Καρδιολογικό Βήμα

Πρόληψη και θεραπεία καρδιοπαθειών

Τα οφέλη του σκόρδου

1-imagesΈνα άρθρο της Βασιλικής Πυρογιάννη, κλινική διαιτολόγος - διατροφολόγος.
Το σκόρδο περιέχει ισχυρές θειούχες ενώσεις, με γνωστότερη και πιο δραστική την αλισίνη, στην οποία οφείλει και τη χαρακτηριστική μυρωδιά του. Η αλισίνη αποτελεί το φυσικό «προστάτη» του σκόρδου κατά των επιθέσεων από έντομα και μικροοργανισμούς. Επιπλέον, το σκόρδο είναι πλουσιότατο σε μαγγάνιο, βιταμίνη Β6 και βιταμίνη C, ενώ θεωρείται και καλή πηγή σεληνίου. Oι επιστημονικές έρευνες, αν και δεν συμφωνούν πάντα μεταξύ τους, συγκλίνουν στο συμπέρασμα ότι το σκόρδο έχει πολλές ευεργετικές ιδιότητες. Ας δούμε λοιπόν ποιες είναι αυτές.

1) Φιλικό με τα αγγεία
Οι  ερευνητές πιστεύουν ότι μια από τις πιο σημαντικές καρδιοπροστατευτικές δράσεις του σκόρδου είναι η ικανότητά του να παρεμποδίζει την οξείδωση της «κακής» χοληστερίνης - μια διαδικασία που θεωρείται η πλέον καθοριστική για τη δημιουργία της αθηρωματικής πλάκας στα αγγεία. Μάλιστα, υπάρχουν πολλές μελέτες που υποστηρίζουν την ευεργετική δράση του σκόρδου κατά της αθηρωμάτωσης. Σε σχετική έρευνα που δημοσιεύτηκε στην επιθεώρηση «Preventive Medicine» (2004) παρατηρήθηκε ότι οι ασθενείς που κατανάλωναν σκόρδο παρουσίασαν σημαντικά μικρότερο βαθμό εναπόθεσης ασβεστίου στις αρτηρίες τους (7,5%), συγκριτικά με εκείνους που έπαιρναν εικονικό φάρμακο, δηλαδή placebo (22,2%).
Η εναπόθεση ασβεστίου αποτελεί έναν αξιόπιστο δείκτη μέτρησης της αρτηριοσκλήρυνσης. Επιπλέον, σε έρευνα της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου του Βερολίνου, που δημοσιεύτηκε το 2002 στην «JAMA» (Journal of the American Medical Association), παρατηρήθηκε ότι η κατανάλωση σκόρδου συμβάλλει στη μείωση του σχηματισμού της αθηρωματικής πλάκας σε ποσοστό που φτάνει το 40%, κατά τα πρώτα στάδια της δημιουργίας της. Κατά συνέπεια, το σκόρδο φαίνεται ότι προστατεύει την καρδιά μας, συμβάλλοντας στη διατήρηση της ελαστικότητας των αγγείων μας.


2) Καταπολεμά την πίεση και τη χοληστερίνη


● Πολλές εργαστηριακές έρευνες έχουν δείξει ότι το σκόρδο συμβάλλει στη μείωση της υψηλής χοληστερίνης και της πίεσης, σύμφωνα με σχετική δημοσίευση στην επιθεώρηση «Journal of Nutrition» (2006). Μάλιστα, οι συγγραφείς της εν λόγω μελέτης υπολόγισαν ότι από το 1993 το 44% των κλινικών ερευνών σε ανθρώπους έδειξαν ότι το σκόρδο μειώνει την ολική χοληστερίνη. Ωστόσο, υπάρχουν και έρευνες που δεν καταλήγουν στο ίδιο συμπέρασμα, όπως αυτή που δημοσιεύτηκε στην «British Journal of Nutrition» (2004), όπου παρατηρήθηκε ότι με την κατανάλωση σκόρδου η χοληστερίνη των συμμετεχόντων δεν διαφοροποιήθηκε, αλλά τα τριγλυκερίδιά τους μειώθηκαν κατά 12%.

● Αντιφατικά είναι και τα συμπεράσματα των κλινικών μελετών όσον αφορά την πίεση, γεγονός όμως που, σύμφωνα με τους συγγραφείς, αποδίδεται σε πιθανά ερευνητικά λάθη (όπως π.χ. η μικρή διάρκεια των ερευνών, αλλά και ο μικρός αριθμός των σχετικών μελετών, η λανθασμένη επιλογή των συμμετεχόντων και τα ακατάλληλα σκευάσματα σκόρδου). Για παράδειγμα, πρόσφατη επιδημιολογική μελέτη σε 7.703 ασθενείς με υπέρταση, που δημοσιεύτηκε στην «International Journal of Cardiology» (2007), δεν κατέληγε στο συμπέρασμα ότι η κατανάλωση σκόρδου μειώνει σημαντικά την αρτηριακή πίεση. Εντούτοις, οι ερευνητές θεωρούν ότι το σκόρδο είναι πολλά υποσχόμενο όσον αφορά τον έλεγχο των παραγόντων κινδύνου που απειλούν την καρδιά -όπως η υψηλή πίεση και η χοληστερίνη- και θεωρούν ότι χρειάζονται περισσότερες κλινικές μελέτες.
3) Ασπίδα κατά του καρκίνου
Αρκετές επιδημιολογικές έρευνες συσχετίζουν την αυξημένη κατανάλωση σκόρδου με το μειωμένο κίνδυνο εμφάνισης ορισμένων μορφών καρκίνου. Είναι χαρακτηριστικό ότι η Αμερικανική Αντικαρκινική Εταιρεία συμπεριλαμβάνει το σκόρδο στις τροφές με πιθανές αντικαρκινικές ιδιότητες. Μάλιστα, σε μελέτη που δημοσιεύτηκε στην επιστημονική επιθεώρηση «American Journal of Clinical Nutrition» (2006), διαπιστώθηκε ότι η συστηματική κατανάλωση σκόρδου, καθώς και κρεμμυδιού, μειώνει τον κίνδυνο εμφάνισης διάφορων μορφών καρκίνου (όπως του φάρυγγα, του λάρυγγα, του οισοφάγου, του μαστού, των ωοθηκών, του προστάτη και των νεφρών).
Τα ποσοστά μείωσης του κινδύνου εμφάνισης νεοπλασίας κυμαίνονταν από 19% (για τον καρκίνο του προστάτη) έως 57% (για τον καρκίνο στον οισοφάγο).
4) Φυσικό αντιβιοτικό
Η αλισίνη του σκόρδου θεωρείται ένας ισχυρός αντιμικροβιακός παράγοντας που, σε συνδυασμό με τη βιταμίνη C που περιέχει, ενισχύει την αντιβακτηριακή του δράση. Σε έρευνα που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό «Journal of Nutrition» (2001) παρατηρήθηκε ότι το σκόρδο παρουσίασε ισχυρή αντιμικροβιακή δράση κατά πολλών παθογόνων μικροοργανισμών, ακόμη και στελεχών μικροβίων που παρουσιάζουν ανθεκτικότητα στα αντιβιοτικά. Μάλιστα, οι ερευνητές προτείνουν τη διεξαγωγή περισσότερων ερευνών, ούτως ώστε να διαπιστωθεί αν το σκόρδο μπορεί να αποτελέσει μια βιώσιμη εναλλακτική λύση τόσο για τη συντήρηση των τροφίμων (σε αντιδιαστολή με τη χρήση χημικών συντηρητικών), όσο και για τη διατήρηση του ωμού κρέατος για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα στα ράφια των σουπερμάρκετ.
5) Για γερό στομάχι
Η ισχυρή αντιμικροβιακή δράση του σκόρδου φαίνεται ότι προστατεύει και από το έλκος του στομάχου. Στο πλαίσιο της μελέτης που αναφέρ- θηκε παραπάνω, για την αντιβακτηριδιακή δράση του σκόρδου, και η οποία δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό «Journal of Nutrition», παρατηρήθηκε ότι το σκόρδο καταπολεμά και το ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού. Πρόκειται για ένα βακτήριο που διαβιοί στο στομάχι μας και, σε συνδυασμό με άλλους παράγοντες, ενοχοποιείται για την πρόκληση έλκους του στομάχου. Oι ερευνητές παρατήρησαν ότι το σκόρδο καταπολεμά ακόμη και ορισμένα στελέχη του ελικοβακτηριδίου του πυλωρού που είναι ανθεκτικά στα αντιβιοτικά. Για το λόγο αυτό προτείνουν τη διεξαγωγή κλινικών μελετών για να διερευνηθεί η πιθανότητα το σκόρδο να αποτελεί μια οικονομική μέθοδο εκρίζωσης αυτού του βακτηρίου.
Λιώστε το!
Αντί να φάτε τις σκελίδες του σκόρδου ολόκληρες, είναι προτιμότερο να τις ψιλοκόψετε ή να τις χτυπήσετε στο γουδί προτού τις καταναλώσετε, σύμφωνα με έρευνα που δημοσιεύτηκε πέρυσι στην επιθεώρηση «Journal of Agricultural and Food Chemistry». Με αυτό τον τρόπο απελευθερώνονται και γίνονται πιο δραστικές οι ευεργετικές ουσίες του σκόρδου όπως η αλισίνη.
http://www.vita.gr

Οι επιδράσεις του καπνίσματος στη καρδιά και αγγεία

2-imagesΤο κάπνισμα είναι ιδιαίτερα βλαβερό για την καρδιά, τους πνεύμονες και τα αγγεία. Συγκαταλέγεται μεταξύ των κύριων παραγόντων καρδιαγγειακού κινδύνου, δηλαδή καταστάσεων που επιδεινώνουν και επιταχύνουν την αθηροσκλήρωση των αγγείων (άλλοι κύριοι παράγοντες είναι η υπέρταση, ο σακχαρώδης διαβήτης, η υψηλή χοληστερίνη, η καθιστική ζωή, η παχυσαρκία και η κληρονομικότητα).

Πως επιδρά το κάπνισμα στον οργανισμό μας;

Το μονοξείδιο του άνθρακα που παράγεται κατά την καύση του τσιγάρου δυσκολεύει την οξυγόνωση του σώματος. Η νικοτίνη αυξάνει την αρτηριακή πίεση και την καρδιακή συχνότητα, οδηγώντας την καρδιά σε κόπωση. Η πίσσα που περιέχεται στον καπνό εναποτίθεται στους πνεύμονες και ευθύνεται για τους καρκίνους που σχετίζονται με το τσιγάρο. Άλλες 4000 ουσίες που περιέχονται στον καπνό του τσιγάρου μπορούν να ευθύνονται για πλήθος άλλων παθολογικών καταστάσεων.

Έχει αποδειχθεί ότι τα «ελαφρά» τσιγάρα (με χαμηλές περιεκτικότητες πίσσας και νικοτίνης) έχουν τους ίδιους ουσιαστικά κινδύνους με τα «βαριά» τσιγάρα.

Τι κινδύνους διατρέχουν οι καπνιστές;

Οι καπνιστές διατρέχουν συνολικά 2 φορές μεγαλύτερο κίνδυνο να πάθουν κάποιο καρδιακό επεισόδιο σε σχέση με τους μη καπνιστές. Ιδιαίτερα στα άτομα κάτω των 50 ετών, οι καπνιστές διατρέχουν 10πλάσιο κίνδυνο καρδιακού επεισοδίου σε σχέση με τους μη καπνιστές. Τα προβλήματα υγείας που σχετίζονται με το κάπνισμα καλύπτουν ένα μακροσκελή κατάλογο (πάνω από 40 νοσήματα) ενώ συνεχώς αποκαλύπτονται καινούριες συσχετίσεις διαφόρων παθήσεων με την βλαπτική αυτή συνήθεια.

Αυξημένους κινδύνους για την υγεία τους διατρέχουν και οι παθητικοί καπνιστές.

Ποια είναι τα οφέλη από την διακοπή του καπνίσματος;

Υπάρχουν χιλιάδες λόγοι για να διακόψετε το κάπνισμα, όσοι και οι κίνδυνοι από την παράτασή του.

Διακόπτοντας το κάπνισμα θα διαπιστώσετε σε σύντομο χρονικό διάστημα να βελτιώνεται η φυσικής σας κατάσταση και αντοχή.

Προοδευτικά θα αποκατασταθεί η όσφρηση και η γεύση σας.

Ως αποτέλεσμα της καλύτερης οξυγόνωσης των ιστών σας θα νιώσετε ασύγκριτα μεγαλύτερη σωματική και ψυχική ευεξία.

Θα ελαττώσετε σημαντικά τις μακροπρόθεσμες απειλές για την υγεία σας.

Και τελικά θα ζήσετε περισσότερο.

12 ΛΟΓΟΙ ΓΙΑ ΝΑ ΚΟΨΕΤΕ ΤΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ

-20 λεπτά μετά την διακοπή του καπνίσματος η αρτηριακή πίεση επανέρχεται σε κανονικά επίπεδα.

- Η καρδιά χτυπάει πιο ομαλά μέσα στα πρώτα 20-30 λεπτά μετά το τελευταίο τσιγάρο.

-Η θερμοκρασία στα χέρια και τα πόδια επανέρχεται στα φυσιολογικά όρια 30 λεπτά μετά την διακοπή του καπνίσματος

-8 ώρες μετά το τελευταίο τσιγάρο τα επίπεδα του μονοξειδίου του άνθρακα στο αίμα μειώνονται σε φυσιολογικά επίπεδα παράλληλα αυξάνονται τα επίπεδα του οξυγόνου.

-12 ώρες μετά το σβήσιμο του τελευταίου τσιγάρου σχεδόν όλη η νικοτίνη έχει αποβληθεί από τον οργανισμό.

-5 μέρες μετά, τα περισσότερα υποπροϊόντα νικοτίνης έχουν πλέον αποβληθεί από τον οργανισμό.

-24 ώρες μετά την διακοπή του καπνίσματος μειώνεται ο κίνδυνος για την καρδιά. Στον 1 χρόνο ο κίνδυνος μειώνεται στον μισό. Στα 15 χρόνια ο κίνδυνος είναι ο ίδιος με αυτών των ανθρώπων που δεν κάπνισαν ποτέ.

-Η γεύση και η όσφρηση βελτιώνονται μέσα σε 48 ώρες μετά το τελευταίο τσιγάρο.

-3 ημέρες μετά την διακοπή του καπνίσματος διευκολύνεται η εύκολη ανεμπόδιστη αναπνοή καθώς αυξάνεται η αναπνευστική χωρητικότητα των πνευμόνων.

-2 βδομάδες μετά την διακοπή του καπνίσματος η ανάσα παύει να κόβεται και διευκολύνεται το περπάτημα.

- Λίγους μήνες μετά από την απαλλαγή από το τσιγάρο αυξάνεται η ευεξία και ενεργητικότητα του οργανισμού. Παράλληλα ισχυροποιείται το ανοσοποιητικό σύστημα, και ο οργανισμός δεν προσβάλετε από ιώσεις του αναπνευστικού.

-Στα 5 χρόνια χωρίς τσιγάρο ο κίνδυνος του καρκίνου των πνευμόνων μειώνεται πάνω από τα 50% ενώ στα 10 χρόνια ο κίνδυνος του εμφράγματος είναι ίδιος με τους μη καπνιστές.

