο ζωής, που θα του επιτρέψουν να έχει μία φυσιολογική ζωή.

Νέος τρόπος ζωής

Το έμφραγμα είναι ένας σταθμός στη ζωή που σηματοδοτεί ένα τέλος και μία αρχή. Θα μπορούσαμε να χαρακτηρίσουμε αυτή τη νέα αρχή σαν ένα είδος επιστροφής στην τάξη, δηλαδή στην αφαίρεση των παραγόντων κινδύνου. Ο ασθενής θα πρέπει να ζει με γνώμονα το μέτρο - το μέτρο που όλοι θα έπρεπε να ακολουθούμε, αλλά ειδικά για όσους επέζησαν από το έμφραγμα επιβάλλεται δια. ροπάλου - ειδάλλως, έχουν αυξημένες πιθανότητες να πάθουν κι άλλο. Κανείς δεν μπορεί να στηριχθεί και να επαναπαυθεί μόνο στα φάρμακα αν δεν αλλάξει τρόπο ζωής.

Στη νέα ρότα περίοπτη θέση κατέχει η λέξη «τέλος». Τέλος στο κάπνισμα, στην παχυσαρκία, στα λίπη, στα κρέατα που ανεβάζουν την χοληστερίνη, τέλος στην πολυφαγία και στην καθιστική ζωή. Τι πρέπει να κάνει ο ασθενής; Να ασκείται, να τρέφεται υγιεινά (συνιστώνται πολλές σαλάτες, όσπρια, φρούτα και δημητριακά ολικής αλέσεως, ψάρια και απαραίτητα 1-2 ποτηράκια κρασί την ημέρα), καθώς και να μην. συγχύζεται, ούτε να αγχώνεται.

Πρόληψη

Το έμφραγμα χτυπά ύπουλα και απροσδόκητα αλλά όχι και τελείως απροειδοποίητα - στο 50% των περιπτώσεων τουλάχιστον. Τα πονάκια στο στήθος, οι μικρές και σύντομες αναπνευστικές δυσφορίες, η αύξηση των ενοχλήσεων σε περίπτωση κόπωσης, ακόμα και η στηθάγχη συνιστούν ένα καμπανάκι κινδύνου που δεν πρέπει να αρνείται κανείς να ακούσει. Ακόμη και αν η φύση των ενοχλήσεων αυτών ενδέχεται να είναι ψυχολογική - εκεί συνήθως προτιμούμε να τις αποδίδουμε, στο άγχος- έχουμε μόνο να κερδίσουμε από την διερεύνηση της αμφιβολίας, κυρίως εάν ανήκουμε σε κάποια από τις ομάδες υψηλού κινδύνου. Οι σχετικές εξετάσεις είναι εύκολες και ανώδυνες - και η πιο γνωστή είναι το τεστ κοπώσεως.

Το τεστ κοπώσεως γίνεται συνήθως σε κυλιόμενο τάπητα ή ποδήλατο. Η λειτουργία της καρδιάς καταγράφεται μέσα από μία «καταναγκαστική» και αυξανόμενη άσκηση που την κουράζει, αναγκάζοντάς την να «δουλέψει» περισσότερο. Αυτό που αναζητάται με την εξέταση είναι αν μπορεί η καρδιά να τροφοδοτείται επαρκώς με αίμα.

Την ώρα του τεστ κοπώσεως, ο γιατρός ελέγχει την καρδιακή λειτουργία με καρδιογραφήματα και συνεχή μέτρηση της αρτηριακής πίεσης, ώστε να διαπιστώσει αν το μυοκάρδιο αιματώνεται σωστά σε συνθήκες όπου απαιτείται περισσότερο οξυγόνο ή αν παρατηρούνται δυσλειτουργίες από στένωση αρτηριών και άλλων αιμοφόρων αγγείων.

Σε ασθενείς που δεν μπορούν να κινηθούν εύκολα το τεστ κοπώσεως γίνεται με παροχή ειδικών φαρμάκων.

Έρευνα

Η τελευταία δεκαετία έχει σηματοδοτήσει πραγματικά άλματα τόσο στον τομέα της πρόληψης του εμφράγματος, όσο και στην βελτίωση της ποιότητας ζωής των καρδιοπαθών.

Σήμερα οι γιατροί μπορούν να καταλάβουν καλύτερα τα οξέα στεφανιαία σύνδρομα και τους μηχανισμούς που τα προκαλούν.

