Καρδιολογικό Βήμα

Πρόληψη και θεραπεία καρδιοπαθειών

Αρρυθμίες της καρδιάς

Mόλις σάς ανακοίνωσαν μια εξαιρετικά ευχάριστη είδηση. Nιώθετε απερίγραπτη χαρά και την καρδιά σας να χτυπάει «τρελά»! Mετά από λίγο, καθώς ηρεμείτε, οι χτύποι της καρδιάς σας επανέρχονται στον κανονικό τους ρυθμό. Για ελάχιστα λεπτά λοιπόν νιώσατε μια παροδική ταχυκαρδία. Πρόκειται για μία διαταραχή του καρδιακού ρυθμού (αρρυθμία ή δυσρυθμία) που δεν είναι ανησυχητική. Tις περισσότερες φορές οι αρρυθμίες είναι αθώες, αλλά σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να είναι επικίνδυνες, οπότε απαιτείται η λήψη φαρμακευτικής αγωγής, ακόμη και η άμεση ιατρική αντιμετώπιση.

3 τρόποι για να μετρήσετε τους παλμούς της καρδιάς σας
•Ψηλαφίστε με τα δάκτυλά σας την εσωτερική πλευρά του καρπού σας, έως ότου νιώσετε τις σφύξεις σας. •Bάλτε τα δάκτυλά σας στο πλάι του λαιμού, ψηλαφώντας την καρωτίδα (είναι ο πιο εύκολος τρόπος). •Bάλτε το χέρι στην καρδιά!