Ποια φάρμακα πρέπει να έχετε σε ταξίδι

Πριν από κάθε ταξίδι, πολυήμερη εκδρομή μακρυά από το σπίτι πρέπει να προσέξουμε να έχουμε μαζί μας ορισμένα απαραίτητα φάρμακα που λόγω των αργιών ή πολύ...
περισσότερο αν βρισκόμαστε μακρυά από φαρμακείο μπορεί να τα έχουμε ανάγκη και να μην τα βρίσκουμε. Τα πιο πολλά φάρμακα από αυτά είναι γνωστά σε όλους. Για ευνόητους λόγους δεν τα κατονομάζω. Στην ανάγκη μπορεί να σας βοηθήσει ο οικογενειακός γιατρός σας ή ο φαρμακοποιός, αφού τα πιο πολλά δεν είναι συνταγογραφούμενα.
Πρωτίστως αν παίρνουμε ήδη καθημερινά φάρμακα είτε γιατί ακολουθούμε κάποια θεραπεία, ή πάσχουμε και πρέπει να παίρνουμε καθημερινά την αγωγή μας (πχ αντιπηκτικά φάρμακα) πρέπει να θυμηθούμε να τα πάρουμε μαζί μας.
Επίσης καλό είναι να θυμηθούν οι γυναίκες να έχουν μαζί τους, έστω προληπτικά, τα παυσίπονα που παίρνουν για κοιλιακά άλγη κατά την διάρκεια της έμμηνου ρήσεως και ότι άλλο είναι απαραίτητο.
Ο ταξιδιώτης συνιστάται να έχει μαζί του ένα φαρμακείο πρώτων βοηθειών προκειμένου να είναι σε θέση να διαχειριστεί μόνος του πιθανά προβλήματα υγείας που μπορεί να προκύψουν κατά τη διάρκεια του ταξιδιού και επιπλοκές αν πάσχει από κάποιο χρόνιο νόσημα. Το περιεχόμενο του φαρμακείου εξαρτάται από τον προορισμό, τη διάρκεια του ταξιδιού, το σκοπό του ταξιδιού και την κατάσταση υγείας του ταξιδιώτη.
Φαρμακείο πρώτης ανάγκης:
Για κάθε ταξίδι μας, ένα μικρό χρήσιμο φαρμακείο με σκευάσματα πρώτης ανάγκης είναι απόλυτα αναγκαίο. Το απαραίτητο μικρό φαρμακείο πρέπει να περιέχει τα εξής φάρμακα :
• Τοπικά δρώντα φάρμακα. Είναι φάρμακα για τοπική χρήση (όπως πληγές, εγκαύματα, τσιμπήματα και μικροτραυματισμοί). Απαραίτητα εδώ είναι
• γάζες,
• αντιβιοτικές και ειδικές αλοιφές,
• επίδεσμοι, Ελαστικός επίδεσμος για διαστρέμματα, αυτοκόλλητοι επίδεσμοι
• κάποια πούδρα.
• Αντιεμετικά: Κυρίως αυτοί που ταξιδεύουν με πλοίο ή αυτοκίνητο και έχουν ευαισθησία, μια ώρα πριν το ταξίδι τους πρέπει να πάρουν ένα απλό αντιεμετικό.
• Αντιβακτηριακές και αντιμυκητιακές αλοιφές και κρέμες
• Γάντια μιας χρήσης
• Βαμβάκι
• Θερμόμετρο
• Κολάρο. Δεν είναι απαραίτητο να τρακάρει κάποιος για να πάθει πρόβλημα στον αυχένα. Και ένα δυνατό φρενάρισμα μπορεί να μας δημιουργήσει σοβαρό πρόβλημα.
Αντιόξινα: Και για τα ταξίδια του εξωτερικού αλλά και του εσωτερικού, όσοι πάσχουν από παθήσεις του ανωτέρου πεπτικού, πρέπει να έχουν μαζί τους κάποιο αντιόξινο.
Προφύλαξη από διαρροϊκές καταστάσεις.
Επειδή οι συνθήκες διαβίωσης αλλά κυρίως οι συνήθειες διατροφής μας τα ταξίδια μας γενικώς αλλάζουν, καλό θα είναι να εφοδιασθεί ο ταξιδιώτης και με κάποιο αντιδιαρροϊκό φάρμακο.
Μια άλλη χρήσιμη ομάδα φαρμάκων είναι τα αναλγητικά, τα οποία δρουν και σαν αντιπυρετικά φάρμακα.
Διάφορα αντισταμινικά σκευάσματα σε δισκία ή σε αλοιφές, για τσιμπήματα και αλλεργικές καταστάσεις.
Αμιγώς αντιαλλεργικά, κορτιζονούχα φάρμακα, ιδιαίτερα για όσους έχουν προδιάθεση σε αλλεργίες.
Αντιβίωση. Εάν κάποιος πάσχει συχνά από, αναπνευστικές λοιμώξεις ή λοιμώξεις του ουροποιητικού συστήματος, θα πρέπει να έχει μαζί του κάποια γνωστή σε αυτόν αντιβίωση για το χρονικό διάστημα του ταξιδιού του.
Τέλος καλό είναι να έχετε μαζί σας αντιβακτηριακά μαντηλάκια χεριών και αλκοολούχο απολυμαντικό χεριών (τουλάχιστον 60% αλκοόλη)
Επειδή ποτέ δεν ξέρεις πότε θα σας χρειαστεί κάτι, καλό είναι να ελέγξουμε το φαρμακείο πριν από κάθε ταξίδι για να μη μας βρει "η κακιά στιγμή" απροετοίμαστους!
του Αλέξανδρου Γιατζίδη, M.D.

Το αλάτι των Ελλήνων

2-imagesΛανθασμένη εντύπωση για την ποσότητα αλατιού που συστήνουν οι ειδικοί, άγνοια για τις κρυμμένες πηγές αλατιού, την κακιά συνήθεια … να προσθέτουν αλάτι κατά την...
παρασκευή του φαγητού, αλλά και να μην διαβάζουν τις ετικέτες των τροφίμων ως προς την περιεκτικότητα σε νάτριο, έχουν οι Έλληνες, σύμφωνα με αποτελέσματα έρευνας που παρουσίασε σήμερα κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου ο πρόεδρος του ΕΦΕΤ, Γιάννης Μίχας.
«Η έρευνα αναδεικνύει αρκετές αντιφάσεις που βιώνουν οι πολίτες στην καθημερινή τους διατροφή» είπε ο πρόεδρος του ΕΦΕΤ.
Στη μεγάλη τους πλειονότητα οι Έλληνες πιστεύουν ότι καταναλώνουν λίγο ή όσο αλάτι πρέπει να καταναλώνουν. Στη συνέχεια, ωστόσο, οι ίδιοι απάντησαν ότι αγνοούν τις κρυμμένες πηγές αλατιού, διότι δεν ξέρουν για παράδειγμα ότι κάτι μπορεί να μην είναι αλμυρό, αλλά να περιέχει αλάτι, όπως το ψωμί.
Ενθαρρυντικό είναι το στοιχείο του ελέγχου της πρόσληψης αλατιού στην καθημερινότητά τους με διάφορους τρόπους, όπως για παράδειγμα με τον περιορισμό κατανάλωσης τυποποιημένων και επεξεργασμένων τροφίμων.
Γνωρίζουν ότι μια διατροφή πλούσια σε αλάτι θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρά προβλήματα υγείας, αλλά μόνον ένας στους τέσσερις διαβάζει τις ετικέτες.
«Η γνώση και η συμπεριφορά των Ελλήνων απέναντι στο αλάτι πρέπει να γίνουν πιο συνειδητές και να διαφοροποιηθούν από αυτές που ισχύουν μέχρι σήμερα» επισήμανε ο κ. Μίχας.
Οι Έλληνες γνωρίζουν τη σχέση μεταξύ υψηλής κατανάλωσης αλατιού και αυξημένης αρτηριακής πίεσης, σύμφωνα με την έρευνα, όχι όμως και τη συσχέτιση μεταξύ άλλων παθολογικών καταστάσεων.
Κατά τα αποτελέσματα των μελετών, υπάρχει μια σταθερή και άμεση σχέση μεταξύ πρόσληψης αλατιού και αρτηριακής πίεσης, η οποία αποτελεί την κύρια αιτία θανάτου στους ενήλικες παγκοσμίως. Ισχυρή είναι, επίσης, η συσχέτιση μεταξύ αλατιού και καρδιαγγειακής νόσου. Μελέτες έχουν δείξει ότι πρόσληψη αλατιού υψηλότερη κατά 5 γρ. ημερησίως, σχετίζεται με υψηλότερο κίνδυνο καρδιαγγειακών νοσημάτων, κατά 17% συνολικά.
Η μείωση κατανάλωσης αλατιού θα επιφέρει και οικονομικά οφέλη, καθώς το συνολικό κόστος των καρδιαγγειακών νοσημάτων στην ΕΕ ανήλθε σε 192 δισ. ευρώ το 2006, από τα οποία 57% αντιστοιχούν στο κόστος της ιατρικής περίθαλψης, 21% στην απώλεια παραγωγικότητας και 22% στην άτυπη περίθαλψη των πασχόντων από τέτοια νοσήματα.
Έχει εκτιμηθεί ότι μείωση της πρόσληψης αλατιού κατά 3 γρ. ημερησίως θα έχει περίπου τα ίδια αποτελέσματα στα ποσοστά εμφάνισης στεφανιαίας νόσου, όσο και μια μείωση του καπνίσματος κατά 50%. Άλλωστε, η μείωση της πρόσληψης αλατιού κατέχει τη δεύτερη θέση μετά τη διακοπή του καπνίσματος στη λίστα των πέντε πιο σημαντικών παρεμβάσεων σε παγκόσμιο επίπεδο, καθώς έχει εκτιμηθεί ότι μια μείωση κατά 15% , θα μπορούσε να αποτρέψει τον θάνατο 8,5 εκ. ατόμων σε 10 χρόνια.
Ο στόχος που έχει θέσει ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας είναι να μειωθεί η πρόσληψη αλατιού σε λιγότερο από 5 γρ. ημερησίως έως το 2025. Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης καλεί τα κράτη μέλη να ενισχύσουν ή, αν δεν διαθέτουν ήδη, να αναπτύξουν συντονισμένες και βιώσιμες εθνικές διατροφικές πολιτικές σχετικά με το αλάτι.
Στο πλαίσιο αυτό ο ΕΦΕΤ ξεκινάει εκστρατεία ενημέρωσης των καταναλωτών, ώστε να μάθουν ποια είναι η συνιστώμενη ημερήσια πρόσληψη (οι ειδικοί συστήνουν 5-6 γρ. αλατιού ημερησίως, 1 κουταλάκι του γλυκού ισοδυναμεί με 5 γρ. αλατιού), ποια τρόφιμα περιέχουν «κρυμμένο» αλάτι, τι πληροφορίες για το αλάτι μπορούμε να συλλέξουμε από τη διατροφική επισήμανση (ετικέτες τροφίμων).
Αν και σήμερα η αναγραφή του αλατιού στη συσκευασία δεν είναι υποχρεωτική, σε πέντε χρόνια θα είναι σύμφωνα με την ευρωπαϊκή νομοθεσία. «Η δική μας άποψη και πρόταση είναι να ξεκινήσουν άμεσα οι παρασκευαστές τροφίμων την αναγραφή σε όλα τα συσκευασμένα προϊόντα, της περιεκτικότητάς τους σε αλάτι», υπογράμμισε ο κ. Μίχας.
Τέλος, για την επίτευξη του στόχου μεγάλη σημασία δίνεται στη συνεργασία του δημόσιου τομέα με την ιδιωτική πρωτοβουλία. «Επεκτείνουμε τις δράσεις μας», είπε ο κ. Μίχας, «και συγκροτούμε ομάδα εργασίας που θα ξεκινήσει διάλογο με τους αρτοποιούς με στόχο να μειώσουν την ποσότητα αλατιού στο ψωμί, τις επιχειρήσεις τροφίμων και τους υπεύθυνους επιχειρήσεων μαζικής εστίασης, ενώ θα διερευνήσουμε την πιθανότητα θεσμοθέτησης ανώτατων ορίων αλατιού σε ορισμένες κατηγορίες τροφίμων».

http://medicalnews.gr/

Η λειτουργία της καρδιάς

2-imagesΗ καρδιά, είναι το κεντρικό όργανο της κυκλοφορίας του αίματος. Είναι ένα κοίλο μυώδες όργανο, που δέχεται το αίμα που προέρχεται από τις φλέβες και το ωθεί προς τις αρτηρίες, σε κάθε γωνιά του σώματος.

Θέση και ρόλος

Η καρδιά είναι το όργανο του ανθρώπινου σώματος που δίνει στο αίμα πίεση και το ωθεί να κυκλοφορήσει στο εσωτερικό των αρτηριών, με τέτοιο τρόπο, ώστε να φτάσει σε όλα τα όργανα. Είναι κάτι σαν "αντλία" που παίρνει το αίμα από τις φλέβες, στις οποίες βρίσκεται σε χαμηλή πίεση και το στέλνει στις αρτηρίες με υψηλή.  Μαζί με τα αγγεία συναποτελούν το καρδιαγγειακό ή κυκλοφορικό σύστημα, το οποίο αφενός τροφοδοτεί όλα τα κύτταρα του οργανισμού με τα απαραίτητα θρεπτικά συστατικά και αφετέρου αποβάλλει τα άχρηστα προϊόντα του μεταβολισμού τους.

Η καρδιά έχει σχήμα ανεστραμμένης πυραμίδας με την κορυφή προς τα κάτω και αριστερά και την βάση προς τα πάνω και έχει περίπου το μέγεθος της σφιγμένης γροθιάς του κατόχου της.  Βρίσκεται τοποθετημένη στο κέντρο της θωρακικής κοιλότητας, μπροστά από τη σπονδυλική στήλη και περικλείεται σχεδόν εξ΄ολοκλήρου από τους πνεύμονες.  Κατά τα 2/3 βρίσκεται στη αριστερή και κατά το 1/3 στη δεξιά πλευρά του θώρακα.

Ανατομία

Η καρδιά περιβάλλεται από ένα υμένα με δύο φύλλα, το περικάρδιο, ενώ οι εσωτερικές της κοιλότητες καλύπτονται από μια λεπτή μεμβράνη, το ενδοκάρδιο. Ανάμεσα στο περικάρδιο και ενδοκάρδιο βρίσκεται το μυοκάρδιο, το παχύτερο τοίχωμα της καρδιάς, που αποτελείται από συνενωμένες και δυνατές μυϊκές ίνες.  Το χρώμα της καρδιάς είναι βαθύ κόκκινο, αλλά η ομοιομορφία του διακόπτεται από κίτρινες ραβδώσεις, που σχηματίζονται από τη συσσώρευση κυττάρων λίπους.

Κόλποι και κοιλίες

Η καρδιά αποτελείται από τέσσερις μυώδεις κοιλότητες, δύο στην πάνω πλευρά με λεπτά τοιχώματα τα οποία ονομάζονται κόλποι και δύο κάτω, με παχύτερα τοιχώματα, που ονομάζονται κοιλίες.

Ο δεξιός κόλπος της καρδιάς δέχεται το αίμα από όλα τα μέρη του σώματος μέσω των μεγάλωνφλεβών, το προωθεί στη δεξιά κοιλία και από εκεί στην πνευμονική κυκλοφορία με στόχο την οξυγόνωσή του. Στη συνέχεια, το πλούσιο σε οξυγόνο αίμα προωθείται από τους πνεύμονες στον αριστερό κόλπο και από εκεί στην αριστερή κοιλία. Η τελευταία αποτελεί το πιο «δυνατό» και σημαντικό τμήμα του μυοκαρδίου, διότι με τη συστολή της προωθεί το οξυγονωμένο πλέον αίμα σε όλο το σώμα, μέσω της αορτής και των μεγάλωναρτηριών. Στην αορτή το αίμα έχει πίεση πέντε ή έξι φορές υψηλότερη από ό,τι στην πνευμονική αρτηρία.

Οι βαλβίδες

Η καρδιά διαθέτει τέσσερις βαλβίδες που χρησιμεύουν στο να επιτρέπουν την δίοδο του αίματος προς μία μόνο κατεύθυνση και να εμποδίζουν την παλινδρόμησή του κατά τη διάρκεια της καρδιακής συστολής.  Για παράδειγμα, η μιτροειδής βαλβίδα ανοίγει κατά τη διάρκεια της συστολής του αριστερού κόλπου και το αίμα περνάει στην αριστερή κοιλία, ενώ κλείνει κατά τη σύσπαση της κοιλίας και απαγορεύει την αντίστροφη ροή του αίματος προς τον κόλπο. Οι βαλβίδες αποτελούνται από μικρά μέρη πολύ λεπτού, αλλά ιδιαίτερα ισχυρού, ιστού και υποχρεώνουν το αίμα που βρίσκεται στην καρδιά να κυλάει προς μια μοναδική κατεύθυνση.

Αυτές οι βαλβίδες είναι η τριγλώχινα (μεταξύ δεξιού κόλπου και δεξιάς κοιλίας), η πνευμονική (μεταξύ δεξιάς κοιλίας και πνευμονικής αρτηρίας), η μιτροειδής ή διγλώχινα (μεταξύ αριστερού κόλπου και αριστερής κοιλίας) και η αορτική (μεταξύ αριστερής κοιλίας και αορτής).

Οι στεφανιαίες αρτηρίες

Η καρδιά τρέφεται από ένα εξειδικευμένο σύστημα αγγείων, τις στεφανιαίες αρτηρίες, τη δεξιά και την αριστερή, που έχουν διάμετρο μόλις 3-4 χιλιοστά του μέτρου.

Πρέπει να διευκρινιστεί ότι το αίμα που κυκλοφορεί και στέλνεται σε όλο το σώμα από την καρδιά δεν την τρέφει, απλώς περνά μέσα από τις κοιλότητές της. Για τη θρέψη της υπάρχουν ειδικές αρτηρίες, οι οποίες εκφύονται από την αορτή, λίγο πάνω από την έξοδο της από την αριστερά κοιλία. Οι στεφανιαίες αρτηρίες λίγο μετά την έκφυσή τους από την αορτή εισχωρούν κατευθείαν στη καρδιά και διακλαδίζονται μέσα στο μυοκάρδιο σε πολυάριθμους μικρότερους κλάδους και αυτοί σε πυκνό δίκτυο τριχοειδών. Οι στεφανιαίες αρτηρίες, επίσης, διέρχονται από την επιφάνεια της καρδιάς και ενώνονται στο πίσω τμήμα της, σχηματίζοντας, έτσι, ένα σχήμα σαν στεφάνι, απ΄όπου παίρνουν και το όνομά τους.  Η καρδιά, δηλαδή, τρέφεται μέσω μίας δικής της μικρής και ανεξάρτητης κυκλοφορίας.

Σε περίπτωση στεφανιαίας νόσου, οι στεφανιαίες αρτηρίες αναπτύσσουν στένωση (σαν ένας σωλήνας νερού που πιάνει "πουρί") και ο καρδιακός μυς αρχίζει να στερείται το αίμα και το οξυγόνο που τόσο χρειάζεται, με αποτέλεσμα να υπολειτουργεί.

Λειτουργία

Η καρδιά είναι μια μυϊκή αντλία στον θώρακα που εργάζεται διαρκώς, ωθώντας μέρα-νύχτα αίμα σε όλο το σώμα, ενώ συσπάται και χαλαρώνει 100.000 φορές την ημέρα.  Η βασική λειτουργία της καρδιάς είναι να ωθεί, μέσω μεγάλων αρτηριών, ανοιχτό κόκκινο, πλούσιο σε οξυγόνο και θρεπτικά συστατικά αίμα σε όλο το σώμα. Όταν το οξυγόνο απορροφηθεί από τους ιστούς, οι φλέβες παραλαμβάνουν το αίμα, το οποίο είναι πλέον σκούρο κόκκινο και με χαμηλή περιεκτικότητα σε οξυγόνο και το μεταφέρουν πίσω στην καρδιά. 