Η αποκαλούμενη επεμβατική καρδιολογία δίνει τώρα απαντήσεις, ασύλληπτες πριν μερικά χρόνια, απαλλάσσοντας τον ασθενή από την περιπέτεια της καρδιοχειρουργικής επέμβασης, ή μιας δεύτερης εγχείρησης μετά από μπάϊ πας (εγχείρηση στεφανιαίας παρακάμψεως) που θα εγκυμονούσε τον κίνδυνο σοβαρών επιπλοκών.

Τώρα με μία απλή επέμβαση (αγγειοπλαστική) με τοπική αναισθησία στο αιμοδυναμικό εργαστήριο και με ελάχιστη νοσηλεία οι γιατροί μπορούν να διανοίξουν μία στενωμένη αρτηρία με την βοήθεια ειδικών καθετήρων, καθώς και να την επιδιορθώσουν. Με διάφορες τεχνικές και τεχνολογικά μέσα μπορούν να βάλουν το «μάτι» τους μέσα στο αγγείο (αγγειοσκόπηση), ενώ ξέρουν πια καλά τι σημαίνει θρόμβος και γιατί η διάλυσή του (θρομβόλυση) άλλες φορές βοηθάει και άλλες όχι.

Μεγάλη σημασία στην πρόληψη εμφράγματος έχει τώρα η μέτρηση της θερμοκρασίας της αθηρωματικής πλάκας μέσω της οποίας μπορεί να απαντηθεί το ερώτημα αν είναι επικίνδυνη για έμφραγμα ή όχι. Μία στένωση, ακόμη και πολύ σοβαρή, δεν εξελίσσεται υποχρεωτικά σε έμφραγμα, ενώ μία άλλη πολύ μικρότερη μπορεί να ισοδυναμεί με «βόμβα έτοιμη να εκραγεί». Η τεχνική είναι απλή και .ελληνική. Με ένα καθετήρα-θερμόμετρο, που επινοήθηκε και εξελίχθηκε από τον καθηγητή κ. Στεφανάδη και την ερευνητική του ομάδα στην Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική που διευθύνει ο καθηγητής κ. Π. Τούτουζας, μετριέται η θερμοκρασία της αθηρωματικής πλάκας που αν είναι υψηλότερη από τα γειτονικά υγιή τμήματα κρούει τον κώδωνα του κινδύνου.

ΠΗΓΗ: Χριστόδουλος Στεφανάδης, καθηγητής Καρδιολογίας Πανεπιστημίου Αθηνών

http://health.ana-mpa.gr/articleview3.php?id=499

Το έμφραγμα του μυοκαρδίου προσβάλλει και τους νέους

Της ΣΟΦΙΑΣ ΝΕΤΑ

Σε όλο και μικρότερες ηλικίες, ακόμη και κάτω των 30 ετών στους άντρες και κάτω των 40 στις γυναίκες, παρουσιάζεται έμφραγμα του μυοκαρδίου -γεγονός που ήταν σπάνιο κάποτε- το οποίο αποτελεί και την πρώτη αιτία θανάτου στον δυτικό κόσμο, ενώ ακολουθούν τα τροχαία και ο καρκίνος.

Σ' αυτό οφείλεται και το γιατί στη χώρα μας αυξάνεται το ποσοστό των νέων ανθρώπων και των γυναικών που έχουν προδιαθεσικούς παράγοντες κινδύνου για το έμφραγμα, κυρίως όμως και στο κάπνισμα, όπως εξήγησε χθες σε συνέντευξη Τύπου ο επίκ. καθηγητής Καρδιολογίας Στέφανος Γρ. Φούσας MD, FESC, FACC, διευθυντής της Καρδιολογικής Κλινικής του Τζανείου. Η συνέντευξη δόθηκε με αφορμή το 21ο Συνέδριο «Εξελίξεις στην Καρδιολογία» που πραγματοποιείται αύριο και μεθαύριο στο Εθνικό Ιδρυμα Ερευνών.

Οταν εμφανιστεί σε ένα άτομο πόνος στο στήθος, πρέπει γρήγορα να λάβει μια ασπιρίνη και να καλέσει αμέσως το ΕΚΑΒ. Αυτός είναι ο 1ος χρόνος, ο οποίος πρέπει να είναι όσο το δυνατόν πιο σύντομος. Ο 2ος χρόνος είναι ο χρόνος που απαιτείται για να πάρει το ΕΚΑΒ τον ασθενή και να τον μεταφέρει στο νοσοκομείο που έχει αιμοδυναμικό εργαστήριο, με οργανωμένη ομάδα επεμβατικών καρδιολόγων και εκπαιδευμένων νοσηλευτριών και τεχνολόγων.