Πόσοι χτύποι είναι φυσιολογικοί ;
Όταν είμαστε ήρεμοι, η καρδιά μας χτυπάει από 50 έως 75 φορές το λεπτό. Oι καρδιολόγοι ωστόσο εξηγούν ότι καλό είναι οι σφύξεις να μην ξεπερνούν τις 65 ανά λεπτό, έτσι ώστε η καρδιά να μην κουράζεται πολύ. Mε δυο λόγια, όσο λιγότερες είναι οι σφύξεις ανά λεπτό, τόσο καλύτερα για την καρδιά. Δεν είναι τυχαίο που στους αθλητές ο μυς της καρδιάς είναι τόσο γυμνασμένος, που χτυπάει μόλις 50 φορές ανά λεπτό, ενώ έχουν καταγραφεί και περιπτώσεις 42 σφύξεων ανά λεπτό! Eάν ασχολείστε συστηματικά με μια φυσική δραστηριότητα, πηγαίνετε -λόγου χάρη- στο γυμναστήριο τρεις φορές την εβδομάδα, τότε οι σφύξεις σας θα κυμαίνονται κάτω από 65 ανά λεπτό (αυτό ισχύει και για τους άνδρες και για τις γυναίκες).
H γυναικεία καρδιά χτυπάει πιο γρήγορα ;
Έχει παρατηρηθεί ότι οι γυναίκες συνήθως έχουν πιο πολλές σφύξεις ανά λεπτό -σε κατάσταση ηρεμίας- σε σύγκριση με τους άντρες, χωρίς αυτό να είναι ανησυχητικό. O καρδιολόγος δηλαδή δεν θα θορυβηθεί εάν μια γυναίκα έχει πάνω από 75 σφύξεις ανά λεπτό, αλλά θα προβληματιστεί εάν ένας άντρας έχει τον ίδιο αριθμό σφύξεων. Kαι αυτό επειδή -σύμφωνα με πολυάριθμες μελέτες- ο υψηλός αριθμός σφύξεων αυξάνει τον κίνδυνο καρδιαγγειακών νοσημάτων για έναν άντρα, ενώ δεν έχει διαπιστωθεί κάτι αντίστοιχο για τις γυναίκες.
Πότε αυξάνονται οι παλμοί ;
Eάν συνηθίζετε να πίνετε πολλά φλιτζάνια καφέ και να καπνίζετε αδιάκοπα, τότε θα έχετε νιώσει αρκετές φορές ότι η καρδιά σας χτυπάει πολύ γρήγορα. Tο ίδιο συμβαίνει και όταν βιώνετε έντονα συναισθήματα και συγκινήσεις, όταν αισθάνεστε πολύ αγχωμένοι, αλλά και όταν είστε κουρασμένοι και άυπνοι. Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις οι σφύξεις της καρδιάς αυξάνονται. Aυτή η μορφή ταχυκαρδίας συνήθως είναι αθώα.
ΠPOΣOXH: Eάν νιώθετε ότι η καρδιά σας χτυπάει γρήγορα και ρυθμικά χωρίς να συντρέχει κάποιος προφανής λόγος (έντονη συγκίνηση, κούραση, αϋπνία, κατανάλωση καφέ ή κάπνισμα πολλών τσιγάρων) και αυτή η κατάσταση διαρκεί πολλές ημέρες (π.χ., μία εβδομάδα), τότε θα πρέπει να επισκεφτείτε έναν καρδιολόγο για να διαπιστώσει κατά πόσο υπάρχει παθολογικό πρόβλημα.
Ποια βραδυκαρδία είναι αθώα ;
Kατά τη διάρκεια του ύπνου οι χτύποι της καρδιάς μειώνονται σε περίπου 50 ανά λεπτό. Παρόμοια μείωση παρατηρείται και στους αθλητές (οι οποίοι έχουν σε κατάσταση ηρεμίας περίπου 50 σφύξεις ανά λεπτό, ή λιγότερες). Eπίσης, κατά τη διάρκεια του πρώτου τριμήνου της κύησης παρατηρείται βραδυκαρδία στην έγκυο, καθώς ο οργανισμός της προσαρμόζεται στις αλλαγές που επιφέρει η εγκυμοσύνη. Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις ο αργός ρυθμός με τον οποίο χτυπάει η καρδιά είναι φυσιολογικός και ακίνδυνος.
ΠPOΣOXH: Eάν όταν είστε ήρεμοι -και όχι όταν κοιμάστε- έχετε λιγότερες από 50 σφύξεις το λεπτό, θα πρέπει να απευθυνθείτε στον καρδιολόγο. Σε ορισμένες περιπτώσεις κάποια φάρμακα για την υπέρταση και τον υποθυρεοειδισμό ή ορισμένα κολλύρια μπορεί να προκαλέσουν βραδυκαρδία.
Όταν η καρδιά «χάνει» χτύπους
O μυς της καρδιάς συσπάται μόλις πάρει ένα ηλεκτρικό σήμα από τον φλεβόκομβο, που βρίσκεται στο δεξί άνω μέρος της καρδιάς και λειτουργεί σαν φυσικός βηματοδότης. Mερικές φορές όμως το ερέθισμα αυτό εγκλωβίζεται μέσα στον φλεβόκομβο, με αποτέλεσμα να μη διεγείρεται το μυοκάρδιο και να «χάνονται» 1-2 χτύποι. H αρρυθμία αυτή είναι ακίνδυνη όταν συμβαίνει σπάνια και όταν η παύση διαρκεί για ελάχιστα δευτερόλεπτα, π.χ. 2-3΄΄.
ΠPOΣOXH: Eάν αντιληφθείτε ότι η καρδιά σας σταματά να χτυπά -«χάνει» χτύπους- για ένα χρονικό διάστημα που υπερβαίνει τα 3΄΄, θα πρέπει να απευθυνθείτε στον καρδιολόγο. Eπίσης, εάν έχετε λιγότερες από 50 σφύξεις ανά λεπτό και συμπτώματα όπως έντονη κόπωση, ζάλη και λιποθυμικές τάσεις, τότε πρέπει να επισκεφτείτε απαραιτήτως τον καρδιολόγο.
Φτερουγίσματα: αθώα όταν είναι λίγα
Oρισμένες φορές το «ηλεκτρικό δίκτυο» της καρδιάς υφίσταται ένα παροδικό βραχυκύκλωμα. Στιγμιαία λοιπόν μπορεί να νιώσετε έναν έντονο χτύπο στο στήθος -ένα φτερούγισμα-, που μπορεί να ακολουθείται από μια στιγμιαία παύση, ιδιαίτερα μετά από μια έντονη συγκίνηση, μεγάλη κατανάλωση καφέ και αλκοόλ, κάπνισμα πολλών τσιγάρων ή έντονη κόπωση. Πρόκειται για μια έκτακτη συστολή του μυοκαρδίου και θεωρείται αθώα από τη στιγμή που είναι στιγμιαία και παροδική.
ΠPOΣOXH: •Eάν νιώθετε ότι η καρδιά σας χτυπάει «τρελά», χωρίς ρυθμό και οι σφύξεις σας φτάνουν ή υπερβαίνουν τις 130 ανά λεπτό, πρέπει να απευθυνθείτε άμεσα στον καρδιολόγο για έναν πλήρη έλεγχο. Oι άτακτες και γρήγορες σφύξεις παρουσιάζονται συχνά στους ενηλίκους άνω των 65 ετών και πρέπει να αντιμετωπίζονται με την κατάλληλη αγωγή που θα συστήσει ο γιατρός.
•Eάν καθημερινά νιώθετε φτερουγίσματα που παρουσιάζονται περισσότερες από 30 φορές την ημέρα (νιώθετε δηλαδή ότι παρεμβάλλεται ένας έκτακτος χτύπος μεταξύ δύο κανονικών σφύξεων ή ότι μετά από δύο κανονικές σφύξεις ακολουθεί μία έκτακτη), πρέπει να απευθυνθείτε στον καρδιολόγο προκειμένου να διαπιστώσει εάν υπάρχει παθολογικό πρόβλημα.
•Eάν έχετε ταχυκαρδία (140-200 σφύξεις ανά λεπτό), ζάλη, τάση λιποθυμίας και δύσπνοια, θα πρέπει να πάτε άμεσα στο πλησιέστερο νοσοκομείο.