Η καρδιά έχει δύο τμήματα, καθένα από τα οποία λειτουργεί ως ξεχωριστή αντλία. Τα δυο αυτά τμήματα με τη σειρά τους χωρίζονται σε δύο θαλάμους και έτσι δημιουργούνται τέσσερις συνολικά θάλαμοι. Οι θάλαμοι που βρίσκονται προς τα πάνω λέγονται κόλποι και δρουν ως συλλέκτες αίματος, ενώ οι κάτω λέγονται κοιλίες και δρουν ως προωθητήρες. Το δεξιό τμήμα της καρδιάς δέχεται αίμα από τις φλέβες όλου του σώματος και το ωθεί στους πνεύμονες, για να οξυγονωθεί και πάλι. Η αριστερή πλευρά συγκεντρώνει το αίμα που επιστρέφει από τους πνεύμονες και το ωθεί στους ιστούς όλου του σώματος, για να τους εφοδιάσει με αίμα.

Για να φθάσει το αίμα σε όλα τα όργανα και τους μυς, πρέπει να ωθείται με μεγάλη πίεση. Ο καρδιακός μυς είναι αρκετά δυνατός για να ασκεί αυτήν τη λειτουργία, εργαζόμενος αδιάκοπα για ολόκληρη τη ζωή του ανθρώπου.  Για να εργαστεί αποτελεσματικά, όμως, η καρδιά χρειάζεται πολύ καλή παροχή αίματος, η οποία εξασφαλίζεται από τις στεφανιαίες αρτηρίες και τους κλάδους τους.

Ο συντονισμός της λειτουργίας της καρδιάς γίνεται με ηλεκτρικά ερεθίσματα, που παράγονται από τον φλεβόκομβο, ένα φυσικό βηματοδότη, ο οποίος αποτελείται από ένα σύνολο νευρικών κυττάρων σε μέγεθος κεφαλής καρφίτσας, που εντοπίζεται στο άνω τοίχωμα του δεξιού κόλπου.

Οι χτύποι της καρδιάς

Η μέση καρδιακή συχνότητα, οι σφύξεις δηλαδή της καρδιάς, είναι περίπου 70 ανά λεπτό. Έτσι, η καρδιά κτυπάει συνολικά 100.000 φορές την ημέρα, 38 εκατομμύρια φορές τον χρόνο, ενώ σε ένα άτομο 70 ετών έχει κτυπήσει 2,5 δισεκατομμύρια φορές.

Το καρδιακό έργο

Σε κάθε συστολή της καρδιάς εκτοξεύονται περίπου 70 κυβικά εκατοστά (ml) αίματος. Εάν η μέση καρδιακή συχνότητα είναι 72 σφύξεις ανά λεπτό, εκτοξεύονται 5 λίτρα αίματος το λεπτό, 7.200 λίτρα ανά ημέρα, 2.628.000 λίτρα ανά έτος και 184.086.000 λίτρα σε ολόκληρη τη ζωή ενός ατόμου 70 ετών.

Η υγεία της καρδιάς

Η υψηλή αρτηριακή πίεση, η παχυσαρκία, η καθιστική ζωή και η υψηλή χοληστερόλη μπορούν να αυξήσουν τον κίνδυνο ανάπτυξης καρδιακής νόσου, κάνοντας επιτακτική την ανάγκη οργάνωσης εθνικών προγραμμάτων πρόληψης.  Σημειώνεται ότι σήμερα τα καρδιαγγειακά νοσήματα αποτελούν την πρώτη και κύρια αιτία θανάτου στο δυτικό κόσμο.

Καρδιά και συναίσθημα

Εδώ και αιώνες οι άνθρωποι έχουν χαρακτηρίσει την καρδιά και ως κέντρο του συναισθηματικού μας κόσμου, αποδίδοντάς της κάθε χαρά, έρωτα ή και λύπη της ανθρώπινης ύπαρξης.  Ακόμα και η ανακάλυψη του κέντρου συναισθημάτων του εγκεφάλου δεν στάθηκε ικανή να κλέψει από τους ρομαντικούς την αίγλη της καρδιάς ως κέντρο κάθε καλού ή κακού ανθρώπινου αισθήματος.  Πολλοί ισχυρίζονται, μάλιστα, ότι τα κέντρα συναισθημάτων του εγκεφάλου ελέγχονται εμμέσως από την καρδιά, αφού η λειτουργία τους σχετίζεται με την πίεση του αίματος που φτάνει σ΄αυτά.

Σε κάθε περίπτωση, πάντως, παραβλέποντας το γεγονός ότι η καρδιά δεν είναι τίποτε παραπάνω από μια ηλεκτρική αντλία που λαμβάνει και ωθεί αίμα, οι ποιητές δεν θα σταματήσουν ποτέ να την υμνούν ως γενέτειρα των γλυκύτερων ή και των σκληρότερων ανθρώπινων συναισθημάτων…

Πηγή:  Γιάννης Στεφανογιάννης, ''Χανιώτικα Νέα'', 23-2-2011

Aνεπάρκεια µιτροειδούς βαλβίδας

1-imagesΕίµαι γυναίκα 56 ετών. Παίρνω αγωγή για υποθυρεοειδισµό, έχω περάσει θρόµβωση (παίρνω ασπιρίνη) και είµαι υπέρβαρη. Οι αιµατολογικές εξετάσεις µου δείχνουν καλά αποτελέσµατα, αλλά το τρίπλεξ καρδιάς που έκανα πρόσφατα έδειξε µικρή ανεπάρκεια της µιτροειδούς βαλβίδας. Ο καρδιολόγος δεν ανησύχησε, µου συνέστησε να κάνω καθε χρόνο τρίπλεξ και να παίρνω χηµειοπροφύλαξη (αντιβιοτικά). Τι ακριβώς είναι αυτή η ανεπάρκεια; Δηµιουργείται εκ γενετής; Θα θεραπευτεί ποτέ; Μπορώ να κάνω κάτι;
Ο αναπληρωτής καθηγητής Καρδιολογίας του Πανεπιστηµίου Αθηνών Στυλιανός Ρόκας απαντά ότι δεν χρειάζεται να ανησυχείτε. Η µικρή ανεπάρκεια της µιτροειδούς βαλβίδας είναι σύνηθες φαινόµενο και παρουσιάζεται στο 20-25% των γυναικών.
Να παρακολουθείτε µόνο κάθε χρόνο την καρδιά σας µε υπερηχογράφηµα και να παίρνετε χηµειοπροφύλαξη πριν από µικροεπεµβάσεις, όπως σας συνέστησε ο γιατρός σας.
Ανεπάρκεια της µιτροειδούς βαλβίδας (πιθανότατα πρόπτωση) σηµαίνει ότι η βαλβίδα αυτή δεν κλείνει τελείως, µε αποτέλεσµα να διαφεύγει λίγο αίµα προς τον αριστερό κόλπο της καρδιάς. Γι’ αυτό, καλό είναι να ελέγξετε το µέγεθος του αριστερού κόλπου (φαίνεται στο υπερηχογράφηµα).
Συνήθως, υπάρχει µια γενετική ανωµαλία µικρού βαθµού, αλλά δεν κληρονοµείται. Το πρόβληµα αυτό δεν θεραπεύεται.

Ta nea

Συμπτώματα στεφανιαίας νόσου

Τι δεν πάει καλά;

Η καρδιά είναι μια μυϊκή αντλία στον θώρακα που εργάζεται διαρκώς, ωθώντας μέρα-νύχτα αίμα σε όλο το σώμα. Συσπάται και χαλαρώνει 100.000 φορές την ημέρα - και για να επιτελέσει σωστά αυτό το έργο, πρέπει και η ίδια να εφοδιάζεται με αρκετό αίμα. Το αίμα αυτό παρέχουν στην καρδιά οι στεφανιαίες αρτηρίες.

Πως λειτουργεί η καρδιά

Η βασική λειτουργία της καρδιάς είναί να ωθεί, μέσω μεγάλων αρτηριών, ανοιχτό κόκκινο, πλούσιο σε οξυγόνο και θρεπτικά συστατικά αίμα σε όλο το σώμα. Όταν το οξυγόνο απορροφηθεί από τους ιστούς, οι φλέβες παραλαμβάνουν το αίμα-το οποίο είναι πλέον σκούρο κόκκινο και με χαμηλή περιεκτικότητα σε οξυγόνο - και το μεταφέρουν πίσω στην καρδιά. Η καρδιά έχει δύο τμήματα, καθένα από τα οποία λειτουργεί ως ξεχωριστή αντλία. Τα δυο αυτά τμήματα με τη σειρά τους χωρίζονται σε δύο θαλάμους - έτσι δημιουργούνται τέσσερις συνολικά θάλαμοι. Οι θάλαμοι που βρίσκονται προς τα πάνω λέγονται κόλποι και δρουν ως συλλέκτες αίματος, ενώ οι κάτω λέγονται κοιλίες και δρουν ως προωθητήρες. Το δεξιό τμήμα της καρδιάς δέχεται αίμα από τις φλέβες όλου του σώματος και το ωθεί στους πνεύμονες, για να οξυγονωθεί και πάλι. Η αριστερή πλευρά συγκεντρώνει το αίμα που επιστρέφει από τους πνεύμονες και το ωθεί στους ιστούς όλου του σώματος, για να τους εφοδιάσει με αίμα. Για να φθάσει το αίμα σε όλα τα όργανα και τους μυς, πρέπει να ωθείται με μεγάλη πίεση - αν ποτέ κόψατε μια αρτηρία, σίγουρα θα έχετε δει το αίμα να ξεπηδά σαν πίδακας εξαιτίας της! Ο καρδιακός μυς είναι αρκετά δυνατός για να ασκεί αυτήν τη λειτουργία και, σε αντίθεση με τους μυς των ποδιών, δεν κουράζεται. Ωστόσο, χρειάζεται και ο ίδιος πολύ καλή παροχή αίματος - ένα έργο που επιτελούν οι στεφανιαίες αρτηρίες και οι κλάδοι τους.

Οι Στεφανιαίες Αρτηρίες

Οι στεφανιαίες αρτηρίες εκφύονται από το τμήμα της αορτής (του κύριου αγγείου της καρδιάς) που εκβάλλει από την αριστερή κοιλία (τον κύριο θάλαμο παροχής οξυγονωμένου αίματος) και έτσι είναι οι πρώτες αρτηρίες του σώματος που δέχονται οξυγονωμένο αίμα. Οι δύο στεφανιαίες αρτηρίες, η δεξιά και η αριστερή, είναι σχετικά μικρές, έχοντας διάμετρο 3-4 χιλιοστά του μέτρου. Οι στεφανιαίες αρτηρίες διέρχονται από την επιφάνεια της καρδιάς και ενώνονται στο πίσω τμήμα της, σχηματίζοντας, έτσι, σχεδόν έναν κύκλο. Όταν οι αρχαίοι είχαν πρωτοπαρατηρήσει αυτή τους τη διάταξη, την είχαν περιγράψει σαν κορώνα και έτσι ονομάσθηκαν στα λατινικά (κορωνοειδείς) - ένας όρος που ισχύει και στις ημέρες μας.

Εφ' όσον οι στεφανιαίες αρτηρίες είναι τόσο σημαντικές, οι γιατροί γνωρίζουν όλους τους κλάδους και τις διαφοροποιήσεις τους, που μπορεί να υπάρχουν από άνθρωπο σε άνθρωπο. Η αριστερά στεφανιαία αρτηρία έχει δύο βασικούς κλάδους (την πρόσθια κατιούσα και την περισπωμένη αρτηρία), οι οποίοι με τη σειρά τους έχουν άλλους κλάδους. Η αριστερή στεφανιαία αρτηρία αιματώνει κυρίως την αριστερή κοιλία, η οποία είναι η πιο μυώδης από τις δύο κοιλίες της καρδιάς, διότι πρέπει να ωθήσει αίμα σε ολόκληρο το σώμα. Η δεξιά στεφανιαία αρτηρία είναι συνήθως μικρότερη και εφοδιάζει με αίμα την κάτω πλευρά της καρδιάς και τη δεξιά κοιλία - τον θάλαμο που ωθεί αίμα στους πνεύμονες.

Οι στεφανιαίες αρτηρίες έχουν παρόμοια δομή με τις άλλες αρτηρίες του σώματος. Υπάρχει, ωστόσο, μία διαφορά: το αίμα μπορεί να ρέει μέσα τους για να φθάσει στον καρδιακό μυ μόνο μεταξύ των καρδιακών παλμών, όταν η καρδιά χαλαρώνει. Εν όσω ο καρδιακός μυς πάλλεται, η πίεση είναι πολύ μεγάλη για να μπορέσει να φθάσει αίμα στον ίδιο. Αυτό σημαίνει ότι η καρδιά χρειάζεται ένα πολύ αποτελεσματικό δίκτυο λεπτών αιμοφόρων αγγείων μέσα στον καρδιακό μυ, για να φθάνει το αίμα όπου είναι απαραίτητο. Σε περίπτωση στεφανιαίας νόσου, οι στεφανιαίες αρτηρίες αναπτύσσουν στένωση (σαν ένας σωλήνας νερού που "πιάνει" πουρί), και ο καρδιακός μυς αρχίζει να στερείται το αίμα και το οξυγόνο που τόσο χρειάζεται. Οταν ο ασθενής ξεκουράζεται, αυτό μπορεί να μην έχει ιδιαίτερη σημασία, αλλά όταν η καρδιά προσπαθεί να λειτουργήσει πιο σκληρά απ' όσο συνήθως - λ.χ., όταν ανεβαίνετε μια σκάλα - οι στεφανιαίες αρτηρίες ενδέχεται να μην μπορέσουν να καλύψουν τις ανάγκες σε οξυγόνο, με επακόλουθο να αναπτύσσει ο ασθενής πόνο στο στήθος. Ο πόνος συνήθως υποχωρεί με την ανάπαυση. Αν η στεφανιαία αρτηρία αποφραχθεί πλήρως από έναν θρόμβο, νεκρώνεται η περιοχή του καρδιακού μυός που αυτή τροφοδοτούσε με αίμα .

Αθηρωματική πλάκα

Οι ιατρικοί όροι αρτηριοσκλήρυνση, αθήρωμα και αθηρωματική πλάκα περιγράφουν την ίδια κατάσταση. 'Όταν γεννιόμαστε, τα αγγεία μας είναι εύκαμπτα και ελαστικά και το αίμα διέρχεται με ευκολία από αυτά. Καθώς περνούν τα χρόνια, ωστόσο, στα εσωτερικά τοιχώματα τους μπορεί να αρχίσουν να συσσωρεύονται λιπώδη ιζήματα. Τα ιζήματα αυξάνονται με τον καιρό και σχηματίζουν εξογκώματα (αθηρώματα), τα οποία προεκβάλλουν στο κέντρο του αρτηριακού σωλήνα, με επακόλουθο να μειώνουν τη ροή αίματος. Η έκταση των αλλοιώσεων αυτών και ο ρυθμός αναπτύξεως τους μπορεί να επηρεασθούν από τα επίπεδα των λιπιδίων στο αίμα - κυρίως από τα επίπεδα της χαμηλής πυκνότητας λιποπρωτεΐνης που είναι ευρύτερα γνωστή ως "κακή" χοληστερόλη. Οι άνθρωποι με αυξημένα επίπεδα "κακής" χοληστερόλης στα αίμα τους έχουν αυξημένες πιθανότητες να αναπτύξουν σοβαρά αθηρώματα. Ωστόσο, όλοι είναι πιθανόν να παρουσιάσουν τέτοιες αλλοιώσεις στα αγγεία τους, όταν φθάσουν στη μέση ηλικία.

Καθώς τα αθηρώματα μεγαλώνουν, προκαλούν πάχυνση και εξασθένηση του τοιχώματος των αρτηριών, και προοδευτικά μειώνεται η ποσότητα του αίματος που μπορεί να διέρχεται από αυτές. Η διαδικασία αυτή μπορεί να επηρεάσει κάθε όργανο του σώματος με σοβαρές συνέπειες για την υγεία. Έτσι, τα αθηρώματα των αρτηριών του εγκεφάλου οδηγούν σε εγκεφαλικό, των αρτηριών των κάτω άκρων σε γάγγραινα και των στεφανιαίων αρτηριών σε έμφραγμα. Η διαδικασία σκληρύνσεως των αρτηριών δεν είναι η ίδια σε όλες τις αρτηρίες του σώματος και οι διαφοροποιήσεις μπορεί να είναι ιδιαιτέρως έντονες στις στεφανιαίες αρτηρίες. Η στένωση μπορεί να επηρεάσει μία μόνο στεφανιαία αρτηρία ή τμήμα αυτής ή μπορεί να επηρεάσει μία στεφανιαία αρτηρία καθ' όλο το μήκος της - στοιχεία πολύ σημαντικά για τον καθορισμό της κατάλληλης θεραπείας.

Όταν η διάγνωση είναι "στεφανιαία νόσος", ο γιατρός μπορεί να μιλάει για μονό-, διπλό- ή τριπλοαγγειακή νόσο, αναλόγως με το αν η σκλήρυνση αφορά τους δύο βασικούς κλάδους της αριοτεράς στεφανιαίας αρτηρίας και τη δεξιά ή όχι. Σε γενικές γραμμές, αν το πρόβλημα είναι μονοανγειακό ή διπλοαγγειακό μπορεί να αντιμετωπισθεί με φάρμακα ή αγγειοπλαστική, ενώ αν είναι τριπλοαγγειακό (άρα, αφορά όλα τα βασικά στεφανιαία αγγεία) χρειάζεται εγχείρηση στεφανιαίας παρακάμψεως.