Και ο 3ος χρόνος είναι αυτός που απαιτείται για να γίνει αγγειοπλαστική, από την ώρα που θα φτάσει ο άρρωστος στο νοσοκομείο. Και οι τρεις αυτοί χρόνοι δεν πρέπει να υπερβαίνουν τις δύο ώρες, και ακόμα καλύτερα τα 90 λεπτά.

Στην Αττική εφαρμόζεται από τον Ιούνιο ειδικό πρόγραμμα για την αντιμετώπιση του οξέος εμφράγματος του μυοκαρδίου και έχουν αντιμετωπιστεί μέχρι σήμερα περίπου 500 περιστατικά με πολύ καλά αποτελέσματα.

Η στεφανιαία νόσος είναι η κύρια αιτία αιφνίδιου θανάτου και ως εκ τούτου ενέργειες για την πρωτογενή πρόληψη αυτής της μάστιγας, όπως η μείωση της χοληστερόλης, η διακοπή του καπνίσματος, η σωστή θεραπεία του διαβήτη και της υπέρτασης είναι υψίστης σημασίας για την πρόληψη του αιφνίδιου θανάτου, τόνισε ο διευθυντής του Α' Καρδιολογικού Τμήματος του «Ευαγγελισμού» Αντώνης Σ. Μανώλης.

Από την πλευρά του, ο δρ Α. Μελιδώνης, αν/τής διευθυντής Διαβητολογικού Κέντρου του Τζανείου, τόνισε ότι η σχέση διαβήτη και στεφανιαίας νόσου είναι αναμφισβήτητα ισχυρή, σημαντική και συχνά... θανατηφόρα.

Οι διαβητικοί παρουσιάζουν διπλάσιο (οι άνδρες) και τριπλάσιο έως τετραπλάσιο (οι γυναίκες) κίνδυνο εμφράγματος του μυοκαρδίου συγκριτικά με μη διαβητικούς και το 70% των διαβητικών πεθαίνουν από στεφανιαία νόσο.

http://www.enet.gr/online/online_text/c=112,id=1347468

Τα λίπη είναι ανθυγιεινά;

Μας έχουν κουράσει. Μας έχουν αγχώσει. Μας έχουν δημιουργήσει σύγχυση. Και μας έχουν στείλει στο γυμναστήριο με τύψεις. Μιλάμε φυσικά για τα λίπη στα τρόφιμα όπως το κρέας, τα γαλακτοκομικά, τα αυγά κ.α.
Τι συμβαίνει τελικά; Πόσα από αυτά που ακούμε είναι αλήθεια και πόσα ψέματα;

Τα λίπη είναι ανθυγιεινά.
Όχι απαραίτητα. Υπάρχουν «καλά» λίπη και «κακά» λίπη. Γεγονός είναι ότι στη διατροφή μας χρειάζονται και αυτά. Βοηθούν στην απορρόφηση θρεπτικών, στην αποτελεσματική μετάδοση νευρικών μηνυμάτων και στη διατήρηση της ακεραιότητας των μεμβρανών όλων των κυττάρων. Εντούτοις, όταν καταναλώνονται σε υπερβολικό βαθμό, τα λίπη συμβάλλουν στην αύξηση του βάρους, τις καρδιακές παθήσεις και ορισμένους τύπους καρκίνων.

Το μυστικό στη διατροφή είναι να αντικατασταθούν τα κακά λίπη (κορεσμένα) με τα καλά λίπη (πολυακόρεστα).

Τα αυγά συμβάλλουν στην αύξηση της χοληστερόλης.
Στο παρελθόν, η παρουσία χοληστερόλης σε κάποια τρόφιμα είχε συνδεθεί με την απόφραξη των αιμοφόρων αγγείων και τις καρδιοπάθειες.

Τελευταία όμως από την έρευνα φαίνεται ότι ο επιβαρυντικός παράγοντας είναι τα κορεσμένα λίπη και όχι η χοληστερόλη.
Τα αυγά είναι πλούσια σε χοληστερόλη αλλά και μια σειρά άλλα θρεπτικά συστατικά όπως βιταμίνες Β12, Ε, φολικό οξύ και ιχνοστοιχεία. Επίσης έχουν τη δεύτερη μετά το γάλα, από άποψη ποιότητας, πρωτεΐνη και μάλιστα σε μεγάλη ποσότητα.