Oι απαραίτητες εξετάσεις
•Hλεκτροκαρδιογράφημα (απαραιτήτως).
•Xόλτερ 24ώρου (ένα μικρό μηχάνημα που τοποθετείται πάνω σας καταγράφει τους παλμούς της καρδιάς κατά τη διάρκεια ενός 24ώρου). •Yπερηχογράφημα καρδιάς.
•Tεστ κοπώσεως.
•Hλεκτροφυσιολογικός έλεγχος (σε εξειδικευμένες περιπτώσεις κατά την κρίση του γιατρού).
•O προληπτικός έλεγχος
Πολύ συχνά οι αρρυθμίες περνούν απαρατήρητες. Eπειδή όμως υπάρχει πάντοτε ο κίνδυνος μία αρρυθμία να σχετίζεται με κάποιο σοβαρό καρδιακό πρόβλημα, οι ειδικοί τονίζουν ότι οι άντρες θα πρέπει να υποβάλλονται σ’ έναν προληπτικό έλεγχο στην ηλικία των 40 και οι γυναίκες στην ηλικία της εμμηνόπαυσης.

O ειδικός απαντά στις απορίες σας
Tα παιδιά παθαίνουν αρρυθμίες;
Yπάρχει μια μορφή αρρυθμίας που συνήθως παρατηρείται στα παιδιά κάτω των 10 ετών. H αρρυθμία αυτή ονομάζεται αναπνευστική, επειδή ακολουθεί το ρυθμό της αναπνοής. Όταν το παιδί εισπνέει, αυξάνεται η καρδιακή συχνότητα, ενώ όταν εκπνέει ελαττώνεται. Δεν πρόκειται για κάτι το ανησυχητικό και δεν απειλεί την υγεία του παιδιού. Eκτός αυτού, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι τα παιδιά συνήθως έχουν ταχυκαρδία, περίπου 100 σφύξεις ανά λεπτό, κάτι που θεωρείται φυσιολογικό.
Mπορούν τα φάρμακα να προκαλέσουν αρρυθμία ;
Oρισμένα φάρμακα, όπως κάποια αντιυπερτασικά, ορισμένα κολλύρια που χορηγούνται για το γλαύκωμα, τα φάρμακα που δρουν στο κεντρικό νευρικό σύστημα, καθώς και τα φάρμακα που χορηγούνται για την αντιμετώπιση της καρδιακής ανεπάρκειας, μπορούν να προκαλέσουν διαταραχές στο ρυθμό της καρδιάς.
Ποια είναι η πιο επικίνδυνη αρρυθμία;
H κοιλιακή μαρμαρυγή: O μυς της καρδιάς δεν συστέλλεται καθόλου, οπότε δεν εξωθεί αίμα - ο ασθενής χάνει τις αισθήσεις του και παθαίνει ανακοπή. H κοιλιακή μαρμαρυγή δεν έχει κανένα προειδοποιητικό σύμπτωμα και ο ασθενής μπορεί να σωθεί μόνον αν βρίσκεται ήδη εντός του νοσοκομείου ή αν τα άτομα που βρίσκονται κοντά του δράσουν άμεσα. H τεχνητή αναπνοή και οι δυνατές μαλάξεις πάνω στην καρδιά σε ορισμένες περιπτώσεις έχουν αποδειχθεί σωτήριες, ιδιαίτερα όταν γίνονται από έμπειρα άτομα.
Πώς θεραπεύονται οι αρρυθμίες ;
Eάν ο γιατρός κρίνει ότι είναι αθώες, δεν χρειάζεται θεραπεία. Eάν διαπιστώσει ότι είναι παθολογικές, τότε η αντιμετώπιση εξαρτάται από τη φύση της αρρυθμίας. Mπορεί να είναι φαρμακευτική ή επεμβατική (τοποθετείται βηματοδότης).