Θρόμβωση

Όταν τραυματιζόμαστε, ενεργοποιείται ο μηχανισμός πήξεως του αίματος, ώστε να σταματήσει η αιμορραγία.Έτσι, απελευθερώνεται στην παρακείμενη περιοχή πλήθος χημικών ουσιών, που ενεργοποιούν το αίμα και το κάνουν να πήζει. Για να εμποδιστεί το αίμα να πήξει υπερβολικά πολύ δημιουργώντας θρόμβους, και μάλιστα σε λάθος χρονικές στιγμές, ο οργανισμός μας παράγει επίσης άλλες χημικές ουσίες με φυσικές αντιθρομβωτικές ή αιμολυτικές ικανότητες. Ο όρος θρόμβωση, λοιπόν, χρησιμοποιείται για να περιγραφεί η δημιουργία ενός θρόμβου αίματος. Στην περίπτωση της στεφανιαίας νόσου δημιουργείται ένας θρόμβος αίματος όχι λόγω εξωτερικού τραυματισμού, αλλά λόγω βλάβης στο εσωτερικό αρτηριακό τοίχωμα, η οποία οφείλεται στη συσσώρευση λιπωδών ιζημάτων σ' αυτό.

Φυσιολογικά, το εσωτερικό τοίχωμα των αρτηριών μας είναι λείο και δεν παρέχει καμία εστία, στην οποία να μπορεί να δημιουργηθεί ένας θρόμβος. Όταν, όμως, αναπτύσσεται η αθηρωματική πλάκα, το εσωτερικό αρτηριακό τοίχωμα δεν είναι πλέον λείο, αλλά παρουσιάζει εξογκώματα και βαθουλώματα. Στα βαθουλώματα αυτά προσκολλώνται μικρά κύτταρα που λέγονται αιμοπετάλια, για να τα "κλείσουν". Αν τα βαθουλώματα είναι μικρά δεν υπάρχουν συνέπειες. Αν, όμως, η αρτηρία είναι ήδη πολύ στενωμένη, ακόμα και η δημιουργία ενός πολύ μικρού "μπαλώματος" (θρόμβου) μπορεί να επηρεάσει τη ροή του αίματος. Ξέρουμε πλέον ότι αυτή η διαδικασία είναι η αιτία της αιφνίδιας επιδεινώσεως της στηθάγχης - της επονομαζόμενης ασταθούς στηθάγχης.

Στην περίπτωση του εμφράγματος, υπεύθυνη είναι μάλλον μια διαφορετική διαδικασία. Το λιπώδες ίζημα στην αρτηρία δεν περιέχει μόνο λιπίδια αλλά περιβάλλεται και από ουλώδη ιστό, ο οποίος προκαλείται από την ίδια τη χοληστερόλη. Ο ιστός αυτός δημιουργεί ένα ινώδες περίβλημα γύρω από το ίζημα, το οποίο είναι πολύ πιο άκαμπτο από την υπόλοιπη αρτηρία. Κάθε απότομη πίεση μπορεί να προκαλέσει διαχωρισμό αυτού του περιβλήματος, δημιουργώντας ακόμα μεγαλύτερη βλάβη στο αρτηριακό τοίχωμα. Αυτό έχει ως επακόλουθο τον σχηματισμό ακόμα μεγαλύτερου θρόμβου, ο οποίος συνήθως αποφράσσει εντελώς την αρτηρία. Σε μία τέτοια περίπτωση, το αίμα δεν μπορεί πλέον να φθάσει στο τμήμα του καρδιακού μυός που βρίσκεται μετά τον θρόμβο, με επακόλουθο να νεκρώνονται τα κύτταρα του σ' αυτό το τμήμα. Η θρόμβωση είναι ένα από τα κύρια προβλήματα στη στεφανιαία νόσο. Αποτελεί την αιτία των περισσότερων περιπτώσεων αιφνίδιας επιδείνωσης της στηθάγχης και των περισσότερων εμφραγμάτων.Όπως θα δούμε στη συνέχεια, οι νεώτερες και πολύ αποτελεσματικές θεραπείες της στεφανιαίας νόσου επιδρούν αφαιρώντας αυτούς τους θρόμβους και προλαμβάνοντας .την υποτροπή τους. Έχουμε πλέον στη διάθεση μας πολύπλοκα και ακριβά φάρμακα που μπορούν να διαλύσουν έναν θρόμβο σε περίπτωση εμφράγματος, καθώς και απλά, εξίσου αποτελεσματικά φάρμακα, όπως η ασπιρίνη, που μπορούν να εμποδίσουν εξ αρχής την ανάπτυξη του. Προσπαθούμε να ανακαλύψουμε ποιοι παράγοντες αυξάνουν τις πιθανότητες ορισμένων ανθρώπων να παρουσιάσουν θρομβώσεις του αίματος. Και η αυξημένη επιρρέπεια στην ανάπτυξη θρομβώσεων ενδέχεται να εξηγεί γιατί σε ορισμένες χώρες, όπως στη Μεγάλη Βρετανία, οι άνθρωποι εμφανίζουν με αυξημένη συχνότητα στεφανιαία νόσο.

Έμφραγμα

Το έμφραγμα είναι το τελικό επακόλουθο, όταν αποφραχθεί από έναν θρόμβο μια άρρωστη στεφανιαία αρτηρία. Το τμήμα του καρδιακού μυός (ή μυοκαρδίου) που αιματωνόταν από αυτή την αρτηρία, σταματά ξαφνικά να εφοδιάζεται με αίμα και οξυγόνο, με επακόλουθο να αναπτύσσεται πόνος, ο οποίος εντείνεται καθώς περνούν τα λεπτά. Εάν ο θρόμβος δεν διαλυθεί μόνος του (κάτι που σπανίως γίνεται), το τμήμα αυτό του μυοκαρδίου νεκρώνεται μέσα σε 5-10 λεπτά - και αυτό είναι το έμφραγμα του μυοκαρδίου.

Η ακριβής έκταση του εμφράγματος και του νεκρωμένου μυοκαρδίου εξαρτάται από διάφορους παράγοντες. Ο πρώτος είναι το μέγεθος της αρτηρίας: όσο μεγαλύτερη είναι η αρτηρία που αποφράχθηκε, τόσο μεγαλύτερη είναι και η βλάβη. Ο δεύτερος παράγοντας είναι η κατάσταση των άλλων στεφανιαίων αρτηριών: η βλάβη είναι μεγαλύτερη, όταν έχουν πρόβλημα και άλλες στεφανιαίες αρτηρίες. Τέλος, η έκταση του εμφράγματος εξαρτάται και από το αν έχουν αναπτυχθεί βοηθητικά αγγεία στο μυοκάρδιο. Αν έχουν αναπτυχθεί βοηθητικά αγγεία για να τροφοδοτήσουν με αίμα την απειλούμενη περιοχή του μυοκαρδίου, η βλάβη μετά το έμφραγμα θα είναι πολύ μικρότερη. Η τακτική άσκηση διεγείρει ικανοποιητικά την ανάπτυξη βοηθητικών αγγείων - και αυτός είναι ένας από τους λόγους που αποτελεί τόσο σημαντικό τμήμα των θεραπευτικών προγραμμάτων για πάσχοντες από στεφανιαία νόσο.

Πέρα από τον πόνο, η βλάβη στο μυοκάρδιο έχει ως επακόλουθο να μην μπορεί πλέον η καρδιά να πάλλεται αποτελεσματικά, με συνέπεια να μειώνεται η αρτηριακή πίεση, οδηγώντας σε απώλεια των αισθήσεων και εφίδρωση ή ναυτία. Το άλλο σημαντικό πρόβλημα στα πρώιμα στάδια είναι ότι η νέκρωση του μυοκαρδίου προκαλεί καρδιακές αρρυθμίες. Οι αρρυθμίες αυτές μπορεί να απειλήσουν τη ζωή και να οδηγήσουν στην επονομαζόμενη ανακοπή της καρδιάς. Εφ' όσον οι αρρυθμίες είναι τόσο επικίνδυνες, έχει ζωτική σημασία να παρακολουθείται στενά η καρδιακή λειτουργία τις πρώτες 48 ώρες περίπου μετά το έμφραγμα - κάτι που συνήθως γίνεται στο νοσοκομείο σε μία Μονάδα Εμφραγμάτων. Ευτυχώς, οι αρρυθμίες σπανίως εκδηλώνονται όταν περάσουν 2-3 ημέρες, και τότε οι περισσότεροι ασθενείς μπορούν να μεταφερθούν σε θαλάμους, για να αναρρώσουν πριν επιστρέψουν στο σπίτι.

Ύστερα από ένα έμφραγμα, ο οργανισμός αρχίζει αμέσως να επιδιορθώνει τις βλάβες. Ειδικά κύτταρα αφαιρούν τα νεκρωμένα κύτταρα του καρδιακού μυός και αρχίζει να δημιουργείται ουλώδης ή ινώδης ιστός - μια διαδικασία που ολοκληρώνεται σε 6-8 εβδομάδες. Ο ουλώδης ιστός είναι πολύ γερός, αλλά δυστυχώς το τμήμα του καρδιακού μυός που έχει νεκρωθεί δεν μπορεί να αντικατασταθεί, με επακόλουθο να παρατηρείται αναπόφευκτη εξασθένηση της καρδιάς. Για τους περισσότερους ασθενείς με μικρό έμφραγμα, η εξασθένηση αυτή δεν επηρεάζει ιδιαίτερα τη συνολική αποδοτικότητα της καρδιάς ως αντλίας. Αν, ωστόσο, έχει υποστεί βλάβη μεγάλο τμήμα του καρδιακού μυός, η καρδιά διογκώνεται και δεν μπορεί πλέον να ωθεί αποτελεσματικά το αίμα. Σε τέτοια περίπτωση, ο ασθενής έχει καρδιακή ανεπάρκεια.

Το τελικό αποτέλεσμα

Η καρδιακή ανεπάρκεια μπορεί να προκληθεί από πολλές ασθένειες που προσβάλλουν την καρδιά, κυρίως από την υπέρταση, αλλά στις χώρες της Δύσης η πιο συχνή αιτία της πιθανώς να είναι η στεφανιαία νόσος. Όταν η καρδιά σταματά να ωθεί αποτελεσματικά το αίμα, οι πνεύμονες υπερφορτώνονται με αίμα, με επακόλουθο να αναπτύσσεται δύσπνοια. Η συμφόρηση του υπόλοιπου σώματος οδηγεί σε κατακράτηση υγρών, που προκαλεί διόγκωση στους αστραγάλους και τα πόδια. Επί χρόνια, η βάση της θεραπείας ήταν τα διουρητικά φάρμακα, τα οποία προκαλούν αποβολή των περιττών υγρών από το σώμα και τους πνεύμονες. Σήμερα, όμως, υπάρχει μία νέα ομάδα φαρμάκων που λέγονται αναστολείς του ΑΟΕ (ενζύμου μετατροπής της αγγειοτασίνης), τα οποία είναι ακόμα πιο αποτελεσματικά, κυρίως όσον αφορά τη μείωση της δύσπνοιας.

Ένα άλλο επακόλουθο της δημιουργίας ουλώδους ιστού στον καρδιακό μυ είναι ότι ο ιστός δεν ανταποκρίνεται στις ηλεκτρικές διεργασίες που είναι υπεύθυνες για τη διατήρηση του φυσιολογικού καρδιακού ρυθμού, οδηγώντας έτσι σε καρδιακή αρρυθμία. Η πιο συχνή μορφή καρδιακής αρρυθμίας αυτού του είδους είναι ο ινιδισμός των κόλπων (κολπική μαρμαρυγή) που συνήθως αντιμετωπίζεται με διγοξίνη, ένα παλαιό φάρμακο που παράγεται από το φυτό δακτυλίτιδα. Οι άλλου είδους αρρυθμίες μπορεί να αντιμετωπισθούν με φάρμακα, όπως οι βήτα-αναστολείς - ένα από τα πιο χρήσιμα φάρμακα για τη στεφανιαία νόσο.

Οι επιδράσεις του γήρατος

Βασικά Σημεία

  • Για να λειτουργεί η καρδιά ως αντλία, ο καρδιακός μυς (ή μυοκάρδιο) πρέπει να εφοδιάζεται με επαρκείς ποσότητες αίματος από τις στεφανιαίες αρτηρίες.

  • Στην περίπτωση της στεφανιαίας νόσου, οι στεφανιαίες αρτηρίες παρουσιάζουν στένωση λόγω επικαθήσεως λιπωδών ιζημάτων στα τοιχώματά τους (αθήρωμα).

  • Η στένωση των στεφανιαίων αρτηριών μπορεί να στερήσει οξυγόνο από τον καρδιακό μυ, γεγονός που οδηγεί στον πόνο που αποκαλείται στηθάγχη.

  • Το έμφραγμα (ή καρδιακή προσβολή) αναπτύσσεται όταν μια στενωμένη στεφανιαία αρτηρία αποφράσσεται πλήρως από έναν θρόμβο, και ο καρδιακός μυς αρχίζει να νεκρώνεται.

  • Ύστερα από ένα έμφραγμα (ή καρδιακή προσβολή) ο καρδιακός μυς επουλώνεται με τη δημιουργία ουλώδους ιστού. Υπό την προϋπόθεση ότι η βλάβη αυτή δεν είναι εκτεταμένη, μπορεί να αναμένει κανείς πλήρη ανάρρωση.

Η στεφανιαία νόσος αναπτύσσεται βαθμιαία και είναι απρόβλεπτη. Τα λιπώδη ιζήματα στις αρτηρίες μπορεί να συσσωρεύονται πολύ αργά επί 20-30 χρόνια-χρονικό διάστημα κατά το μεγαλύτερο μέρος του οποίου οι ασθενείς δεν έχουν συμπτώματα. Η στηθάγχη εκδηλώνεται μόνον όταν αποφραχθούν μία ή περισσότερες στεφανιαίες αρτηρίες κατά 70% και επηρεασθεί η παροχή αίματος στο τμήμα του καρδιακού μυός που αυτές αιματώνουν. Επειδή η όλη διαδικασία είναι τόσο αργή, η καρδιά έχει τη δυνατότητα να υπερσκελίσει τις αλλοιώσεις δημιουργώντας νέα αιμοφόρα αγγεία, τα οποία δημιουργούν την επονομαζόμενη παράπλευρη κυκλοφορία. Ουσιαστικά, οι στεφανιαίες αρτηρίες δημιουργούν ένα δίκτυο αγγείων γύρω από την καρδιά και όταν μία από αυτές αποφραχθεί, κλάδοι από μία άλλη επεκτείνονται για να βοηθήσουν την προσβεβλημένη περιοχή του καρδιακού μυός. Μολονότι η δημιουργία της στεφανιαίας αθηρωμάτωσης είναι αργή, ανά πάσα στιγμή μπορεί να αναπτυχθεί κάποιος θρόμβος. Οι ασθενείς που παρουσιάζουν στηθάγχη περιστασιακά μπορεί να παρουσιάσουν αιφνίδια επιδείνωση της καταστάσεως τους (ασταθής στηθάγχη) ή να πάθουν έμφραγμα. Ευτυχώς, αυτό δεν συμβαίνει πολύ συχνά: κάθε χρόνο μόνον το 5% των πασχόντων από στηθάγχη παρουσιάζουν τέτοιου είδους επιδείνωση.

Ανησυχητικό, πάντως, είναι το γεγονός ότι το έμφραγμα μπορεί να εκδηλωθεί ξαφνικά σε κάποιον που δεν γνώριζε ότι πάσχει από στεφανιαία νόσο. Αυτό μπορεί να οφείλεται στο ότι ένα σχετικά μικρό λιπώδες ίζημα (το οποίο δεν δημιουργεί πρόβλημα στη ροή του αίματος) αποκολλάται ξαφνικά και δημιουργείται θρόμβος, που μπορεί να αποφράξει την αρτηρία. Αρχίζουμε, πλέον, να καταλαβαίνουμε καλύτερα τη διαδικασία αυτή και υπάρχουν φάρμακα που φαίνεται να μπορούν να την εμποδίσουν να συμβεί.

Περίπτωση 1η:Στηθάγχη

Πριν από τρεις μήνες, ο Αρθουρ συνειδητοποίησε ότι πονούσε στο στήθος κάθε φορά που ανέβαινε μία σκάλα ή πήγαινε βόλτα σε έναν λόφο δίπλα στο σπίτι του, ιδίως όταν έκανε κρύο. Ο γιατρός του, του είπε ότι είχε στηθάγχη και του συνέστησε θεραπεία με ένα αντιστηθαγχικό φάρμακο που λέγεται ατενολόλη. Ο Αρθουρ αισθάνεται πλέον καλά και δεν έχει συμπτώματα.

Περίπτωση 2η: Έμφραγμα

Ο Τζων ήταν αθλητής και μαραθωνοδρόμος. Ο πατέρας του είχε πεθάνει από έμφραγμα στα 64 χρόνια του, αλλά ο Τζων ουδέποτε είχε αισθανθεί την παραμικρή ενόχληση. Κατά τη διάρκεια ενός δρόμου αντοχής 16 χιλιομέτρων, όμως, ο Τζων σωριάστηκε κάτω νιώθοντας έντονο πόνο στο οτήθος και λίγο αργότερα πέθανε. Η αυτοψία που διενεργήθηκε, έδειξε ότι είχε πεθάνει από έμφραγμα.

Συμπτώματα στεφανιαίας νόσου και εμφράγματος μυοκαρδίου

1-images
  • Στηθάγχη. Αίσθημα συσφιγκτικό, κυρίως οπισθοστερνικό με διάφορες επεκτάσεις (προς τα χέρια, τον τράχηλο, κ.α) που παρουσιάζεται σε κόπωση (στηθάγχη κοπώσεως) ή σε ηρεμία (ασταθής στηθάγχη).
  • Το έμφραγμα του μυοκαρδίου εκδηλώνεται συνήθως με οξύ άλγος οπισθοστερνικό που επιμένει επί μακρότερον.
  • Δύσπνοια σε κόπωση.
  • Συμπτώματα που προέρχονται από συνυπάρχουσες αρρυθμίες, όπως αίσθημα παλμών, προλιποθυμική ή λιποθυμική κατάσταση.