Και οι ομελέτες λοιπόν αλλά και τα αυγά μπορούν να στριμωχθούν σε μια ισορροπημένη δίαιτα.

Πάντα όμως με μέτρο γιατί παχαίνουν.
Τα καφετιά αυγά είναι πιο θρεπτικά από τα άσπρα.
Η απόχρωση στο κέλυφος των αυγών εξαρτάται μόνο από τη ράτσα των πουλερικών και δεν έχει καμία σχέση με το θρεπτικό τους περιεχόμενο. Το τελευταίο μπορεί να διαφέρει από αυγό σε αυγό αναλόγως π.χ. της ράτσας, των συνθηκών παραγωγής κ.α.

Ποτέ όμως δεν μπορεί να ξέρει κάποιος, εκ των προτέρων, το θρεπτικό περιεχόμενο ενός αυγού από την απόχρωση στο κέλυφος.

Το κόκκινο κρέας κάνει κακό.
Όχι απαραίτητα. Κάθε τύπος κρέατος π.χ. ψάρι, κοτόπουλο κ.λ.π. μπορεί να περιέχει υψηλά ποσοστά κορεσμένου λίπους και μεγάλη σημασία έχει το είδος του κρέατος.

Για παράδειγμα το βοδινό κόντρα φιλέτο και το ψαρονέφρι είναι πιο διαιτητικά από το μπούτι στο κοτόπουλο.

Παράλληλα, το κόκκινο κρέας περιέχει και χρήσιμα συστατικά όπως πρωτεΐνες, ιχνοστοιχεία και βιταμίνη B12.

Μεγάλη σημασία έχει επίσης ο τρόπος με τον οποίο μαγειρεύεται το κόκκινο κρέας.

Σε γενικές γραμμές το ψητό και το βραστό (ειδικά αν αποφεύγουμε το εμφανές λίπος) είναι πιο υγιεινό από το τηγανητό.

Τα ψάρια δεν έχουν καθόλου λίπος η χοληστερόλη.
Λάθος. Τα ψάρια και κορεσμένα λίπη έχουν και χοληστερόλη αλλά σε πολύ μικρότερα επίπεδα από ότι στο βοδινό, στο χοιρινό και το κοτόπουλο. Τα ψάρια είναι μια εξαίρετη πηγή πρωτεΐνης και άλλων θρεπτικών συστατικών.

Ψάρια πλούσια σε λίπος όπως ο σολωμός, ο κολιός η σαρδέλα, η ρέγκα, είναι πλούσια σε λιπαρά οξέα του τύπου ωμέγα-3.

Τα τελευταία ενδεχομένως συνδέονται με μειωμένη πιθανότητα εμφάνισης καρδιακών παθήσεων.

Σε κάθε περίπτωση, το ψητό και το βραστό ψάρι, σε αντίθεση με το τηγανητό, μπορούν να γίνουν η βάση ενός προγράμματος διατροφής για αδυνάτισμα.


Τα λάιτ (light) προιόντα μας βοηθούν να χασουμε βάρος.
Σωστό υπό προϋποθέσεις. Κανονικά, αν η διατροφή μας ήταν ακριβώς αυτή που πρέπει δεν θα υπήρχε λόγος για λάιτ προϊόντα. Τα τρόφιμα αυτά έχουν λίγα λιπαρά και όλα σχεδόν τα υπόλοιπα θρεπτικά συστατικά που έχει το κανονικό προϊόν. Έχουν όμως και αυτά θερμίδες. Οπότε δεν έχει νόημα να τρώει κάποιος τέσσερα ή πέντε ελαφριά γιαούρτια αντί για ένα με πλήρη λιπαρά. Πάλι χρειάζεται μέτρο.