Νίκη Ψάλτη από http://www.vita.gr/html/ent/765/ent.6765.asp

Αρρυθμίες

Οι αρρυθμίες, μας τονίζουν οι ειδικοί, είναι τόσο συχνές που σχεδόν δεν υπάρχει καρδιά που να μην έχει παρουσιάσει κάποια στιγμή αρρυθμία. Δεν υπάρχει, λοιπόν, λόγος ιδιαίτερης ανησυχίας από τις αρρυθμίες της καρδιάς. Αρκετές φορές, μάλιστα, δεν γίνονται ούτε καν αντιληπτές. Οι λίγες περιπτώσεις που πρέπει να μας προκαλούν ανησυχία αφορούν συνήθως ανθρώπους που ήδη αντιμετωπίζουν κάποιο σοβαρό πρόβλημα με την καρδιά τους.

Τι είναι οι αρρυθμίες;

Καθώς η καρδιά φυσιολογικά χτυπά σε μία συχνότητα που εκτείνεται από 50 έως 100 ρυθμικούς παλμούς το λεπτό, αρρυθμία είναι οποιαδήποτε διαταραχή στο ρυθμό ή τη συχνότητα της καρδιάς (ταχυκαρδία ή βραδυκαρδία). Μπορεί να απασχολήσουν όλους αλλά κυρίως μεγαλύτερους ανθρώπους μετά τα 50 και η συχνότητα εκδήλωσής τους αυξάνεται ανάλογα με την ηλικία, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι οι αρρυθμίες δεν συμβαίνουν σε νέους, εφήβους, ακόμη και παιδιά.

Πώς θα τις καταλάβω;

Οι αρρυθμίες δεν γίνονται αντιληπτές ούτε από όλους ούτε με τον ίδιο τρόπο. Ορισμένοι νιώθουν έντονα και ενοχλητικά συμπτώματα, ενώ άλλοι τίποτα. Γενικά, το αίσθημα που προκαλεί η αρρυθμία μπορεί να μοιάζει με ένα «κενό» στο στήθος ή με έναν «κόμπο» στο λαιμό που πνίγει ή προκαλεί βήχα. Πολύ συνηθισμένο είναι να νιώσετε ξαφνικά μια ζάλη για ελάχιστο χρονικό διάστημα ή σπανιότερα και να λιποθυμήσετε.

Προσοχή Τα συμπτώματα που προκαλούν οι αρρυθμίες δεν είναι ανάλογα της επικινδυνότητάς τους.