Αντιμετώπιση Αιφνιδίου Θανάτου

1-imagesΤα μέσα μαζικής ενημέρωσης και ειδικότερα οι τηλεοράσεις συχνά μας πληροφορούν ότι χάθηκε η ζωή π.χ. ενός ποδοσφαιριστή ,ενός αθλητή η γενικότερα ενός  νέου ανθρώπου, ότι ο άτυχος  χάθηκε γιατί κατάπιε την γλώσσα του, η οποία του έφραξε την  αναπνευστική οδό.
Ακόμη τραγικότερα, η ιατροδικαστική πράξη μας διασαφηνίζει ότι ο θάνατος προήλθε από αναπνευστικό οίδημα,
Και τα δύο αυτά είναι το αποτέλεσμα και όχι η αιτία του αιφνίδιου θανάτου.
Στους νέους, οι συχνότερες αιτίες του αιφνίδιου θανάτου είναι οι μυοκαρδίτιδες, που πολλές φορές είναι αποτέλεσμα μιας απλής γρίπης, καθώς και η υπερτροφική μυοκαρδιοπάθεια.

Image

Σε ηλικίες άνω των 30-35 ετών στις αιτίες προστίθεται και το έμφραγμα του μυοκαρδίου. Ο αιφνίδιος θάνατος σε φαινομενικά υγιή άτομα είναι αρκετά συχνός. Ένας στου 100.000 ανθρώπους χάνεται αιφνιδίως κάθε χρόνο, ενώ οι αντίστοιχοι  θάνατοι  σε ηλικίες κάτω των 30 είναι ένας κάθε 10.000 σε αντίθεση με τους πάσχοντας από  καρδιακές  παθήσεις που ένας στους 10 ασθενείς κινδυνεύει και χάνεται από αιφνίδιο θάνατο.

Image

Ο καρδιολογικός αιφνίδιος θάνατος είναι κατά κανόνα ηλεκτρικός θάνατος και είναι αναστρέψιμος όταν υπάρχει κοντά απινιδωτής, ο οποίος να μπορεί να δώσει ηλεκτροσόκ 300-400 joules στα πρώτα δευτερόλεπτα του θανάτου.

Image

Image

Εάν δεν υπάρχει απινιδωτής, ισοδύναμη είναι η πλήξη με γροθιά ενός πυγμάχου, που να προκαλέσει υποχώρηση του στέρνου 3-5 εκατοστά.
Οι χειρισμοί αυτοί μπορούν να επαναληφθούν ανά 5 δευτερόλεπτα με 3-5 επαναλήψεις κάθε φορά.
Εάν δεν επιτευχθεί το επιθυμητό αποτέλεσμα, τότε αρχίζει η ειδική θεραπεία της καρδιοαναπνευστικής ανάληψης από εξειδικευμένη  ομάδα.
Η Ελλάδα κατατάσσεται μεταξύ των τελευταίων χωρών της Ε.Ε. στην ενημέρωση και εκπαίδευση ιατρών και νοσοκόμων.
Χαρακτηριστικό της μη παιδείας όσον αφορά την αντιμετώπιση του αιφνίδιου θανάτου στα νοσοκομεία είναι η αναζήτηση εναγωνίως οποιουδήποτε γιατρού, ο οποίος δεν είναι πάντα ειδικός ή εκπαιδευμένος.
Η τηλεόραση, τα τελευταία χρόνια, σε τρεις περιπτώσεις, ακόμα και μέσα στην βουλή μετέδωσε ζωντανά την εικόνα αιφνίδιου θανάτου, καθώς πάνω στον πανικό  των παρευρισκομένων οι οποίοι δεν είχαν την γνώση για να αντιδράσουν
θετικά.

Image

Οι άλλες Ευρωπαϊκές χώρες έχουν αντιμετωπίσει με επιτυχία το πρόβλημα.
Έχουν τοποθετήσει απινιδωτές σε όλους τους πολυσύχναστους χώρους (χώρους εργασίας, σταθμούς τρένων, λεωφορείων, αεροδρόμια κ. λ. π.) ενημερώνουν από τα Μ.Μ.Ε. τον πληθυσμό, ενώ μέσω Κοινωφελών    Ιδρυμάτων εκπαιδεύουν όποιον το ζητήσει.
Τα μέτρα αυτά πρέπει να υιοθετηθούν και από εμας.

Το παρόν είναι από άρθρο του Καθηγητή Καρδιολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών Κου Δημήτρη Κρεμαστινού

http://www.podilatodromos.gr/index.php?option=com_content&task=view&id=72&Itemid=2

Καρδιακή Ανακοπή

Σε κάθε άνθρωπο που ενδεχόμενα κινδυνεύει η ζωή του, η σειρά των αντιδράσεων μας πρέπει να είναι συγκεκριμένη, ώστε να είμαστε αποτελεσματικοί στη βοήθεια που θέλουμε (και πρέπει) να προσφέρουμε. Το αίτιο που δημιουργεί το πρόβλημα στον ασθενή μπορεί να είναι κάθε φορά και διαφορετικό (π.χ. καρδιακό επεισόδιο, εγκεφαλικό, τραυματισμός κλπ) αλλά η λογική στην αντιμετώπιση τους είναι η ίδια. Αυτό συμβαίνει γιατί αυτό που πάντα έχει ανάγκη ένας ασθενής είναι να μη σταματήσει η ροή του οξυγόνου προς τα ζωτικά όργανα του και ιδιαίτερα τον εγκέφαλο (αν ο εγκέφαλος μείνει χωρίς οξυγόνο για περισσότερο από 3 λεπτά, αρχίζει βαθμιαία να νεκρώνεται, οπότε ακόμα κι αν τελικά ζήσει ο ασθενής, μπορεί να έχει βαριές νευρολογικές βλάβες).
Για το λόγο αυτό η αντίδραση μας πρέπει να είναι γρήγορη και να απευθύνεται σε δύο συστήματα του οργανισμού:
• Το σύστημα της αναπνοής που φέρνει οξυγόνο στους πνεύμονες
• Το σύστημα της κυκλοφορίας του αίματος που μεταφέρει στη συνέχεια το οξυγόνο από τους πνεύμονες, με τη βοήθεια της καρδιάς, σε όλο το σώμα.
Όταν κάποιος άνθρωπος είναι αναίσθητος και πεσμένος ανάσκελα, τότε η γλώσσα του πέφτει προς τα πίσω και φράζει τη δίοδο του αέρα. Σε αυτή την περίπτωση μπορεί να ακούμε τον ήχο της αναπνοής σα ρόγχο (ροχαλητό) ή να μην ακούγεται καθόλου. Η κατάσταση αυτή είναι επικίνδυνη γιατί δε μπορεί το οξυγόνο να φτάσει μέχρι τους πνεύμονες και η ζωή απειλείται άμεσα. Σε αυτή την περίπτωση πρέπει γρήγορα να απελευθερώσουμε τον αεραγωγό, δηλαδή τη δίοδο του αέρα. Ο καλύτερος τρόπος για να το πετύχουμε αυτό είναι να ανασηκώσουμε την γνάθο (σαγόνι) προς τα πάνω και να κάμψουμε το κεφάλι προς τα πίσω, όπως στη φωτογραφία. Όταν τραβάμε τη γνάθο προς τα πάνω, μαζί της μετακινείται και η γλώσσα και η δίοδος ανοίγει. Αυτό βελτιώνεται με την κάμψη του κεφαλιού προς τα πίσω που το πετυχαίνουμε σπρώχνοντας το μέτωπο του ασθενή (ΠΡΟΣΟΧΗ: η κάμψη καθώς και κάθε άλλη κίνηση του κεφαλιού, απαγορεύεται στους τραυματίες, στους οποίους επιτρέπεται μόνο το ανασήκωμα της γνάθου).
Image
Με βάση τα παραπάνω, όταν δούμε κάποιον να πέφτει στο έδαφος μπροστά στα μάτια μας ή βρούμε κάποιον που φοβόμαστε πως έχει χάσει τις αισθήσεις του, ακολουθούμε τα παρακάτω βήματα:
• Επιβεβαιώνουμε ότι είναι αναίσθητος. Αυτό γίνεται γονατίζοντας δίπλα στο κεφάλι του και τραντάζοντας τους ώμους του, φωνάζοντας του: «είσαι καλά;». Αν δεν απαντήσει, θεωρούμε ότι είναι αναίσθητος και φωνάζουμε για βοήθεια (πχ. κάποιο περαστικό) χωρίς να φύγουμε από δίπλα του. Αυτό που πρέπει να κάνουμε είναι
• Ελέγχουμε αν έχει αναπνοή. Για το λόγο αυτό κάνουμε την κίνηση που ανοίγει τον αεραγωγό και χρησιμοποιούμε τις αισθήσεις μας για να τον εκτιμήσουμε: σκύβουμε πάνω από το κεφάλι του και βλέπουμε αν ανασηκώνεται ο θώρακας ή η κοιλιά του, ακούμε αν υπάρχει ήχος αναπνοής και αισθανόμαστε τον αέρα στο μάγουλο μας. Για το έλεγχο αυτό αφιερώνουμε περίπου 10 δευτερόλεπτα. Αν μέσα σε αυτό το διάστημα ο ασθενής δεν παίρνει ούτε μια κανονική αναπνοή ή αν κάνει μόνο μερικές μικρές ακανόνιστες ανάσες, θεωρούμε ότι ο ασθενής έχει άμεση ανάγκη από καρδιοαναπνευστική αναζωγόνηση (ΚΑΡΠΑ).
Image
• Πριν ξεκινήσουμε ΚΑΡΠΑ στέλνουμε κάποιο να ειδοποιήσει το ΕΚΑΒ και να τους δώσει την πληροφορία πως υπάρχει πιθανή ανακοπή, καθώς και τον ακριβή τόπο που βρισκόμαστε. Αν δεν υπάρχει κανείς, τότε πρέπει να ειδοποιήσουμε εμείς πριν κάνουμε οτιδήποτε άλλο. Αυτή η μικρή καθυστέρηση είναι απαραίτητη γιατί έχει αποδειχτεί ότι ο ασθενής μας έχει πιο πολλές πιθανότητες να επιβιώσει αν φτάσει έγκαιρα ειδικευμένο προσωπικό με κατάλληλο εξοπλισμό (απινιδωτής).
• Αρχίζουμε να κάνουμε ΚΑΡΠΑ χωρίς να ελέγξουμε αν ο ασθενής έχει σφύξεις. Η διαδικασία αυτή περιλαμβάνει συμπιέσεις στο θώρακα και τεχνητή αναπνοή. Ξεκινάμε πάντα με τις συμπιέσεις στο θώρακα, που πιέζοντας την καρδιά κάνουν το αίμα να κυκλοφορήσει. Οι συμπιέσεις γίνονται καλύτερα αν ο ασθενής είναι ξαπλωμένος σε σκληρή επιφάνεια. Προτιμάμε κατά κανόνα το έδαφος. Γονατίζουμε δίπλα στο θώρακα του ασθενή και βάζουμε τον καρπό του ενός χεριού μας πάνω στο κάτω μισό του στέρνου του (το στέρνο είναι το σκληρό κόκαλο που υπάρχει στο εμπρός τμήμα του θώρακα). Στη συνέχεια βάζουμε τον καρπό του άλλου χεριού μας πάνω στο πρώτο, όπως στη φωτογραφία. Μετά, χρησιμοποιώντας το βάρος μας και έχοντας πάντα τεντωμένους τους αγκώνες μας, συμπιέζουμε δυνατά το θώρακα, κατεβάζοντας το στέρνο 3 με 5 εκατοστά κάθε φορά. Η συχνότητα που το κάνουμε αυτό είναι 100 συμπιέσεις ανά λεπτό.
Image
Image
• Αφού κάνουμε τις πρώτες 30 συμπιέσεις διακόπτουμε για να δώσουμε αναπνοή στον ασθενή, με 2 εμφυσήσεις. Αυτές γίνονται ως εξής: γονατίζουμε στο πλάϊ του κεφαλιού του ασθενή και ανοίγουμε τον αεραγωγό του όπως περιγράψαμε την αρχή. Ανοίγουμε το στόμα του ασθενή, παίρνουμε μια βαθιά ανάσα, σφραγίζουμε με τα χείλη μας τα δικά του και εκπνέουμε με δύναμη. Παρατηρήστε στη φωτογραφία ότι ταυτόχρονα πρέπει να κλείνουμε τη μύτη του ασθενή με τα δάκτυλά μας, για να μη φεύγει από εκεί ο αέρας. Παράλληλα, παρακολουθούμε αν σηκώνεται ο θώρακας του ασθενή, σημάδι πως η εμφύσηση ήταν επιτυχημένη. 
Image
Σε κάθε άνθρωπο που ενδεχόμενα κινδυνεύει η ζωή του, η σειρά των αντιδράσεων μας πρέπει να είναι συγκεκριμένη, ώστε να είμαστε αποτελεσματικοί στη βοήθεια που θέλουμε (και πρέπει) να προσφέρουμε. Το αίτιο που δημιουργεί το πρόβλημα στον ασθενή μπορεί να είναι κάθε φορά και διαφορετικό (π.χ. καρδιακό επεισόδιο, εγκεφαλικό, τραυματισμός κλπ) αλλά η λογική στην αντιμετώπιση τους είναι η ίδια. Αυτό συμβαίνει γιατί αυτό που πάντα έχει ανάγκη ένας ασθενής είναι να μη σταματήσει η ροή του οξυγόνου προς τα ζωτικά όργανα του και ιδιαίτερα τον εγκέφαλο (αν ο εγκέφαλος μείνει χωρίς οξυγόνο για περισσότερο από 3 λεπτά, αρχίζει βαθμιαία να νεκρώνεται, οπότε ακόμα κι αν τελικά ζήσει ο ασθενής, μπορεί να έχει βαριές νευρολογικές βλάβες).
Για το λόγο αυτό η αντίδραση μας πρέπει να είναι γρήγορη και να απευθύνεται σε δύο συστήματα του οργανισμού:
• Το σύστημα της αναπνοής που φέρνει οξυγόνο στους πνεύμονες
• Το σύστημα της κυκλοφορίας του αίματος που μεταφέρει στη συνέχεια το οξυγόνο από τους πνεύμονες, με τη βοήθεια της καρδιάς, σε όλο το σώμα.
Όταν κάποιος άνθρωπος είναι αναίσθητος και πεσμένος ανάσκελα, τότε η γλώσσα του πέφτει προς τα πίσω και φράζει τη δίοδο του αέρα. Σε αυτή την περίπτωση μπορεί να ακούμε τον ήχο της αναπνοής σα ρόγχο (ροχαλητό) ή να μην ακούγεται καθόλου. Η κατάσταση αυτή είναι επικίνδυνη γιατί δε μπορεί το οξυγόνο να φτάσει μέχρι τους πνεύμονες και η ζωή απειλείται άμεσα. Σε αυτή την περίπτωση πρέπει γρήγορα να απελευθερώσουμε τον αεραγωγό, δηλαδή τη δίοδο του αέρα. Ο καλύτερος τρόπος για να το πετύχουμε αυτό είναι να ανασηκώσουμε την γνάθο (σαγόνι) προς τα πάνω και να κάμψουμε το κεφάλι προς τα πίσω, όπως στη φωτογραφία. Όταν τραβάμε τη γνάθο προς τα πάνω, μαζί της μετακινείται και η γλώσσα και η δίοδος ανοίγει. Αυτό βελτιώνεται με την κάμψη του κεφαλιού προς τα πίσω που το πετυχαίνουμε σπρώχνοντας το μέτωπο του ασθενή (ΠΡΟΣΟΧΗ: η κάμψη καθώς και κάθε άλλη κίνηση του κεφαλιού, απαγορεύεται στους τραυματίες, στους οποίους επιτρέπεται μόνο το ανασήκωμα της γνάθου).
Με βάση τα παραπάνω, όταν δούμε κάποιον να πέφτει στο έδαφος μπροστά στα μάτια μας ή βρούμε κάποιον που φοβόμαστε πως έχει χάσει τις αισθήσεις του, ακολουθούμε τα παρακάτω βήματα:
• Επιβεβαιώνουμε ότι είναι αναίσθητος. Αυτό γίνεται γονατίζοντας δίπλα στο κεφάλι του και τραντάζοντας τους ώμους του, φωνάζοντας του: «είσαι καλά;». Αν δεν απαντήσει, θεωρούμε ότι είναι αναίσθητος και φωνάζουμε για βοήθεια (πχ. κάποιο περαστικό) χωρίς να φύγουμε από δίπλα του. Αυτό που πρέπει να κάνουμε είναι
• Ελέγχουμε αν έχει αναπνοή. Για το λόγο αυτό κάνουμε την κίνηση που ανοίγει τον αεραγωγό και χρησιμοποιούμε τις αισθήσεις μας για να τον εκτιμήσουμε: σκύβουμε πάνω από το κεφάλι του και βλέπουμε αν ανασηκώνεται ο θώρακας ή η κοιλιά του, ακούμε αν υπάρχει ήχος αναπνοής και αισθανόμαστε τον αέρα στο μάγουλο μας. Για το έλεγχο αυτό αφιερώνουμε περίπου 10 δευτερόλεπτα. Αν μέσα σε αυτό το διάστημα ο ασθενής δεν παίρνει ούτε μια κανονική αναπνοή ή αν κάνει μόνο μερικές μικρές ακανόνιστες ανάσες, θεωρούμε ότι ο ασθενής έχει άμεση ανάγκη από καρδιοαναπνευστική αναζωγόνηση (ΚΑΡΠΑ).
• Πριν ξεκινήσουμε ΚΑΡΠΑ στέλνουμε κάποιο να ειδοποιήσει το ΕΚΑΒ και να τους δώσει την πληροφορία πως υπάρχει πιθανή ανακοπή, καθώς και τον ακριβή τόπο που βρισκόμαστε. Αν δεν υπάρχει κανείς, τότε πρέπει να ειδοποιήσουμε εμείς πριν κάνουμε οτιδήποτε άλλο. Αυτή η μικρή καθυστέρηση είναι απαραίτητη γιατί έχει αποδειχτεί ότι ο ασθενής μας έχει πιο πολλές πιθανότητες να επιβιώσει αν φτάσει έγκαιρα ειδικευμένο προσωπικό με κατάλληλο εξοπλισμό (απινιδωτής).
• Αρχίζουμε να κάνουμε ΚΑΡΠΑ χωρίς να ελέγξουμε αν ο ασθενής έχει σφύξεις. Η διαδικασία αυτή περιλαμβάνει συμπιέσεις στο θώρακα και τεχνητή αναπνοή. Ξεκινάμε πάντα με τις συμπιέσεις στο θώρακα, που πιέζοντας την καρδιά κάνουν το αίμα να κυκλοφορήσει. Οι συμπιέσεις γίνονται καλύτερα αν ο ασθενής είναι ξαπλωμένος σε σκληρή επιφάνεια. Προτιμάμε κατά κανόνα το έδαφος. Γονατίζουμε δίπλα στο θώρακα του ασθενή και βάζουμε τον καρπό του ενός χεριού μας πάνω στο κάτω μισό του στέρνου του (το στέρνο είναι το σκληρό κόκαλο που υπάρχει στο εμπρός τμήμα του θώρακα). Στη συνέχεια βάζουμε τον καρπό του άλλου χεριού μας πάνω στο πρώτο, όπως στη φωτογραφία. Μετά, χρησιμοποιώντας το βάρος μας και έχοντας πάντα τεντωμένους τους αγκώνες μας, συμπιέζουμε δυνατά το θώρακα, κατεβάζοντας το στέρνο 3 με 5 εκατοστά κάθε φορά. Η συχνότητα που το κάνουμε αυτό είναι 100 συμπιέσεις ανά λεπτό.
• Αφού κάνουμε τις πρώτες 30 συμπιέσεις διακόπτουμε για να δώσουμε αναπνοή στον ασθενή, με 2 εμφυσήσεις. Αυτές γίνονται ως εξής: γονατίζουμε στο πλάϊ του κεφαλιού του ασθενή και ανοίγουμε τον αεραγωγό του όπως περιγράψαμε την αρχή. Ανοίγουμε το στόμα του ασθενή, παίρνουμε μια βαθιά ανάσα, σφραγίζουμε με τα χείλη μας τα δικά του και εκπνέουμε με δύναμη. Παρατηρήστε στη φωτογραφία ότι ταυτόχρονα πρέπει να κλείνουμε τη μύτη του ασθενή με τα δάκτυλά μας, για να μη φεύγει από εκεί ο αέρας. Παράλληλα, παρακολουθούμε αν σηκώνεται ο θώρακας του ασθενή, σημάδι πως η εμφύσηση ήταν επιτυχημένη.
• Συνεχίζουμε με αυτό το ρυθμό ( 30 συμπιέσεις που ακολουθούνται από 2 εμφυσήσεις ) μέχρι να φτάσει υγειονομική βοήθεια ή μέχρι να εξαντληθούμε. Σταματάμε αν ο ασθενής παρουσιάσει σημεία ζωής και τον γυρίζουμε σε θέση ανάνηψης (δες παρακάτω)
Η ΚΑΡΠΑ μπορεί να αποδειχτεί σωτήρια σε κάποιο περιστατικό ενός δικού μας ή ενός άγνωστου ανθρώπου, γι αυτό και συστήνουμε την εκμάθηση της. Πολλοί φορείς (κρατικοί ή εθελοντικές οργανώσεις) προσφέρουν δωρεάν σεμινάρια τα οποία και συνιστούμε. Επειδή, με βάση τα νεότερα δεδομένα, οι αρχές της ΚΑΡΠΑ μεταβάλλονται κάθε 4 περίπου χρόνια, συνιστούμε στους πολίτες που έχουν παλιότερα εκπαιδευτεί να ανανεώνουν τις γνώσεις τους. Η διαδικασία που περιγράφεται παραπάνω είναι βασισμένη στις τελευταίες οδηγίες του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αναζωογόνησης (ERC).
Θέση ανάνηψης:
Τα άτομα που είναι σε βαρειά κατάσταση ή είναι αναίσθητα έχοντας όμως αναπνοή ή επανήλθαν μετά από ΚΑΡΠΑ, είναι σωστό να τοποθετούνται σε θέση ανάνηψης. Η πλάγια αυτή θέση διατηρεί ανοικτό το δρόμο του αέρα ενώ προστατεύει τον ασθενή από την πιθανότητα να πνιγεί από τα εμέσματα του. Η θέση αυτή δεν επιτρέπεται για τους τραυματίες, από το φόβο μήπως έχουν κάταγμα στη σπονδυλική τους στήλη οπότε οποιαδήποτε μετακίνηση τους απαγορεύεται.