Τα καρύδια κάνουν καλό μόνο στη λίμπιντο.
Λάθος. Είναι αλήθεια ότι τα καρύδια έχουν υψηλό περιεχόμενο σε θερμίδες και ότι το κυρίαρχο τους συστατικό τους είναι τα φυτικά λίπη. Στην πραγματικότητα όμως, τα καρύδια είναι υψηλά σε διατροφική αξία και περιέχουν πολυακόρεστα λίπη (δηλαδή τα καλά) καθώς επίσης και στερόλες που βοηθούν στη μείωση της κακής χοληστερόλης. Αν κάποιος ενδιαφέρεται για τη σιλουέτα του, τότε θα πρέπει να καταναλώνει μικρές ποσότητες μόνο. Ή καλύτερα να αντικαταστήσει τρόφιμα που έχουν υψηλά κορεσμένα λίπη (π.χ. βούτυρο) με καρύδια (και ξηρούς καρπούς γενικότερα). Αν κάποιος δεν ενδιαφέρεται για τη σιλουέτα του μπορεί να φάει άφοβα χωρίς να σκέφτεται μελλοντικές καρδιοπάθειες.

http://kosmaser.pblogs.gr/

Ξηροί καρποί

Οι ξηροί καρποί θεωρούνται πολύτιμα προϊόντα της φύσης όπως ακριβώς και πριν από χιλιάδες χρόνια. Ιστορικά στοιχεία αναφέρουν ότι οι αρχαίοι Πέρσες πίστευαν ότι η κατανάλωση πέντε αμυγδάλων πριν από την οινοποσία, προλάμβανε τη μέθη και απωθούνταν οι μάγισσες. Επιπλέον θεωρούσαν πως συνέβαλλαν στην αύξηση της ποσότητας γάλακτος στις θηλάζουσες μητέρες.

Σύγχρονες έρευνες έχουν αποδείξει ότι οι ξηροί καρποί αποτελούν μια πηγή ενέργειας, θρεπτικών συστατικών και στοιχείων που έχουν τη ιδιότητα να προλαβαίνουν πολλές ασθένειες, από καρδιαγγειακά νοσήματα μέχρι ακόμα και τον καρκίνο. Θεωρούνται ευεργετικά στη λειτουργία της καρδιάς, βοηθούν στην αποφυγή καρδιαγγειακών επιπλοκών και εμφάνισης καρκίνου. Επίσης είναι ωφέλιμη τροφή για τον εγκέφαλο και το νευρικό σύστημα. Εχει επιπλέον αποδειχθεί ότι μειώνουν τα επίπεδα καταστροφής των αρτηριών από την LDL (χαμηλής πυκνότητας λιποπρωτεϊνη), την «κακή» χοληστερίνη, όπως λέγεται.

Ερευνα που πραγματοποιήθηκε σε περίπου 84.000 νοσοκόμες στις ΗΠΑ έδειξε ότι αυτές που προτιμούσαν να καταναλώνουν μια μικρή ποσότητα ξηρών καρπών 3-4 φορές την εβδομάδα είχαν 35% μικρότερη πιθανότητα να πάθουν έμφραγμα.

Σε σχετική έρευνα πάλι, μελετήθηκαν 490 άνδρες σε σχέση με τη μείωση που παρουσίασε η χοληστερίνη τους, όταν καθημερινά η διατροφή τους περιελάμβανε τουλάχιστον εφτά καρύδια. Μετά το πέρας τριάντα ημερών, διαπιστώθηκε σημαντική μείωση της κακής χοληστερίνης γεγονός που συνοδεύεται πάντα και από ελάττωση του ποσοστού των καρδιακών επεισοδίων.

Οσο για τον μύθο που θέλει τους ξηρούς καρπούς να προσθέτουν επιπλέον κιλά, σημειώστε πως μόλις επτά καρύδια ή 15 αμύγδαλα περιέχουν 180 θερμίδες, όσες δηλαδή 4 κουταλάκια ελαιολάδου.

ΝΙΚΟΣ Β. ΤΣΙΤΣΑΣ

ΕΘΝΟΣ

Στυτική δυσλειτουργία

Η στυτική δυσλειτουργία και η καρδιαγγειακή νόσος έχουν μια δεδομένη και αναγνωρισμένη σχέση. Πολλές σημαντικές διεθνείς μελέτες αναφέρουν αξιόλογα ποσοστά ασθενών με καρδιαγγειακές παθήσεις, οι οποίοι εμφανίζουν ταυτόχρονα και προβλήματα στύσης.

Πρώτα απ όλα πρέπει να αναφέρουμε ότι οι δύο παθήσεις μοιράζονται πολλούς κοινούς αιτιολογικούς παράγοντες.