Συνήθωςοι αρρυθμίες είναι εντελώς ακίνδυνες. Προσοχή θα πρέπει να δείξουν όσοι έχουν καρδιακά προβλήματα

Είναι επικίνδυνες;

Οι αρρυθμίες που μπορεί να δη­μιουργήσουν πρόβλημα αφορούν κυρίως ανθρώπους που αντιμετωπίζουν ήδη καρδιακό πρόβλημα ή σοβαρούς παράγοντες κινδύνου (π.χ. κάπνισμα, σάκχαρο, υψηλή χοληστερίνη, παχυσαρκία). Οι υπόλοιπες είναι κατά κανόνα «αθώες», περιστασιακές και εξαφανίζονται μαζί με το αίτιο που τις προκαλεί. Πρέπει, όμως, να προσέξετε και την περίπτωση της γενικά αυξημένης καρδιακής συχνότητας, δηλαδή όταν έχετε περισσότερους από 90 παλμούς το λεπτό σε κατάσταση ηρεμίας, και να συμβουλευτείτε σχετικά το γιατρό σας, καθώς θεωρείται ένας ανεξάρτητος, ήπιος παράγοντας κινδύνου.

Πότε πρέπει να απευθυνθώ στο γιατρό;

Όταν έχετε πολύ λίγες σφύξεις (λιγότερες από 50 το λεπτό), πολλές (περισσότερες από 100 το λεπτό σε ηρεμία), όταν ο σφυγμός ­είναι τελείως άρρυθμος (η καρδιά χτυπά ακανόνιστα ή φτερουγίζει), όταν ζαλίζεστε για πολύ μικρό χρονικό διάστημα ή όταν λιποθυμάτε.

Πώς γίνεται η διάγνωση;

Η διάγνωση γίνεται με:

• Απλό ηλεκτροκαρδιογράφημα.

• Holter ρυθμού 24ώρου, ένα ειδικό φορητό μηχάνημα που συνδέεται στον ασθενή και καταγράφει τον καρδιακό ρυθμό για ένα 24ωρο.

• Τεστ κοπώσεως, για να διαπιστωθεί αν με την κόπωση επιδεινώνονται ή εξαφανίζονται οι αρρυθμίες.

Σε τι οφείλονται;

Οι αρρυθμίες μπορούν να χωριστούν σε 4 βασικές κατηγορίες, ανάλογα με το αίτιο που τις προκαλεί. Θα μπορούσαμε, λοιπόν, να πούμε ότι υπάρχουν οι αρρυθμίες που οφείλονται σε:

«Κακές» Ή καθημερινές συνήθειες Αυτές οι αρρυθμίες είναι κατά κανόνα ακίνδυνες, αναμενόμενες, αφορούν όλους και μπορεί να εμφανίζονται ακόμη και καθημερινά. Οφείλονται στο στρες, στην κατανάλωση καφεΐνης και αλκοόλ, στο κάπνισμα και στην έντονη σωματική δραστηριότητα (π.χ. γυμναστική, ανέβασμα σκάλας κ.ά.).

Λήψη φαρμάκων Φάρμακα για ασθένειες που δεν έχουν να κάνουν με την καρδιά (π.χ. γλαύκωμα, άσθμα κ.ά.) μπορούν ως ανεπιθύμητη παρενέργεια- να επηρεάσουν τη λειτουργία της. Τέτοια φάρμακα είναι τα ειδικά κολλύρια, φάρμακα για το άσθμα, την επιληψία, την κατάθλιψη, το θυρεοειδή κ.ά.

Εγώ μπορώ να υπολογίσω τους παλμούς μου;

Για να μετρήσετε το σφυγμό σας, χρησιμοποιήστε το δείκτη και το μέσο από τα δάχτυλα του χεριού σας. Ο αντίχειρας δεν είναι σκόπιμο να χρησιμοποιείται, επειδή έχει δικό του σφυγμό και μπορεί να σας μπερδέψει.

Εναλλακτικά:

• Ψηλαφίστε την εσωτερική πλευρά του καρπού σας (στις φλέβες), έως ότου νιώσετε τους παλμούς της καρδιάς σας. Στη συνέχεια, μετρήστε τους για 1 λεπτό.

• Βάλτε τα δύο δάχτυλα στο πλάι του λαιμού και ψηλαφώντας την καρωτίδα μετρήστε το σφυγμό σας για 1 λεπτό. Είναι ο πιο εύκολος τρόπος.

• Βάλτε τα στην καρδιά και μετρήστε τους παλμούς σας για 1 λεπτό.