          ΘΕΡΜΟΠΛΗΞΙΑ

      Θερμοπληξία είναι η κατάσταση αύξησης της θερμοκρασίας του σώματος σε επίπεδα επικίνδυνα για τη ζωή. Παρατηρείται τους καλοκαιρινούς μήνες (σε περιόδους καύσωνα) και συνήθως αφορά ηλικιωμένους ανθρώπους που μένουν μόνοι τους ή που παίρνουν καρδιολογικά ή ψυχιατρικά φάρμακα. Και τα μικρά παιδιά όμως αποτελούν μια άλλη ευαίσθητη ομάδα του πληθυσμού.
       Η θερμοπληξία αποτελεί επικίνδυνη κατάσταση γιατί συνοδεύεται από υψηλή θνητότητα. Η καλύτερη αντιμετώπιση λοιπόν είναι η πρόληψη με μέτρα που λαμβάνονται σε περιόδους καύσωνα και είναι:
• Αποφυγή έκθεσης στον ήλιο
• Κατανάλωση πολλών δροσερών υγρών
• Χρήση ψυκτικών σωμάτων
• Πολλά δροσερά ντους
Τα συμπτώματα της θερμοπληξίας είναι:
1. Πονοκέφαλος, ανησυχία στην αρχή και στη συνέχεια ελάττωση των αντιδράσεων (νωθρότητα)
2. Κόκκινο ζεστό δέρμα
3. Θερμοκρασία σώματος πάνω από 40 βαθμούς Κελσίου.
Η άμεση αντιμετώπιση περιλαμβάνει:
• Μετακίνηση του πάσχοντα σε δροσερό μέρος και ειδοποίηση ασθενοφόρου
• Τύλιγμα του πάσχοντα με βρεγμένο δροσερό σεντόνι που το καταβρέχουμε κάθε τόσο
• Χορήγηση δροσερού νερού
• Παρακολούθηση της θερμοκρασίας του πάσχοντα ώστε να μην πέσει κάτω από τους 36 βαθμούς.
• Μεταφορά σε Νοσοκομείο
from http://www.podilatodromos.gr/index.php?option=com_content&task=view&id=73&Itemid

Η γυμναστική βοηθά τους διαβητικούς

Εάν είστε άντρας και πάσχετε από διαβήτη τύπου 2, φροντίστε να αποκτήσετε καλή φυσική κατάσταση: είναι ίσως πιο σημαντικός προάγγελος μακροζωίας για εσάς, απ΄ ό,τι τα κιλά σας.
Αυτό είναι το συμπέρασμα μελέτης που παρουσιάστηκε προσφάτως στο ετήσιο συνέδριο της Αμερικανικής Ενδοκρινολογικής Εταιρείας, στο Σαν Φρανσίσκο.
«Τα ποσοστά θανάτου ήταν υψηλότερα για τους διαβητικούς άνδρες που είχαν κακή φυσική κατάσταση, σε όλες τις κατηγορίες σωματικού βάρους», δήλωσε η επικεφαλής ερευνήτρια δρ Ρόσνι Τζέικομπ-Άιζακ από το Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Τζορτζ Ουάσιγκτον, στην Ουάσιγκτον.
Η δρ Τζέικομπ-Άιζακ και οι συνεργάτες της παρακολούθησαν επί 7 χρόνια την πορεία της υγείας 2.690 ανδρών με διαβήτη, οι περισσότεροι από τους οποίους ήταν υπέρβαροι ή παχύσαρκοι. Οι εθελοντές χωρίστηκαν σε κατηγορίες, ανάλογα με το επίπεδο της φυσικής τους κατάστασης, το οποίο καθορίστηκε από τις επιδόσεις τους σε ένα τεστ τρεξίματος σε κυλιόμενο διάδρομο.
Όπως διαπίστωσαν οι ερευνητές, όσο καλύτερη φυσική κατάσταση είχαν οι άντρες τόσο λιγότερο κινδύνευαν να πεθάνουν κατά τη διάρκεια της μελέτης.
Όσοι είχαν την καλύτερη φυσική κατάσταση - είτε είχαν φυσιολογικό βάρος είτε ήταν υπέρβαροι - διέτρεχαν 40% μικρότερο κίνδυνο θανάτου. Ωστόσο, οι παχύσαρκοι εθελοντές αποκόμιζαν ακόμα μεγαλύτερο όφελος: οι πιθανότητες να πεθάνουν κατά τη διάρκεια της επταετίας ήταν κατά 52% λιγότερες σε σύγκριση με εκείνες των συνομηλίκων τους με κακή φυσική κατάσταση.
Η δρ Τζέικομπ-Άιζακ τόνισε πως απαιτούνται καθημερινά τουλάχιστον 30 λεπτά μέτριας έντασης φυσική δραστηριότητα (όπως η βάδιση με ταχύ βήμα) επί πέντε ημέρες την εβδομάδα, για να αποκομίσει ένας διαβητικός άντρας το όφελος που παρατηρήθηκε στη μελέτη.

Κολπική μαρμαρυγή

Τις τελευταίες εξελίξεις και νέα σημαντικά δεδομένα για την κολπική μαρμαρυγή παρουσίασαν σε πρόσφατη συνέντευξη τύπου ο Πρόεδρος της Ελληνικής Καρδιολογικής Εταιρείας και Ομότιμος Καθηγητής Καρδιολογίας στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Δρ. Γεώργιος Παρχαρίδης, καθώς και ο Καθηγητής Καρδιολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης και εκλεγμένος Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Καρδιολογικής Εταιρείας Δρ. Παναγιώτης Βάρδας.
Στο πλαίσιο της συνάντησης παρουσιάστηκε η νέα καινοτόμος αγωγή, δαβιγατράνη (dabigatran)1, το αντιπηκτικό φάρμακο της εταιρείας Boehringer Ingelheim που χορηγείται από το στόμα και εγκρίθηκε πρόσφατα από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Το συγκεκριμένο φάρμακο θεωρείται ως η μεγαλύτερη εξέλιξη μετά από διάστημα 50 ετών στους αντιπηκτικούς παράγοντες που έχουν λάβει έγκριση για την πρόληψη του εγκεφαλικού επεισοδίου σε ασθενείς με κολπική μαρμαρυγή, την πιο συνηθισμένη  μορφή αρρυθμίας της καρδιάς.
Σημειώνεται ότι 350,000 άνθρωποι λαμβάνουν ήδη δαβιγατράνη (dabigatran), για τη συγκεκριμένη ένδειξη, στις ΗΠΑ, τον Καναδά, την Ιαπωνία, την Αυστραλία και σε αρκετές ακόμα χώρες 21-24, μειώνοντας τον αριθμό των εγκεφαλικών επεισοδίων και βελτιώνοντας την ποιότητα ζωής τους και των ανθρώπων του περιβάλλοντός τους.
Η εξέλιξη αυτή αφορά σημαντικό κομμάτι του πληθυσμού, καθώς 1 στους 4 ενήλικες άνω των 40 ετών εκδηλώνει κολπική μαρμαρυγή κατά τη διάρκεια της ζωής του. Πιο συγκεκριμένα 4,5 εκ. Ευρωπαίοι πάσχουν από κολπική μαρμαρυγή.2,3 Στην Ελλάδα, 100.000 άνθρωποι πάσχουν από αυτή την αρρυθμία και βάση διεθνών επιδημιολογικών δεδομένων, το 4% των Ελλήνων άνω των 60 ετών και το 9% άνω των 80 ετών εμφανίζουν κολπική μαρμαρυγή.
Σε σχετική δήλωσή του ο κ. Παναγιώτης Βάρδας, Καθηγητής Καρδιολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης και εκλεγμένος Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Καρδιολογικής Εταιρείας ανέφερε: «50 χρόνια μετά από την εμφάνιση της βαρφαρίνης, σήμερα με τη δαβιγατράνη, η αντιθρομβωτική αγωγή στην κολπική μαρμαρυγή αναβαθμίζεται σημαντικά, καθώς ο ασθενής κερδίζει σε ποιότητα ζωής, ασφάλεια και αποτελεσματικότητα και τελικά σε προστασία από τα αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια».
Αντίστοιχα ο κ. Γεώργιος Παρχαρίδης, Πρόεδρος της Ελληνικής Καρδιολογικής Εταιρείας και Ομότιμος Καθηγητής Καρδιολογίας στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, σημείωσε ότι, «η κολπική μαρμαρυγή είναι μία συχνά εμφανιζόμενη αρρυθμία. Υπολογίζεται ότι περίπου 150,000 Έλληνες πάσχουν από  κολπική μαρμαρυγή και προσβάλλει πάνω από 1% του γενικού πληθυσμού αλλά η παρουσία της αυξάνεται σε 10% σε άτομα ηλικίας άνω των 80 ετών. Η σοβαρότερη επιπλοκή της νόσου, που είναι η εκδήλωση εμβολικού εγκεφαλικού επεισοδίου, μπορεί να προληφθεί με τη κατάλληλη αντιθρομβωτική θεραπεία».
Η αγωγή με δαβιγατράνη, σε αντίθεση με την αγωγή με τα μέχρι σήμερα χρησιμοποιούμενα κουμαρινικά αντιπηκτικά, δεν απαιτεί επαναλαμβανόμενες εργαστηριακές εξετάσεις και αλλαγές της δόσης, δεν επηρεάζεται από την τροφή και έχει μικρή πιθανότητα  αλληλεπίδρασης με άλλα φάρμακα.15-20
Η έγκριση της δαβιγατράνης για την πρόληψη των εγκεφαλικών επεισοδίων σε ασθενείς με κολπική μαρμαρυγή βασίζεται μεταξύ άλλων επιστημονικών δεδομένων και στα αποτελέσματα της μελέτης RE-LY®, μιας από τις μεγαλύτερες μελέτες που έχουν διεξαχθεί ποτέ για την κολπική μαρμαρυγή σε περισσότερους από 18.000 ασθενείς.
Πιο συγκεκριμένα, σύμφωνα με τη μελέτη RE-LY®:
  • η δαβιγατράνη (dabigatran) σε δόση 150 mg δύο φορές ημερησίως απέτρεψε κατά 35% περισσότερα εγκεφαλικά επεισόδια και συστηματικές εμβολές σε σχέση με τη βαρφαρίνη12-14
  • η δαβιγατράνη (dabigatran) μείωσε επίσης σημαντικά τον κίνδυνο ενδοκρανιακής αιμορραγίας , μιας πολύ επικίνδυνης επιπλοκής των αντιπηκτικών.12-14
  • η δόση των 110mg αποδείχθηκε  ότι είναι το ίδιο αποτελεσματική με τη βαρφαρίνη για την πρόληψη των εγκεφαλικών επεισοδίων και της συστηματικής εμβολής και είχε μικρότερο ποσοστό μείζονος αιμορραγίας από τη βαρφαρίνη.
Σημειώνεται ότι η δαβιγατράνη (dabigatran) διατίθεται ήδη σε ασθενείς για τη νέα ένδειξη, καθώς, επίσης, από το 2008, έχει λάβει έγκριση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και για την πρωτογενή πρόληψη των φλεβικών θρομβοεμβολικών επεισοδίων (φλεβική θρόμβωση στα κάτω άκρα και πνευμονική εμβολή) σε ενήλικες που έχουν υποβληθεί σε εκλεκτική χειρουργική επέμβαση ολικής αντικατάστασης ισχίου ή γόνατος. Τέλος, περισσότεροι από 350.000 άνθρωποι παγκοσμίως έχουν λάβει ήδη δαβιγατράνη (dabigatran), το καινοτόμο αντιπηκτικό φάρμακο της Boehringer Ingelheim.