Το κάπνισμα, ο σακχαρώδης διαβήτης, η υπέρταση, η υπερλιπιδαιμία, η παχυσαρκία προκαλούν οξειδωτικό stress με αποτέλεσμα τη δημιουργία ενδοθηλιακής νόσου και τη βλάβη των αγγείων τα οποία τροφοδοτούν με αίμα τα όργανα του σώματος.

Η κατάσταση αυτή έχει ως αποτέλεσμα την πρόκληση τόσο στεφανιαίας νόσου, όσο και στυτικής δυσλειτουργίας. Γι αυτό τον λόγο βλέπουμε ασθενείς οι οποίοι έχουν περάσει κάποιο έμφραγμα, είτε γενικά πάσχουν από καρδιαγγειακή νόσο, να παρουσιάζουν και στυτικές διαταραχές. Πρέπει να αναφερθεί ότι η σεξουαλική δραστηριότητα δεν προκαλεί πιο πολύ stress απ ό,τι μία συγκρίσιμη δραστηριότητα της καθημερινής ρουτίνας. Επίσης, σύμφωνα με μελέτες το σεξ συμβάλλει μόνο στο 1% των εμφραγμάτων του μυοκαρδίου.

Τελειώνοντας θα πρέπει να πούμε ότι η στυτική δυσλειτουργία μπορεί να αποτελεί πρόδρομο σημάδι και καμπανάκι κινδύνου για τη στεφανιαία νόσο. Γι αυτό τον λόγο ασθενείς με στυτική δυσλειτουργία και αγγειακούς παράγοντες κινδύνου θα πρέπει να υποβάλλονται και σε καρδιολογικό έλεγχο για πιθανή ύπαρξη στεφανιαίας νόσου.

Σύμφωνα με τις διεθνείς οδηγίες, η θεραπεία της στυτικής δυσλειτουργίας στους καρδιοπαθείς γίνεται αφού χωριστούν σε 3 κατηγορίες, χαμηλού, μέσου και υψηλού κινδύνου.

Στην πρώτη κατηγορία (χαμηλού κινδύνου) ανήκουν ασθενείς με ελεγχόμενη υπέρταση, ήπια σταθερή στηθάγχη, παλαιό μη επιπεπλεγμένο έμφραγμα, επιτυχή επέμβαση επαναγγείωσης και με ήπια βαλβιδική νόσο.

Οι ασθενείς αυτοί μπορούν να λάβουν θεραπεία για την αντιμετώπιση της στυτικής δυσλειτουργίας, ξεκινώντας με τα φάρμακα από το στόμα, χωρίς να υπάρχει κανένας κίνδυνος με την προϋπόθεση ότι θα υποβάλλονται σε έλεγχο κάθε 6-12 μήνες.

Στη δεύτερη κατηγορία (μέσου κινδύνου) ανήκουν ασθενείς με περισσότερους από 3 παράγοντες κινδύνου, μέση σταθερή στηθάγχη, πρόσφατο έμφραγμα ( 2-6 εβδομάδων), περιφερική αγγειακή νόσο και μέσης βαρύτητας καρδιακή ανεπάρκεια. Οι ασθενείς αυτοί πρέπει να υποβληθούν σε ειδικό καρδιαγγειακό έλεγχο και να ενταχθούν στη συνέχεια στην πρώτη ή στην τρίτη κατηγορία.

Στην τρίτη κατηγορία (υψηλού κινδύνου) ανήκουν ασθενείς με ασταθή στηθάγχη, μη ελεγχόμενη υπέρταση, πρόσφατο έμφραγμα («2 εβδομάδες), υψηλού κινδύνου αρρυθμία, υπερτροφική καρδιομυοπάθεια, μέση και σοβαρή βαλβιδική νόσο και βαριά καρδιακή ανεπάρκεια. Στους ασθενείς αυτούς πρέπει πρώτα να αντιμετωπιστεί η καρδιακή νόσος και αφού σταθεροποιηθούν να λάβουν θεραπεία για τη στυτική δυσλειτουργία.

Κωνσταντίνος Ρόκκας, Χειρούργος Ουρολόγος - Ανδρολόγος

Έθνος

Διπλό μπαλονάκι στα... πόδια

Διπλό μπαλονάκι στα... πόδια σώζει τα κάτω άκρα των διαβητικών από τον ακρωτηριασμό. Πρωτοποριακή μέθοδος που εφαρμόζεται τους τελευταίους μήνες στην 5η Χειρουργική Κλινική του Ιπποκρατείου Νοσοκομείου Θεσσαλονίκης παρουσιάστηκε στο Πανελλήνιο Συνέδριο Αγγειοχειρουργικής - Αγγειολογίας, που ολοκληρώθηκε στη Θεσσαλονίκη.