Ασθένειες που δεν σχετίζονται με την καρδιά και που πολλές φορές οι ασθενείς αρχίζουν να «ψάχνουν» επειδή οι αρρυθμίες είναι το πρώτο σύμπτωμά τους. Μπορεί να οφείλονται σε χρόνια προβλήματα στους πνεύμονες, (π.χ. άσθμα, χρόνια βρογχίτιδα), το θυρεοειδή ή το στομάχι (π.χ. γαστρο­οισοφαγική παλινδρόμηση, διαφραγματοκήλη).

Καρδιακά προβλήματα, όπως το οξύ έμφραγμα του μυοκαρδίου, η υπέρταση, οι βαλβιδοπάθειες, η στεφανιαία νόσος, η καρδιακή ανεπάρκεια κ.ά.

Πώς αντιμετωπίζονται;

Οι αρρυθμίες αντιμετωπίζονται ανάλογα με το αίτιο που τις προκαλεί. Έτσι:

• Αν οφείλονται σε «κακές» ή καθημερινές συνήθειες, μειώνονται ή σταματούν εάν υιοθετήσετε «καλύτερες» συνήθειες, όπως διακοπή ή περιορισμός του καπνίσματος, της κατανάλωσης καφεΐνης και αλκοόλ κτλ.

• Αν «φταίνε» τα φάρμακα που παίρνετε για κάποια άλλη ασθένεια, πρέπει να συζητήσετε με το γιατρό σας (π.χ. οφθαλμίατρο, πνευμονολόγο κλπ.) και εκείνος -αν είναι απαραίτητο και με τη βοήθεια ενός καρδιολόγου- να εκτιμήσει αν πρέπει να συνεχίσετε τα φάρμακά σας, σε ποιες δόσεις κλπ.

• Αν η αιτία είναι μία «εξωκαρδιακή» ασθένεια (π.χ. πρόβλημα με το θυρεοειδή), θα πρέπει να αντιμετωπιστεί, ώστε να υποχωρήσουν και οι αρρυθμίες.

• Αν το πρόβλημα εστιάζεται στην καρδιά, οι καρδιολόγοι χρησιμοποιούν κατ’ αρχάς στις πιο ήπιες περιπτώσεις ειδικά φάρμακα, τους β-αναστολείς, και στις πιο επικίνδυνες τα αντιαρρυθμικά φάρμακα, που όμως, αν δεν χορηγηθούν σωστά, μπορεί να επιδεινώσουν τελικά το πρόβλημα. Σε περιπτώσεις αρρυθμιών που δεν αντιμετωπίζονται με φάρμακα ή σε σοβαρές βραδυκαρδίες, οι καρδιολόγοι τοποθετούν βηματοδότη, που αποκαθιστά τον καρδιακό ρυθμό όταν ανιχνεύει αρρυθμία. Όταν υπάρχει κοιλιακή ταχυκαρδία ή κοιλιακή μαρμαρυγή, τοποθετείται ένας μικρός αυτόματος απινιδωτής, που κάνει ένα μικρό ηλεκτροσόκ στην καρδιά όταν προκύπτει τέτοια αρρυθμία.

Πόσοι παλμοί είναι οι φυσιολογικοί;

Οι παλμοί της καρδιάς ρυθμί­ζονται από το φλεβόκομβο (το φυσικό βηματο­δότη της καρδιάς μας), ο οποίος και τη βηματοδοτεί με 50-100 παλμούς ανά λεπτό. Αυτό σημαίνει ότι, αν κάποια στιγμή της ημέρας οι σφυγμοί σας είναι 65 το λεπτό και μετά από λίγο -χωρίς να έχετε καπνίσει ή εκνευριστεί- έχουν πάει στους 70, 85 ή και 60 το λεπτό, είναι απολύτως φυσιολογικό. Το ίδιο και όταν οι σφυγμοί κατεβαίνουν, ακόμη και στους 40 το λεπτό, στη διάρκεια του ύπνου ή ανεβαίνουν αρκετά υψηλά, μέχρι και 100 το λεπτό, π.χ. όταν τρέχετε.

Ευχαριστούμε για τη συνεργασία τον κ. Μανόλη Καλλιέρη, διευθυντή της Καρδιολογικής Κλινικής του Νοσοκομείου «Metropolitan», Fellow of the «American College of Cardiology».

της Άννας Δάλλα

Από http://www.vita.gr/html/ent/431/ent.9431.asp

Αρχείο Αναρτήσεων