Καλό πρωινό για καλή υγεία

Το πρωινό πράγματι είναι το σημαντικότερο γεύμα της ημέρας όταν το ζητούμενο είναι η απώλεια βάρους, αλλά για να αποδώσει, πρέπει να είναι «γενναίο», αναφέρει Αμερικανίδα ερευνήτρια.
Όπως είπε η δρ Ντανιέλα Γιακούμποβιτς, από το Πανεπιστήμιο Commonwealth στη Βιρτζίνια, σε πρόσφατο συνέδριο της Αμερικανικής Εταιρείας Διαβήτη (ΑDΑ), ύστερα από μελέτη διαπίστωσε πως το μικρό πρωινό γεύμα μπορεί στην πραγματικότητα να «ανοίγει» την όρεξη, ενώ όταν μια γυναίκα τρώει το πρωί τις μισές ημερήσιες θερμίδες, μακροπρόθεσμα αδυνατίζει πολύ περισσότερο.
Η δρ Γιακούμποβιτς συνιστά πλούσια πρωινά γεύματα στις ασθενείς της εδώ και 15 χρόνια. Θέλησε όμως να διαπιστώσει κατά πόσον η προσέγγισή της αποδίδει σε σύγκριση με τα μικρά και φτωχά σε θερμίδες πρωινά γεύματα.
Έτσι, επιστράτευσε 96 γυναίκες οι οποίες ήταν παχύσαρκες και δεν γυμνάζονταν καθόλου. Οι μισές από αυτές ακολούθησαν μια δίαιτα που τους παρείχε 1.085 θερμίδες την ημέρα και περιείχε κυρίως πρωτεΐνες και λίπη (λ.χ. ζωικά προϊόντα). Σε αυτή τη δίαιτα, το πρωινό γεύμα παρείχε μόλις 290 θερμίδες και ελάχιστους υδατάνθρακες, όπως το ψωμί, τα δημητριακά και τα φρούτα.
Οι υπόλοιπες εθελόντριες ακολούθησαν μια δίαιτα που τους παρείχε περισσότερες θερμίδες (1.240 την ημέρα), λιγότερα λίπη και περισσότερους υδατάνθρακες και πρωτεΐνες. Σε αυτή τη δίαιτα, το πρωινό γεύμα ήταν πολύ πλούσιο και παρείχε στις γυναίκες τις μισές από τις ημερήσιες θερμίδες τους, με τους υδατάνθρακες να περιέχονται εν αφθονία.
Τα αποτελέσματα
Τέσσερις μήνες αργότερα, οι γυναίκες που ακολούθησαν την πρώτη δίαιτα είχαν χάσει περισσότερο βάρος- 14 κιλά έναντι 11 κιλών που έχασαν οι γυναίκες με το πλούσιο πρωινό. Εν τούτοις, έπειτα από οκτώ μήνες, η κατάσταση είχε αντιστραφεί: οι εθελόντριες που έπαιρναν λίγες θερμίδες και λίγους υδατάνθρακες είχαν σταματήσει τη δίαιτα και είχαν παχύνει (είχαν πάρει οκτώ από τα χαμένα κιλά κατά μέσο όρο), ενώ όσες έτρωγαν πολλές θερμίδες και πλούσιο πρωινό είχαν χάσει ακόμα οκτώ κιλά.
Συνολικά, οι εθελόντριες που έτρωγαν πολύ φαγητό το πρωί είχαν χάσει κατά μέσο όρο 20% του αρχικού σωματικού βάρους τους, ενώ οι υπόλοιπες λιγότερο από το 5%.

Το «μυστικό» στις φυτικές ίνες

Η δρ Γιακούμποβιτς, που ήταν επικεφαλής της έρευνας, είπε πως οι εθελόντριες που έτρωγαν πολύ το πρωί, της εξήγησαν ότι ένιωθαν λιγότερη πείνα καθ΄ όλη τη διάρκεια της ημέρας, με αποτέλεσμα να μην τσιμπολογούν ιδιαίτερα.
«Αυτό είναι λογικό», εξήγησε η ειδικός, «διότι χωρίς αρκετούς υδατάνθρακες επιβραδύνεται ο μεταβολισμός. Έτσι, ενώ αρχικά αδυνατίζει κάποιος, έπειτα από λίγους μήνες αρχίζει να ξαναπαχαίνει. Το μεγάλο πρωινό γεύμα δεν επιβραδύνει τον μεταβολισμό, ενώ χάρη στις αυξημένες φυτικές ίνες που περιέχει- λόγω μαύρου ψωμιού, δημητριακών ολικής αλέσεως και φρούτων- ικανοποιεί για περισσότερες ώρες το αίσθημα της πείνας».

Γρίππη

Τι είναι η γρίππη Α(Η1Ν1) και σε τι διαφέρει από την κοινή γρίππη;
Γρίππη Α(Η1Ν1) είναι η νέα ονομασία που έδωσε ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (Π.Ο.Υ.) στη λεγόμενη «γρίππη των χοίρων».
Πρόκειται για νόσημα του αναπνευστικού συστήματος, του οποίου το αίτιο είναι ένας ιός που βρέθηκε και σε χοίρους στο Μεξικό. Δεν υπάρχει καμιά ένδειξη πως έχουν μολυνθεί ζώα που εκτρέφονται στην Ευρώπη.
Η γρίππη Α(Η1Ν1) μεταδίδεται από άνθρωπο σε άνθρωπο και υπάρχει κίνδυνος να επεκταθεί σε όλο τον κόσμο (πανδημία).
Επειδή πρόκειται για νέο ιό κανένας άνθρωπος δεν παρουσιάζει ανοσία. Έτσι οποιοσδήποτε είναι σε κίνδυνο να νοσήσει.
Λαμβάνοντας υπόψη τα υπάρχοντα στοιχεία η Margaret Chan, διευθύντρια του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ), θεωρεί ότι καλύπτονται τα κριτήρια για πανδημία γρίππης. Έτσι ο ΠΟΥ αύξησε από τις 11/6/2009 το επίπεδο επαγρύπνησης για πανδημία στη φάση 6. Η επαγρύπνηση φάσης 6 (σε μια κλίμακα φάσεων 1-6) σημαίνει ότι ήδη υπάρχει σε εξέλιξη πανδημία γρίππης Α(Η1Ν1).
Σημειώνεται ότι η κατάταξη σε φάσεις επαγρύπνησης έχει σχέση μόνο με τη μετάδοση του ιού και όχι με τη βαρύτητα της νόσου. Με βάση τα υπάρχοντα στοιχεία η νόσος χαρακτηρίζεται μέσης βαρύτητας με θνητότητα μικρότερη του 0,5%.  Στο σχέδιο που ακολουθεί φαίνεται η κατάταξη του ΠΟΥ σε φάσεις επαγρύπνησης για πανδημί
Τον περασμένο αιώνα σημειώθηκαν 3 πανδημίες γρίππης. Η Ισπανική γρίππη του 1918-1919 προκάλεσε 20-40 εκατομμύρια θανάτους παγκόσμια. Η Ασιατική γρίππη το 1957-1958 και η γρίππη του Χονγκ Κονγκ το 1968-1969 ευθύνονται για 2-5 εκατομμύρια θανάτους.
Πώς εμφανίστηκε ξαφνικά αυτός ο ιός;
Τα υδρόβια πτηνά φιλοξενούν μερικές χιλιάδες τύπων ιού Α της γρίππης και μολύνουν το περιβάλλον με τα κόπρανά τους. Αν ο χοίρος μολυνθεί ταυτόχρονα από ιούς γρίππης των πτηνών και του ανθρώπου ενδέχεται να γίνει ανταλλαγή γενετικού υλικού ανάμεσα στους δύο ιούς. Το αποτέλεσμα θα είναι η δημιουργία ενός νέου ιού έναντι του οποίου οι άνθρωποι δεν έχουν φυσική ανοσία. Από τα διαθέσιμα στοιχεία φαίνεται πως αυτός είναι ο μηχανισμός δημιουργίας του σημερινού ιού γρίππης Α(Η1Ν1), που έγινε γνωστή ως «γρίππη των χοίρων». Ένα τέτοιο γεγονός ενδέχεται να προκαλέσει πανδημία γρίππης.

Τι ακριβώς σημαίνουν τα γράμματα Α(Η1Ν1);
Γενικά υπάρχουν 3 τύποι ιού της γρίππης, οι Α, Β και C. Από αυτούς πλέον παθογόνος θωρείται ο τύπος Α.     Οι ιοί της γρίππης είναι σφαιρικά σωματίδια με γενετικό υλικό, που περιβάλλονται από πρωτεΐνες. Επάνω στο εξωτερικό περίβλημα βρίσκονται δύο είδη πρωτεϊνών η αιμοσυγκολλητίνη (H) και η νευραμινιδάση (N), που χαρακτηρίζουν τον ιό. Μέχρι σήμερα έχουν αναγνωριστεί 16 διαφορετικές αιμοσυγκολλητίνες (H1, H2 κλπ.) και 9 νευραμινιδάσες. Έτσι ο ιός χαρακτηρίζεται από τον τύπο του και τον τύπο αιμοσυγκολλητίνης και νευραμινιδάσης που έχει. Π.χ. ιός γρίππης Β(Η2Ν5). Ο σημερινός ιός «των χοίρων» είναι Α(Η1Ν1).
Πώς μεταδίδεται η νόσος;
Οι ιοί της γρίππης είναι μικροσκοπικά σωματίδια που περιέχονται μέσα στα σταγονίδια που αποβάλλονται με το βήχα και το φτάρνισμα.
Όταν κάποιος βήχει ή φταρνίζεται, χωρίς να καλύπτει τη μύτη και το στόμα του με μαντήλι, αποβάλλει σταγονίδια που εισπνέονται από άλλα άτομα και τα μολύνουν.
Εάν κάποιος άρρωστος που βήχει ή φταρνίζεται επιχειρήσει να προφυλαχθεί βάζοντας μπροστά το χέρι του, τότε τα σταγονίδια και οι ιοί που περιέχονται μέσα σ’ αυτά θα επικαθίσουν στην παλάμη του και από εκεί εύκολα θα μεταφερθούν σε σκληρά αντικείμενα που θα πιάσει, όπου παραμένουν μολυσματικά για αρκετό χρόνο. Με τον τρόπο αυτό μολύνονται πόμολα, πληκτρολόγια υπολογιστών, τηλεχειριστήρια και τηλέφωνα.
Εάν κάποιος άλλος πιάσει ένα από αυτά τα μολυσμένα αντικείμενα και στη συνέχεια ακουμπήσει το πρόσωπο ή τα μάτια του υπάρχει το ενδεχόμενο να νοσήσει.
Ποιά συμπτώματα προκαλεί η γρίππη Α(Η1Ν1);
Οι πάσχοντες από νόσο που διαπιστωμένα προκλήθηκε από τον χοίρειας προέλευσης ιό γρίππης Α(Η1Ν1) εμφανίζουν τα ίδια περίπου συμπτώματα με την εποχιακή γρίππη δηλαδή πυρετό, πονοκέφαλο, βήχα, πονόλαιμο, συνάχι, αδυναμία, πόνους στους μύες, εμετό και διάρροια.                                      Η νόσος γίνεται περισσότερο επικίνδυνη αν εμφανιστούν επιπλοκές. Δεν υπάρχει επαρκής πληροφόρηση σχετικά με τις επιπλοκές που προκαλεί η λοίμωξη με το συγκεκριμένο νέο στέλεχος του ιού. Θεωρείται όμως πιθανό ότι θα είναι παρόμοιες με τις επιπλοκές της εποχιακής γρίππης: ιγμορίτιδα, ωτίτιδα, λαρυγγίτιδα, πνευμονία, άσθμα, βλάβες της καρδιάς και του νευρικού συστήματος.
Πώς διαπιστώνεται ότι κάποιος πάσχει από γρίππη Α(Η1Ν1);
  Εάν κάποιος εμφανίζει ύποπτα συμπτώματα, ο αρμόδιος γιατρός θα λάβει δείγμα εκκρίματος από τη μύτη ή το φάρυγγα, το οποίο θα εξεταστεί για να διαπιστωθεί αν περιέχει ιό γρίππης τύπου Α. Σχεδόν όλα τα αξιόπιστα διαγνωστικά εργαστήρια είναι σε θέση να εκτελέσουν αυτό τον έλεγχο.
Αν το δείγμα είναι θετικό, τότε αποστέλλεται σε εξειδικευμένο κέντρο (π.χ. στο Ινστιτούτο Παστέρ) για να αναλυθεί πληρέστερα.
Πώς μπορεί κάποιος να προφυλαχτεί και να προφυλάξει τους άλλους; Υπάρχει εμβόλιο;
Η καλύτερη μέθοδος προστασίας είναι η τήρηση των κανόνων υγιεινής. Σε κάθε περίπτωση πρέπει να τηρούνται τουλάχιστον τα εξής:
(1) Όταν κάποιος βήχει ή φταρνίζεται πρέπει οπωσδήποτε να καλύπτει το στόμα και τη μύτη του με καθαρό χαρτομάνδηλο.
(2) Το χαρτομάνδηλο να πετιέται κάθε φορά στα απορρίμματα.
(3) Τα χέρια πρέπει να πλένονται συχνά με ζεστό νερό και σαπούνι ή με ένα αντισηπτικό gel χεριών.
Το κοινό αντιγριππικό εμβόλιο δεν προστατεύει από το νέο χοίρειας προέλευσης ιό γρίππης Α(Η1Ν1).  Ήδη έχει ξεκινήσει η διαδικασία παρασκευής νέου εμβολίου και την Παρασκευή 12 Ιουνίου η Ελβετική εταιρεία Novartis ανακοίνωσε την παραγωγή της πρώτης παρτίδας εμβολίου, που θα χρησιμοποιηθεί κατ' αρχή σε κλινικές δοκιμές.  Το εμβόλιο αναμένεται να κυκλοφορήσει στην αγορά τον προσεχή Σεπτέμβριο.
Χρειάζονται μάσκες για το πρόσωπο;
Στις ειδήσεις της τηλεόρασης εμφανίζονται σε άλλες χώρες άτομα να κυκλοφορούν με μάσκες στο δρόμο.
  Δυστυχώς αυτές οι απλές μάσκες δεν προσφέρουν κάποια σοβαρή προστασία από τον ιό. Πλένοντας απλώς συχνά τα χέρια σας προφυλάσσεστε περισσότερο.
Ειδικές μάσκες χρησιμοποιούνται από το υγειονομικό προσωπικό και όσους ασχολούνται με την περίθαλψη ασθενών.
Τι γίνεται αν παρόλα αυτά κάποιος νοσήσει;
Για τη θεραπεία της γρίππης τύπου Α χρησιμοποιήθηκε ήδη από τη δεκαετία του 1970 το φάρμακο Symmetrel. Δυστυχώς ο ιός της γρίππης (H1N1) είναι εντελώς ανθεκτικός στη δράση αυτού του φαρμάκου.
  Αντίθετα ο ιός είναι ευαίσθητος στα δύο νεώτερα φάρμακα Tamiflu και Relenza, που ελαττώνουν τη σοβαρότητα και τη διάρκεια της νόσου. Το Tamiflu δίνεται από το στόμα και το Relenza σε εισπνοές. Και τα δύο φάρμακα μπορούν να χρησιμοποιηθούν και προφυλακτικά αν κάποιος έρθει σε επαφή με διαπιστωμένο κρούσμα.
Είναι σημαντικό να θυμόμαστε ότι δεν δίνουμε ποτέ ασπιρίνη ως αντιπυρετικό σε παιδί κάτω των 18 ετών που πάσχει από γρίππη. Υπάρχει κίνδυνος σοβαρής επιπλοκής που ονομάζεται σύνδρομο Reye. Προτιμάμε αντιπυρετικά του τύπου Depon, Panadol κλπ.

Παγκόσμια Ημέρα Καρδιάς 2011

Στόχος της Παγκόσμιας Ημέρας Καρδιάς είναι η ευαισθητοποίηση του παγκόσμιου κοινού για τα καρδιαγγειακά νοσήματα, που τις τελευταίες δεκαετίες αποτελούν μάστιγα στις βιομηχανικά ανεπτυγμένες χώρες και τείνουν να μετατραπούν σε «πανδημία» για τον πλανήτη, αγγίζοντας και τους πληθυσμούς των αναπτυσσόμενων χωρών.

Οι Έλληνες, διατρέχουμε τον υψηλότερο κίνδυνο για καρδιαγγειακά νοσήματα μεταξύ των χωρών της Μεσογείου, καθώς έχουμε εγκαταλείψει τον παραδοσιακό τρόπο διατροφής και ζωής: Το 45-50% του πληθυσμού είναι καπνιστές, έως και το 1/3 του πληθυσμού είναι παχύσαρκοι, το 10% πάσχει από διαβήτη και το 1/3 των Ελλήνων έχει αυξημένη αρτηριακή πίεση. Το αποτέλεσμα είναι στην Ελλάδα να έχουμε 20.000 νέα εμφράγματα ετησίως.

Με τη στεφανιαία νόσο να κρατάει τα σκήπτρα στις αιτίες θανάτου στον ελληνικό πληθυσμό και με δεδομένο ότι πλέον τα καρδιακά νοσήματα χτυπούν όλο και νεότερους σε ηλικία ανθρώπους, οι γιατροί μας προειδοποιούν να αλλάξουμε τρόπο ζωής.

Τα καρδιαγγειακά νοσήματα

Οι καρδιαγγειακές νόσοι αφορούν διαταραχές που προσβάλλουν την καρδιά και τα αιμοφόρα αγγεία. Σε αυτές συγκαταλέγονται η στεφανιαία νόσος (εκδηλώσεις της οποίας είναι το έμφραγμα του μυοκαρδίου -καρδιακή προσβολή-, η στηθάγχη και οι αρρυθμίες), η περιφερική αρτηριακή νόσος (που μπορεί να εκδηλωθεί με πόνο που μοιάζει με κράμπα στα κάτω άκρα κατά τη διάρκεια άσκησης), η αγγειακή εγκεφαλική νόσος (που εκδηλώνεται με αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο και παροδικό εγκεφαλικό επεισόδιο), η υπέρταση, η ρευματική νόσος της καρδιάς, καθώς και η συγγενής καρδιοπάθεια.

Τα στατιστικά στοιχεία που σχετίζονται με την καρδιαγγειακή νόσο εμφανίζονται δυσοίωνα σε παγκόσμιο επίπεδο. Σύμφωνα με υπολογισμούς:

κάθε 2 δευτερόλεπτα καταγράφεται ένας θάνατος που οφείλεται στη νόσο,

κάθε 5 δευτερόλεπτα σημειώνεται μια καρδιακή προσβολή,

κάθε 6 δευτερόλεπτα εκδηλώνεται ένα αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο.

Στατιστικά στοιχεία

Η καρδιαγγειακή νόσος παραμένει η κύρια αιτία θνησιμότητας στον κόσμο, καθώς ένας στους τρεις θανάτους παγκοσμίως οφείλεται σε καρδιακή νόσο και αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο. Έως το 2025, οι θάνατοι θα ξεπερνούν τους 25.000.000 ετησίως. Υπολογίζεται ότι κάθε χρόνο πεθαίνουν 17 εκατομμύρια άνθρωποι εξαιτίας της καρδιαγγειακής νόσου.