«Πόδια που πριν από μερικά χρόνια θεωρούνταν χαμένα, σήμερα μπορούν να σωθούν», είπε χαρακτηριστικά στην εισήγησή του ο πρόεδρος του συνεδρίου, καθηγητής Χειρουργικής - Αγγειοχειρουργικής του ΑΠΘ, Θωμάς Γερασιμίδης, προσθέτοντας πως με την πρόοδο της ενδαγγειακής χειρουργικής, λεπτά υλικά, όπως σύρματα, μπαλονάκια και στεντ, σαν αυτά που χρησιμοποιούνται στα στεφανιαία αγγεία της καρδιάς, είναι τώρα διαθέσιμα στα δύσκολα και ταλαιπωρημένα αγγεία των διαβητικών. Επίσης, η τεχνική της υπενδοθηλιακής αγγειοπλαστικής μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη βελτίωση της κυκλοφορίας σε τέτοιους ασθενείς.

Οπως εξήγησε στο «Εθνος» ο κ. Γερασιμίδης, η τοποθέτηση μπαλονιού στα αγγεία των ισχαιμικών διαβητικών ποδιών εξασφαλίζει την επαναφορά των αγγείων που έχουν υποστεί στένωση και κατά συνέπεια την ομαλή κυκλοφορία του αίματος.

Παρότι η μέθοδος εφαρμόζεται ευρέως τα τελευταία χρόνια, στην 5η Χειρουργική του Ιπποκρατείου έχει αναπτυχθεί τελευταία η πρωτοποριακή εφαρμογή του «φιλούμενου μπαλονιού», δηλαδή δύο μπαλονιών που τοποθετούνται στα διπλά αγγεία, εξασφαλίζοντας πως η ομαλή λειτουργία του ενός δεν θα επηρεάσει το διπλανό του. «Διαβητικό πόδι» ονομάζεται το πόδι διαβητικών ασθενών με έλκη ή γάγγραινα, που οφείλονται σε λοίμωξη (μόλυνση), κακή κυκλοφορία και νευρολογικές διαταραχές.

Τα ποσοστά
Υπολογίζεται ότι το 20% των διαβητικών θα μπουν σε νοσοκομείο μία φορά στη ζωή τους λόγω προβλημάτων με το διαβητικό πόδι. Κάθε χρόνο περίπου 2% έως 6% των διαβητικών θα εμφανίσουν διαβητική γάγγραινα, με τον ακρωτηριασμό να αποτελεί την πιο τρομακτική επιπλοκή.

Οι διαβητικοί αποτελούν τα 2/3 των ασθενών που υποβάλλονται σε ακρωτηριασμό ετησίως. Η πιθανότητα ακρωτηριασμού είναι 15 φορές μεγαλύτερη στους διαβητικούς απ ό,τι στους μη διαβητικούς, ενώ το 85% των ασθενών που θα υποβληθούν σε ακρωτηριασμό αρχίζουν με ένα διαβητικό έλκος.

Στις περισσότερες περιπτώσεις ο συνδυασμός κακής κυκλοφορίας και μόλυνσης επιταχύνει την εξέλιξη της διαβητικής γάγγραινας, οδηγώντας στον ακρωτηριασμό. Μεταξύ των δύο φύλων, πιο επιρρεπείς στην εμφάνιση ελκών και διαβητικής γάγγραινας είναι οι άνδρες.

Αλλα «όπλα» στη σύγχρονη αντιμετώπιση του διαβητικού ποδιού είναι η θεραπεία με υπερβαρικό οξυγόνο, τα διάφορα επιθέματα που καθαρίζουν και προωθούν την επούλωση των ιστών, και η συσκευή V.A.C., ένα ειδικό σφουγγάρι που καλύπτει το ανοικτό τραύμα και είναι συνδεμένο με αντλία αρνητικής πίεσης, η οποία «ρουφά» συνεχώς τις εκκρίσεις και επιταχύνει τη διαδικασία επούλωσης.

Έθνος  http://www.ethnos.gr/article.asp?catid=11387&subid=2&tag=8777&pubid=358449

Αρχείο Αναρτήσεων