Ένας στους δέκα άνδρες, ηλικίας 50-59 ετών, έχει «σιωπηλή» στεφανιαία νόσο και κινδυνεύει να πάθει έμφραγμα χωρίς καμία προειδοποίηση. Αντίθετα, οι γυναίκες είναι περισσότερο τυχερές, καθώς το καρδιακό επεισόδιο συνήθως «προειδοποιεί» με πόνο στο στήθος.

Μείωση του κινδύνου εμφάνισης καρδιαγγειακής νόσου κατά 20-25% μπορεί να επιτευχθεί εάν κάποιος ακολουθεί σταθερά τους κανόνες της μεσογειακής διατροφής, ενώ ελάττωση του βάρους κατά 5% επιτυγχάνει 30% μείωση του ενδοκοιλιακού λίπους που θεωρείται και το πλέον επικίνδυνο.

Πρώτη αιτία θανάτου από καρδιά των νέων ηλικίας κάτω των 35 ετών στην Ελλάδα είναι σήμερα η καρδιακή ανεπάρκεια, που οφείλεται στη β-Μεσογειακή αναιμία, ενώ κάθε χρόνο γεννιούνται στη χώρα μας περίπου 1.200 παιδιά με παθήσεις της καρδιάς.

Μόνο στη χώρα μας, κάθε χρόνο καταγράφονται περισσότερα από 15.000 νέα περιστατικά στεφανιαίας νόσου, πολλά από τα οποία αποβαίνουν μοιραία για τον ασθενή.

Καρδιακή προσβολή

Η καρδιά, ο πιο δυνατός μυς του σώματός μας, σε κάθε κτύπο της δέχεται το αίμα από τις φλέβες, το οποίο προωθεί στις αρτηρίες, και μεταφέρει οξυγόνο και θρεπτικές ουσίες σε όλο τον οργανισμό. Η ίδια η καρδιά αντλεί οξυγόνο και θρεπτικά συστατικά από τις στεφανιαίες αρτηρίες. Όταν διακοπεί η ροή του αίματος προς την καρδιά, αυτή η ξαφνική μείωση του οξυγόνου και των θρεπτικών συστατικών προκαλεί καρδιακή προσβολή.

Εγκεφαλικό επεισόδιο

Η λειτουργία του εγκεφάλου βασίζεται στο αίμα που διέρχεται από αυτόν, το οποίο προέρχεται από την καρδιά. Σε περίπτωση που αυτή η ροή διακοπεί, τα κύτταρα του εγκεφάλου που δεν λαμβάνουν οξυγόνο πεθαίνουν με αποτέλεσμα να παθαίνει βλάβη ο εγκέφαλος. Η βλάβη αυτή, ανάλογα με το ποσοστό της καταστροφής των κυττάρων, ενδέχεται να έχει παροδικές ή μόνιμες επιπτώσεις.

Αρτηριοσκλήρυνση

Το έμφραγμα του μυοκαρδίου, η στηθάγχη και το αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο οφείλονται στις καρδιαγγειακές νόσους. Αυτά τα οξέα επεισόδια προκαλούνται λόγω αθηροσκλήρωσης ή αθηρωμάτωσης, δηλαδή μιας βλάβης στο τοίχωμα των αγγείων. Η αθηρωματική πλάκα που δημιουργείται εκεί μεγεθύνεται και στενεύει τον αυλό των αγγείων, με αποτέλεσμα να δυσχεραίνεται η ροή του αίματος. Οι παράγοντες που σχετίζονται με την εμφάνιση αθηρωματικής πλάκας δεν είναι απόλυτα γνωστοί. Μέσω διαφόρων μελετών έχει προκύψει ότι οι παράγοντες κινδύνου μπορούν να είναι είτε γενετικοί είτε περιβαλλοντικοί. Αυτοί οι παράγοντες κινδύνου μπορούν να χωριστούν σε δύο κατηγορίες: α) τους τροποποιήσιμους, δηλαδή αυτοί που μπορούν να αλλάξουν και β) τους μη τροποποιήσιμους, εκείνους που δεν μπορούν να αλλάξουν. Στους τροποποιήσιμους παράγοντες κινδύνου εντάσσονται η υπέρταση, η δυσλιπιδαιμία (τα μη φυσιολογικά επίπεδα χοληστερόλης), ο σακχαρώδης διαβήτης, η παχυσαρκία, η έλλειψη άσκησης, το στρες, το κάπνισμα, και το αλκοόλ, ενώ στους μη τροποποιήσιμους περιλαμβάνονται η ηλικία, η κληρονομικότητα και το φύλο. Όσον αφορά τους μη τροποποιήσιμους παράγοντες κινδύνου, θα πρέπει να λαμβάνονται σοβαρά υπόψη κατά την επιλογή της θεραπείας και τον υπολογισμό των κινδύνων. Οι τροποποιήσιμοι παράγοντες, από την άλλη πλευρά, μπορούν να αντιμετωπιστούν, ακόμη και να εξαλειφθούν. Για παράδειγμα, η καταπολέμηση της αρτηριακής υπέρτασης μπορεί να βασιστεί στη σωματική άσκηση, στην απώλεια βάρους, στον περιορισμό του άλατος καθώς και σε φάρμακα, ενώ και η δυσλιπιδαιμία αντιμετωπίζεται με την κατάλληλη διατροφή, άσκηση και φάρμακα. Η διακοπή του καπνίσματος, η σωστή διατροφή και η σωματική δραστηριότητα έχει αποδειχθεί σε μελέτες ότι μειώνουν σημαντικά τον κίνδυνο εκδήλωσης καρδιαγγειακών νόσων. Επίσης, πολύ σημαντικό ρόλο παίζουν τα διαθέσιμα φάρμακα, τα οποία γίνονται ολοένα πιο αποτελεσματικά και ασφαλή. Οι κατηγορίες στις οποίες ταξινομούνται είναι οι εξής: α) αντιυπερτασικά, β) αντιαιμοπεταλιακά, γ) ινσουλίνη, δ) στατίνες, ε) από του στόματος αντιπηκτικά, στ) από του στόματος υπογλυκαιμικά και ζ) αναστολείς απορρόφησης χοληστερόλης.

Αίτια και συμπτώματα

Ποιοι παράγοντες συμβάλλουν στις καρδιαγγειακές νόσους;

Μια σειρά παράγοντες μπορούν να προκαλέσουν καρδιαγγειακές νόσους, οι πλειοψηφία των οποίων όμως αφορούν επιλογές τρόπου ζωής και άρα μπορούν εύκολα να ελεγχθούν. Παράγοντες όπως το κάπνισμα, η αυξημένη ποσότητα λιπιδίων στο αίμα, η παχυσαρκία και το άγχος προσβάλλουν το καρδιαγγειακό σύστημα και προκαλούν νόσους που επηρεάζουν την ποιότητα ζωής και μπορούν να αποβούν μοιραίες. Επιπροσθέτως, ο σακχαρώδης διαβήτης, η κληρονομικότητα και η ηλικία μπορούν να αποτελέσουν επίσης παράγοντες προδιάθεσης στις καρδιαγγειακές νόσους.

Ποια είναι τα συμπτώματα της καρδιαγγειακής νόσου;

Συνήθως τα άτομα που πάσχουν από καρδιαγγειακή νόσο δεν παρουσιάζουν συμπτώματα, ενώ τις περισσότερες φορές η πρώτη ένδειξη είναι η καρδιακή προσβολή ή το εγκεφαλικό επεισόδιο. Συνεπώς, είναι έκδηλη η ανάγκη για επίγνωση των παραγόντων κινδύνου και για λήψη κατάλληλων μέτρων με σκοπό τη μείωση του κινδύνου εμφάνισης της νόσου. Η καρδιακή προσβολή εκδηλώνεται με πόνο ή δυσφορία στο στήθος, στα χέρια, στον αγκώνα, στον αριστερό ώμο, στη γνάθο και την πλάτη. Επίσης, μπορεί να παρουσιαστεί δυσκολία στην αναπνοή και λαχάνιασμα, αίσθημα λιποθυμίας και ζάλη, ναυτία ή έμετος, κρύος ιδρώτας και χλόμιασμα.

Το εγκεφαλικό επεισόδιο εκδηλώνεται με ξαφνική αδυναμία στο πρόσωπο, τα χέρια και τα πόδια και μάλιστα πιο συχνά σε μια από τις πλευρές του σώματος. Επίσης, μπορεί να εμφανιστεί ξαφνικό μούδιασμα του προσώπου, του χεριού και του ποδιού και ιδίως στη μία πλευρά, δυσκολία όρασης είτε στο ένα είτε στα δύο μάτια, κεφαλαλγία, αδυναμία, λιποθυμία, σύγχυση και δυσκολία στην ομιλία και την κατανόηση, ζάλη και απώλεια ισορροπίας.

Πρόληψη και αντιμετώπιση

Η πρόληψη ενδέχεται να αποτρέψει τη θεραπεία, αρκεί να περιοριστούν οι παράγοντες κινδύνου που μπορούν να αντιμετωπιστούν.

Η διακοπή του καπνίσματος παρέχει ποικίλα οφέλη, με κυριότερο τη μείωση των πιθανοτήτων εμφάνισης καρδιακής προσβολής και εγκεφαλικού επεισοδίου.

Η σωστή διατροφή με βάση ένα ισορροπημένο διαιτολόγιο (καθημερινή κατανάλωση φρούτων και λαχανικών, περιορισμός του αλατιού, των λιπαρών τροφών, καθώς και του αλκοόλ) βοηθάει στην προστασία των αιμοφόρων αγγείων και των εγκεφαλικών ιστών. Η παχυσαρκία αποτελεί ένα από τα μεγάλα προβλήματα της σύγχρονης εποχής, η οποία εκτός από τη σωστή διατροφή μπορεί να αντιμετωπιστεί και με την κατάλληλη φυσική δραστηριότητα.

Η άσκηση σε καθημερινή βάση για 30 λεπτά τουλάχιστον απομακρύνει τον κίνδυνο για καρδιακή προσβολή και εγκεφαλικά επεισόδια. Η υψηλή αρτηριακή πίεση, ο διαβήτης και η υπερχοληστερολαιμία (μεγάλη ποσότητα χοληστερόλης στο αίμα) συνιστούν επίσης παράγοντες κινδύνου, οι οποίοι όμως μπορούν να αντιμετωπιστούν με επιτυχία αν συνδυαστεί η σωστή διατροφή με τη φυσική δραστηριότητα.

Παράλληλα, η Παγκόσμια Ομοσπονδία Καρδιάς προτρέπει τους πολίτες να εξετάσουν τα επίπεδα χοληστερίνης και αρτηριακής πίεσης και να υπολογίσουν το Δείκτη Μάζας Σώματός τους (ΔΜΣ).

Υγιεινό μαγείρευμα

Πριν από λίγες μέρες, η Υπηρεσία Τροφίμων και Φαρμάκων (FDΑ) των ΗΠΑ εξέδωσε νέες οδηγίες για την περιεκτικότητα των τροφίμων σε ακρυλαμίδη (ή ακρυλαμίδιο), καθώς και τους τρόπους με τους οποίους μπορεί κανείς να μειώσει την κατανάλωσή τους. Τι σημαίνει αυτό; Ότι μία ακόμα περίεργη χημική ουσία βρήκε τον δρόμο για το πιάτο μας;
Προφανώς όχι, απαντούν ειδικοί από την Κλινική Μάγιο, στο Ρότσεστερ της Μινεσότας. Και εξηγούν τι συνέβη.
Το 2002, ερευνητές από τη Σουηδία πραγματοποίησαν μελέτη που αποκάλυψε την ύπαρξη ακρυλαμίδης σε πλήθος τροφίμων πλούσιων σε υδατάνθρακες, τα οποία είχαν τηγανιστεί ή ψηθεί σε ιδιαίτερα υψηλές θερμοκρασίες. Σε μεγάλες δόσεις, η εν λόγω χημική ουσία έχει προκαλέσει καρκίνο σε πειραματόζωα.
Οι επικίνδυνες τροφές

Ανταποκρινόμενη στην ανησυχία του κοινού για τον δυνητικό κίνδυνο, η FDΑ άρχισε να αναλύει διάφορα έτοιμα φαγητά, αναζητώντας τυχόν ακρυλαμίδη στα συστατικά τους. Να μερικά απ΄ όσα ανακάλυψε:
Διάφοροι τύποι ακρυλαμίδης, που σχηματίζονται από σάκχαρα και ένα αμινοξύ (λέγεται ασπαραγίνη), υπάρχουν ως φυσικά συστατικά σε τρόφιμα τηγανισμένα, καβουρδισμένα ή ψημένα. Η περιεκτικότητα των τροφίμων σε ακρυλαμίδη είναι πιθανότερο να αυξηθεί κατ΄ αναλογίαν με τη χρονική διάρκεια μαγειρέματος με τις παραπάνω μεθόδους, καθώς και με τη θερμοκρασία που γίνεται αυτό. Το βράσιμο και το μαγείρεμα των ίδιων τροφίμων στον ατμό δεν οδηγεί στον σχηματισμό ακρυλαμίδης.
Φυτικά τρόφιμα - όπως οι πατάτες, τα προϊόντα δημητριακών (ψωμί, δημητριακά για πρωινό, μπισκότα) και ο καφές- είναι μερικά απ΄ όσα αναφέρονται στις οδηγίες της FDΑ, αλλά εφόσον έχουν τηγανιστεί, ψηθεί ή καβουρδιστεί. Η FDΑ προσθέτει πως η ακρυλαμίδη τυπικά δεν υπάρχει στα ωμά, φυτικής προέλευσης τρόφιμα, στα γαλακτοκομικά προϊόντα, στα ζωικά τρόφιμα (κρέας, πουλερικά) ή στα θαλασσινά.
Το θέμα βεβαίως είναι ότι πολλά από αυτά τα ευρείας κατανάλωσης τρόφιμα - όπως τα δημητριακά, οι πατάτες και ο καφές - καταναλώνονται μόνον αφού έχουν ψηθεί ή τηγανιστεί σε υψηλές θερμοκρασίες. Τι μπορεί, συνεπώς, να κάνει κανείς;
Οι επιστήμονες δείχνουν αποφασισμένοι να συνεχίσουν τις έρευνες γύρω από αυτό και η FDΑ το λέει ξεκάθαρα: θα ήταν εξαιρετικά πρόωρο να αποκλείσει κανείς μια ολόκληρη οικογένεια τροφίμων (τα δημητριακά), τις πατάτες και τον καφέ από τη διατροφή του.

Συνταγές για υγιεινή μαγειρική

Στις οδηγίες της, η FDΑ παραθέτει συγκεκριμένα τρόφιμα τα οποία διαθέτουν υψηλά επίπεδα ακρυλαμίδης: τηγανητές πατάτες, πατατάκια, δημητριακά για πρωινό, μπισκότα, ψητό ψωμί σε φέτες και καφές.
Αυτό δεν σημαίνει πως πρέπει να αφαιρεθούν τα συγκεκριμένα τρόφιμα από τη διατροφή μας. Αντιθέτως, καλό είναι να υιοθετήσει κανείς τις συστάσεις των ειδικών.
Για τις πατάτες, το βράσιμο ή το μαγείρεμα σε φούρνο μικροκυμάτων δεν παράγει ακρυλαμίδη. Το τηγάνισμα παράγει τις μεγαλύτερες ποσότητές της και ακολούθως το καβούρντισμα και το ψήσιμο. Όσο πιο σκούρες είναι οι πατάτες τόσο περισσότερη ακρυλαμίδη περιέχουν- συνεπώς, να αποφεύγετε να τις μαγειρεύετε έως ότου αποκτήσουν σκούρο καφέ χρώμα.
Εάν θέλετε να φάτε τηγανητές ή ψητές πατάτες, να τις κόβετε σε φέτες και να τις μουλιάζετε πρώτα σε νερό για 30 λεπτά. Οι ερευνητές της FDΑ διαπίστωσαν ότι με αυτόν τον τρόπο μειώνεται ο σχηματισμός ακρυλαμίδης. Σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να φυλάτε τις πατάτες στο ψυγείο, διότι έτσι αυξάνεται ο σχηματισμός ακρυλαμίδης κατά το μαγείρεμα.
Για το ψωμί, εάν το φρυγανίζετε, φροντίστε να παίρνει ένα ελαφρύ καφέ χρώμακαι μην τρώτε το τμήμα εκείνο που έχει πάρει σκούρο χρώμα.
Για τον καφέ, οι επιστήμονες της FDΑ που συνέταξαν τις νέες οδηγίες λένε πως δεν βρήκαν κάποιον αποτελεσματικό τρόπο να μειώνουν τον σχηματισμό ακρυλαμίδης, διότι οι κόκκοι του καβουρδίζονται πριν βραστούν.


5 χρυσοί κανόνες

1 Να διαλέγετε τα λιγότερο επεξεργασμένα δημητριακά και αυτά που μπορείτε μόνοι σας να μαγειρέψετε (όπως τις νιφάδες βρώμης).
2 Να τρώτε το ψωμί ελαφρά φρυγανισμένο (να έχει ανοικτό καφέ χρώμα).
3 Να τρώτε με μέτρο τηγανητές πατάτες και πατατάκια (αλλά καθόλου όσες έχουν σκούρο καφέ χρώμα ή είναι σχεδόν καμένες).
4 Να προτιμάτε τις πατάτες βραστές ή μαγειρεμένες στον φούρνο μικροκυμάτωνκαι βεβαίως να φυλάτε τις ωμές σε σκιερό και δροσερό μέρος, αλλά όχι στο ψυγείο.
5 Να πίνετε πιο ελαφρύ καφέ.

Αρχείο Αναρτήσεων